Στο στόχαστρο της ΕΕ το εθιστικό design του TikTok

Ο σχεδιασμός της εφαρμογής TikTok παραβιάζει τους κανόνες της ΕΕ και η εταιρεία πρέπει να κάνει σημαντικές αλλαγές για να αποφύγει τις κυρώσεις, ανακοίνωσε  η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Είναι η πρώτη φορά που η Επιτροπή παρουσιάζει τη θέση της σχετικά με τον σχεδιασμό μιας πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης βάσει του Νόμου περί Ψηφιακών Υπηρεσιών — του εμβληματικού νόμου της ΕΕ για το διαδικτυακό περιεχόμενο, τον οποίο οι Βρυξέλλες θεωρούν απαραίτητο για την προστασία των χρηστών, αλλά έχει δεχθεί σφοδρή κριτική από τον Λευκό Οίκο.

Το TikTok θα πρέπει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο προτείνει περιεχόμενο στους χρήστες και να εφαρμόσει διαλείμματα για τον χρόνο μπροστά στην οθόνη, αναφέρει η Επιτροπή, καθώς και να απενεργοποιήσει τη λειτουργία της απεριόριστης κύλισης.

Εάν δεν ικανοποιήσει την Επιτροπή, η εφαρμογή ενδέχεται να αντιμετωπίσει πρόστιμα έως και 6% των ετήσιων εσόδων της. 

«Τα προκαταρκτικά ευρήματα της Επιτροπής παρουσιάζουν μια κατηγορηματικά ψευδή και εντελώς άκυρη απεικόνιση της πλατφόρμας μας και θα λάβουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για να αμφισβητήσουμε αυτά τα ευρήματα με κάθε διαθέσιμο μέσο», δήλωσε ο εκπρόσωπος του TikTok Πάολο Γκανίνο.

Οπως σημειώνει το Politico, το TikTok βρίσκεται υπό έρευνα για την εθιστική δράση της πλατφόρμας του από τον Φεβρουάριο του 2024, ενώ κατηγορήθηκε για παραβίαση κανόνων διαφάνειας τον Μάιο του 2025. Άλλα σκέλη της έρευνας, σχετικά με την επαλήθευση ηλικίας και το σύστημα συστάσεων, βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.

Είναι, ωστόσο, η πρώτη φορά παγκοσμίως που ορίζεται ένα νομικό πρότυπο για τον εθιστικό σχεδιασμό, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της Επιτροπής σε δημοσιογράφους.

Τα ευρήματα αφορούν «τον εθιστικό σχεδιασμό ολόκληρης της υπηρεσίας», αλλά αυτά τα χαρακτηριστικά είναι «ακόμα πιο επιβλαβή για τους ανηλίκους», επειδή «δεν διαθέτουν τα ίδια εργαλεία» για να αποφύγουν την ψυχαναγκαστική συμπεριφορά, δήλωσε στους δημοσιογράφους η επικεφαλής τεχνολογίας της ΕΕ Χένα Βιρκούνεν.

Η αξιολόγηση του TikTok και οι επακόλουθες διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες θα παρακολουθούνται στενά από άλλες εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης που βρίσκονται επίσης υπό έρευνα, ιδίως από τη Meta, καθώς το Facebook και το Instagram ελέγχονται επίσης για αλγόριθμους που προκαλούν εθισμό.

Στην ανακοίνωση της Παρασκευής, η Επιτροπή αναφέρει ότι το TikTok παραβίασε τους κανόνες της σχεδιάζοντας μια εθιστική εφαρμογή με άπειρη κύλιση και αυτόματη αναπαραγωγή που βλάπτει την ψυχική υγεία των χρηστών.

Τα ευρήματα εστιάζουν σε βασικά στοιχεία σχεδιασμού που έχουν συμβάλει στην επιτυχία του TikTok και άλλων εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης, όπως η «ανταμοιβή» των χρηστών με νέο περιεχόμενο και η δυνατότητα απεριόριστης κύλισης, η οποία, σύμφωνα με την Επιτροπή, οδηγεί σε καταναγκαστική χρήση της υπηρεσίας.

Ενώ οι πλατφόρμες υποχρεούνται να αξιολογούν και να περιορίζουν τους κινδύνους για την υγεία των χρηστών βάσει του Νόμου περί Ψηφιακής Ασφάλειας (DSA), οι προσπάθειες του TikTok στο θέμα —συμπεριλαμβανομένων των γονικών ελέγχων και των λειτουργιών διαχείρισης χρόνου— δεν μειώνουν αποτελεσματικά τους κινδύνους για την ψυχική υγεία, σύμφωνα με την Επιτροπή.