Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδρια: Στις 9/2 οι γνώμες για τον προϋπολογισμό της ΕΕ

Τις γνώμες του για τον προτεινόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αξία του οποίου θα φτάσει σχεδόν τα 2 τρισ. ευρώ την περίοδο 2028-2034., θα δημοσιεύσει το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026. Σύμφωνα με την ανακοίνωση νωρίτερα την ίδια ημέρα θα προηγηθεί διαδικτυακή ενημέρωση προς τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. 

Οι γνώμες αυτές αφορούν το προτεινόμενο νέο ενιαίο ταμείο δαπανών για τη συνοχή, τη γεωργία και την ασφάλεια, η εκτέλεση των οποίων θα γίνει μέσω εθνικών σχεδίων, καθώς και τη νέα κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) και την παρακολούθηση των δαπανών της Ε.Ε.

Πλαίσιο

Το 2025, η Επιτροπή πρότεινε τον προϋπολογισμό της Ε.Ε. για την περίοδο 2028-2034, ή το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ), συνολικού ύψους 2 τρισ. ευρώ. Το Συμβούλιο, που θα εγκρίνει τελικά τον προϋπολογισμό, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που πρέπει να δώσει τη συγκατάθεσή του, ζήτησαν από το ΕΕΣ να γνωμοδοτήσει σχετικά, προτού εξετάσουν τα ίδια τις εν λόγω προτάσεις. Στα μέσα Ιανουαρίου 2026, το ΕΕΣ άρχισε να εκδίδει μια σειρά γνωμών σχετικά με τις προτάσεις αυτές.

Σε αυτή τη σειρά τριών θεματικά ομαδοποιημένων γνωμών, το ΕΕΣ θα παρουσιάσει τις απόψεις του επί των τριών νομοθετικών προτάσεων της Επιτροπής όσον αφορά:

• το νέο ενιαίο Ευρωπαϊκό Ταμείο για τη συνοχή, τη γεωργία και την ασφάλεια
• τη νέα ΚΓΠ
• το προτεινόμενο πλαίσιο για την παρακολούθηση των δαπανών της ΕΕ και τη μέτρηση των επιδόσεων του προϋπολογισμού

Η πρόταση για το Ευρωπαϊκό Ταμείο αποσκοπεί στη θέσπιση ενιαίας δέσμης κανόνων για τη στήριξη της συνοχής, της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης, της αλιείας και της θαλάσσιας πολιτικής, της ευημερίας και της ασφάλειας. Η στήριξη αυτή θα βασίζεται σε σχέδια εθνικής και περιφερειακής εταιρικής σχέσης και θα σημάνει τη συγκέντρωση της χρηματοδότησης που διατίθετο μέχρι τώρα τόσο για διάφορες παραδοσιακές πολιτικές (συνοχή, γεωργία) όσο και για αναδυόμενες προτεραιότητες (άμυνα) σε ένα ενιαίο εθνικό σχέδιο ανά κράτος μέλος.

Καθώς προτείνεται η ΚΓΠ να ενταχθεί στο νέο ενιαίο ταμείο, είναι η πρώτη φορά από το 1962 που η Επιτροπή εισηγείται να μην υπάρχει ειδικό ταμείο για τη γεωργία. Ωστόσο, υπάρχει ήδη ειδική νομοθετική πρόταση σχετικά με την εφαρμογή της ΚΓΠ, επί της οποίας επίσης πρόκειται να γνωμοδοτήσει το όργανό μας. Η τρίτη γνώμη που εκδίδει το ΕΕΣ αφορά την πρόταση για μια κοινή οριζόντια προσέγγιση σε σχέση με τις επιδόσεις του συνόλου του προϋπολογισμού της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένης της εναρμονισμένης παρακολούθησης όλων των ενωσιακών δαπανών.

Με προϋπολογισμό που φτάνει περίπου τα 865 δισ. ευρώ, το Ευρωπαϊκό Ταμείο θα αποτελεί το μεγαλύτερο ενιαίο μέρος του επόμενου ΠΔΠ, καλύπτοντας σχεδόν το 44 % των συνολικών δαπανών. Η Επιτροπή προτείνει επίσης τη χορήγηση δανείων ύψους έως 150 δισ. ευρώ στα κράτη-μέλη, καθώς και ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης, σύμφωνα με το οποίο οι περισσότερες πληρωμές προς τα κράτη-μέλη θα πραγματοποιούνται με βάση την εκπλήρωση των ορόσημων και των τιμών-στόχου που καθορίζονται στα εθνικά σχέδια, και όχι την απόδοση εξόδων όπως ισχύει επί του παρόντος. Αυτό το μοντέλο ανταμοιβής για την υλοποίηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που απλώς έχουν εξαγγελθεί εκ των προτέρων είναι σε μεγάλο βαθμό εμπνευσμένο από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ).