Σι Τζινπίνγκ: Το γουαν μπορεί να γίνει παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα

Το γουάν (renminbi) πρέπει να εξελιχθεί σε παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, τόνισε ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, διατυπώνοντας με τον πιο ξεκάθαρο μέχρι σήμερα τρόπο τις φιλοδοξίες του Πεκίνου για τον ρόλο της Κίνας στο διεθνές νομισματικό σύστημα.

Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε το Σάββατο στο Qiushi, το κορυφαίο ιδεολογικό περιοδικό του Κομμουνιστικού Κόμματος, ο Σι τόνισε ότι η χώρα χρειάζεται να οικοδομήσει ένα «ισχυρό νόμισμα», το οποίο θα χρησιμοποιείται ευρέως στο διεθνές εμπόριο, στις επενδύσεις και στις αγορές συναλλάγματος, αποκτώντας τελικά καθεστώς αποθεματικού νομίσματος.

Οπως επισημαίνουν οι Financial Times, η κινεζική ηγεσία εδώ και χρόνια επιδιώκει τη διεθνοποίηση του γουάν, ωστόσο οι νέες δηλώσεις συνιστούν την πιο σαφή μέχρι σήμερα περιγραφή του τι εννοεί ο Σι με τον όρο «ισχυρό νόμισμα» και ποιες χρηματοπιστωτικές βάσεις απαιτούνται για να το στηρίξουν. Μεταξύ αυτών, ο πρόεδρος της Κίνας αναφέρει την ανάγκη για μια «ισχυρή κεντρική τράπεζα» με ικανότητα αποτελεσματικής νομισματικής διαχείρισης, για διεθνώς ανταγωνιστικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, καθώς και για χρηματοοικονομικά κέντρα που θα μπορούν να προσελκύουν παγκόσμια κεφάλαια και να επηρεάζουν τις διεθνείς τιμές.

Αν και τα σχόλια προέρχονται από ομιλία που είχε απευθύνει ο Σι το 2024 σε ανώτατους περιφερειακούς αξιωματούχους, δημοσιοποιήθηκαν μόλις αυτή την εβδομάδα, σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές. Η εξασθένηση του δολαρίου, οι αλλαγές στην ηγεσία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, αλλά και οι γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις ωθούν πολλές κεντρικές τράπεζες να επανεξετάσουν την έκθεσή τους σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία.

Όπως σημειώνει ο Κέλβιν Λαμ της Pantheon Macroeconomics, «η Κίνα αντιλαμβάνεται την αλλαγή της παγκόσμιας τάξης πιο έντονα από ποτέ». Η έμφαση του Σι στο γουάν, προσθέτει, αντανακλά τις «πρόσφατες ρωγμές» στο διεθνές οικονομικό σύστημα και τη φιλοδοξία του Πεκίνου να διεκδικήσει κεντρικότερο ρόλο σε αυτό.

Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Κίνας, Παν Γκονγκσένγκ, προέβλεψε πέρυσι την ανάδυση μιας νέας παγκόσμιας νομισματικής τάξης, δηλώνοντας σε επενδυτές, ρυθμιστικές αρχές και τοπικούς αξιωματούχους στη Σαγκάη ότι το ρενμίνμπι θα ανταγωνίζεται άλλα νομίσματα σε ένα «πολυπολικό διεθνές νομισματικό σύστημα».

«Το Πεκίνο θέλει το γουάν να εξελιχθεί σε ένα σοβαρό παγκόσμιο νόμισμα — όχι απαραίτητα για να αντικαταστήσει το δολάριο από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά για να λειτουργήσει ως στρατηγικό αντίβαρο που θα περιορίζει την αμερικανική επιρροή σε μια κατακερματισμένη χρηματοπιστωτική τάξη», δήλωσε ο Χαν Σεν Λιν, διευθυντής για την Κίνα στον όμιλο The Asia Group.

Το ρενμίνμπι έχει αναδειχθεί στο δεύτερο σημαντικότερο νόμισμα παγκοσμίως στη χρηματοδότηση του εμπορίου μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ωστόσο εξακολουθεί να διαδραματίζει περιορισμένο ρόλο στα επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα. Κατά το τρίτο τρίμηνο του 2025, το δολάριο αντιπροσώπευε περίπου το 57% των παγκόσμιων αποθεμάτων, από 71% το 2000, ενώ το ευρώ βρισκόταν κοντά στο 20%, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Το ρενμίνμπι καταλάμβανε την έκτη θέση, με μόλις 1,93%.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι ένα πλήρως ανοικτό κεφαλαιακό καθεστώς και η πλήρης μετατρεψιμότητα του νομίσματος είναι κρίσιμες προϋποθέσεις προκειμένου οι παγκόσμιοι επενδυτές και οι κεντρικές τράπεζες να διακρατούν μεγαλύτερα αποθέματα σε ρενμίνμπι.

Παράλληλα, οι εμπορικοί εταίροι της Κίνας έχουν καλέσει το Πεκίνο να επιτρέψει μια πιο έντονη ανατίμηση του ρενμίνμπι, το οποίο —όπως υποστηρίζουν— παραμένει υποτιμημένο, καθιστώντας τις κινεζικές εξαγωγές φθηνότερες και συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός πρωτοφανούς εμπορικού πλεονάσματος, που ανήλθε πέρυσι στα 1,2 τρισ. δολάρια.