Κίνα: Ο Σι «πήρε το όπλο του» και ξήλωσε την ηγεσία του στρατού

Κατηγορίες κατά του ανώτατου στρατηγού του άσκησε ο στρατός της Κίνας, υποστηρίζοντας ότι υπονόμευσε την εξουσία του προέδρου Σι Τζινπίνγκ, μια κίνηση που σύμφωνα με τους Financial Times υποδηλώνει ότι η διασφάλιση της εξουσίας του Κινέζου ηγέτη βρίσκεται πίσω από την έρευνα για τον Ζανγκ Γιουξιά που ανακοινώθηκε χθες Σάββατο (24/1) και όχι μόνο οι κατηγορίες για διαφθορά.

Ο Ζανγκ, αντιπρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής, και ο Λιου Ζενλί, άλλο μέλος της ΚΣΕ και αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, «καταπάτησαν σοβαρά και έβλαψαν το σύστημα ευθύνης του προέδρου», ανέφερε η επίσημη εφημερίδα του στρατού PLA Daily σε ένα κύριο άρθρο που δημοσιεύθηκε σήμερα Κυριακή.

Σύμφωνα με το κινεζικό σύνταγμα, ο ηγέτης του κράτους και του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας (CCP) προεδρεύει της ΚΣΣ και έχει την ανώτατη εξουσία λήψης αποφάσεων για τον στρατό. Αυτό το «σύστημα ευθύνης του προέδρου» έχει σχεδιαστεί για να εξασφαλίσει τον απόλυτο έλεγχο του κόμματος επί των ενόπλων δυνάμεων.

Το κύριο άρθρο της εφημερίδας PLA ανέφερε ότι οι δύο στρατηγοί «συνέβαλαν σοβαρά σε πολιτικά προβλήματα και ζητήματα διαφθοράς που επηρεάζουν την απόλυτη ηγεσία του [Κομμουνιστικού] Κόμματος επί του στρατού και θέτουν σε κίνδυνο τα θεμέλια της εξουσία του».

Τα σχόλια υπογραμμίζουν τη ζωτική σημασία του PLA για τον Σι στην προσπάθειά του να παραμείνει στην εξουσία για τέταρτη θητεία, την οποία το κόμμα θα πρέπει να επιβεβαιώσει στο επόμενο συνέδριό του, που θα πραγματοποιηθεί το 2027.

Δεδομένου ότι το κόμμα κατέλαβε την εξουσία μέσω εμφυλίου πολέμου και οι περισσότεροι από τους ιδρυτές του πολέμησαν σε αυτές τις μάχες, ο Σι θεωρεί τον έλεγχο των ενόπλων δυνάμεων απαραίτητο.

«Ο στρατός είναι ο μόνος οργανισμός στην Κίνα που έχει ιστορικό αντίστασης στους ηγέτες του κόμματος», δήλωσε ο Ντένις Γουάιλτνερ, εμπειρογνώμονας σε θέματα για τον κινεζικό στρατό και πρώην επικεφαλής αναλυτής για την Κίνα στη CIA, αναφέροντας την κριτική του τότε υπουργού Άμυνας Πενγκ Ντεχουάι το 1959 για τις πολιτικές του Μάο Τσε Τουνγκ και την υποτιθέμενη απόπειρα πραξικοπήματος εναντίον του Μάο το 1971 από τον ανώτατο στρατηγό Lin Biao.

Ο Γουάιλντερ υποστηρίζει ότι μετά τη νίκη του Ζανγκ σε μια διαμάχη με τον Χε Γουέιντονγκ, τον δεύτερο αντιπρόεδρο της Κεντρικής Επιτροπής Άμυνας και μέλος μιας αντίπαλης φατρίας που εκκαθαρίστηκε πέρυσι, «ο Σι πιθανώς φοβόταν ότι ο Ζανγκ είχε καταστεί πανίσχυρος στο στρατό. Υποθέτοντας ότι ο Σι θέλει μια τέταρτη θητεία, θα πρέπει να φοβάται ότι ο Ζανγκ θα μπορούσε να ηγηθεί μιας προσπάθειας εντός του Κόμματος για την ανατροπή του».

Σύμφωνα με δήλωση του υπουργείου Άμυνας που εκδόθηκε χθες Σάββατο, ο Ζανγκ και ο Λιου ερευνώνται για «σοβαρές παραβιάσεις της πειθαρχίας και του νόμου», χαρακτηρισμός του Κομμουνιστικού Κόμματος για διαφθορά που χρησιμοποιείται επίσης συχνά σε πολιτικές εκκαθαρίσεις.

Η ανακοίνωση συγκλόνισε πολλούς παρατηρητές. Ο Ζανγκ θεωρούνταν στενός σύμβουλος του Σι, του οποίου η παλαιότητα και η εμπειρία στον αγώνα τον κατέστησαν σημαντικό για την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων του Κινέζου ηγέτη με στόχο να μετατρέψει τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό σε μια δύναμη παγκόσμιας κλάσης, ισάξια με τον αμερικανικό στρατό.

Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού Λιου Ζενλί βρίσκεται επίσης υπό έρευνα για «σοβαρές παραβιάσεις της πειθαρχίας», ανέφερε το υπουργείο Άμυνας το Σάββατο.

Η έρευνα για τους Ζανγκ και Λιου έχει αποδυναμώσει την Κεντρική Επιτροπή Στρατιωτικής Διοίκησης, αφήνοντας τον Ζανγκ Σενμίν, πολιτικό κομισάριο υπεύθυνο για τη διερεύνηση της διαφθοράς, ως το μόνο ενεργό μέλος εκτός από τον Σι.

Ο Λάιλ Μόρις, εμπειρογνώμονας για τον PLA στο Asia Society Policy Institute, δήλωσε ότι οι αναφορές σε παραβιάσεις στο πεδίο ευθύνης του προέδρου υποδηλώνουν ότι ο Ζανγκ Γουξιά είχε υπερβολική εξουσία ανεξάρτητα από τον ίδιο τον Σι.

«Ο PLA και ο Σι έχουν τονίσει τα τελευταία χρόνια το [σύστημα ευθύνης του προέδρου] ως κεντρική αρχή της πειθαρχίας του PLA. Επομένως, η επισήμανση μιας τέτοιας παραβίασης υποδηλώνει ότι ο Ζανγκ δεν ήταν σύμφωνος με την ιεραρχία του Σι», προσθέτει ο Σι.

Ο Τζέιμς Καρ, επίκουρος καθηγητής στο S Rajaratnam School of International Studies της Σιγκαπούρης, ο οποίος παρακολουθεί τις εκκαθαρίσεις του PLA από τον Σι εδώ και μια δεκαετία, δήλωσε: «Αμφιβάλλω πολύ ότι ο Ζανγκ Γουξιά ή οποιοσδήποτε άλλος στο καθεστώς θα είχε το θράσος να εμπλακεί σε ανοιχτή αντιπαράθεση με τον Σι Τζιπίνγκ».

Πρόσθεσε όμως ότι η πτώση του Ζανγκ θα μπορούσε να σχετίζεται με την πολιτική των φατριών και την αναρρίχηση στην εξουσία, μια συνήθεια των περιφερειακών ηγετών να χτίζουν τις δικές τους βάσεις εξουσίας, η οποία μαστίζει το κόμμα από την εποχή του αντάρτικου  αγώνα.

Η «συμμορία Σανξί» με επικεφαλής τον Ζανγκ και η «κλίκα του Φουτζιάν», στην οποία ανήκαν ο Χε και άλλα μέλη που έχουν πλέον εκκαθαριστεί, ήταν αντίπαλοι εντός της ΚΣΕ.

«Δεν έχει νόημα ο Σι να απομακρύνει μόνο τον ηγέτη της μιας ομάδας και όχι της άλλης. Αυτό που έχει κάνει τώρα συμβάλλει στο να μην γίνει καμία συγκεκριμένη φατρία υπερβολικά ισχυρή», τονίζει ο Καρ.

«Ο Ζανγκ θα έπρεπε να είχε προβλέψει ότι θα έρθει αυτή η μέρα», πρόσθεσε, αναφερόμενος σε μια προηγούμενη σειρά ερευνών για διαφθορά στο σύστημα ανάπτυξης και προμήθειας όπλων του PLA, το οποίο ο Ζανγκ είχε διευθύνει μέχρι το 2017.

Ο Ζα Ίαν Τσονγκ, αναπληρωτής καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, υποστηρίζει ότι, ενώ η σύλληψη του Ζανγκ πυροδότησε εικασίες για συνωμοσίες εναντίον του Σι, δεν υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία ότι βρισκόταν υπό άμεση απειλή.

Ήταν σαφές ότι «ο Σι συνεχίζει να έχει σημαντική επιρροή και παραμένει χωρίς αμφισβήτηση ή τουλάχιστον αδύνατο να αμφισβητηθεί εντός του συστήματος», σύμφωνα με τον Τσονγκ.

Ένας τρόπος για να κατανοήσουμε πόση αναστάτωση μπορεί να προκαλέσει η σύλληψη του Ζανγκ για το κινεζικό σύστημα θα ήταν να δούμε αν προκάλεσε καθυστερήσεις σε σημαντικές συναντήσεις και στην επίσημη ατζέντα τις επόμενες εβδομάδες, τονίζει ο Τσονγκ

Ο Μόρις τονίζει ότι το γεγονός ότι ο Σι προέβη σε μια τόσο δραστική κίνηση υποδηλώνει ότι είχε την πλήρη υποστήριξη του κόμματος και ήταν σίγουρος ότι έχει εδραιώσει την εξουσία του επί του στρατού.

«Δεν είναι σημάδι αδυναμίας, αλλά δύναμης για τον Σι. Πιθανότατα θα υπάρξει αντίδραση από τη βάση εξουσίας του Ζανγκ εναντίον του Σι. Σε ορισμένες περιόδους της κινεζικής ιστορίας, αυτό θα οδηγούσε σε ανησυχίες για πραξικόπημα. Όμως ο Σι νιώθει σίγουρος για την εξουσία του ώστε να αντέξει μια τέτοια αντίδραση», καταγήγει.