Εισαγγελέας ΕΕ: Κακώς έδωσε 10 δισ. στην Ουγγαρία η Κομισιόν

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να ανακαλέσει την απόφασή της να αποδεσμεύσει 10 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ουγγαρία το 2023, σύμφωνα με ανώτερη νομική σύμβουλο του ανώτατου δικαστηρίου της Ευρώπης που επικαλείται το Politico.

Το Δικαστήριο της ΕΕ εξετάζει ισχυρισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι η Επιτροπή παραβίασε τους δικούς της κανόνες, όταν ξεπάγωσε τη χρηματοδότηση προς την Ουγγαρία, τον Δεκέμβριο του 2023 -χρήματα που είχαν παρακρατηθεί λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου.

Οι ευρωβουλευτές κατηγορούν την Επιτροπή για πολιτική σκοπιμότητα, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση λήφθηκε την παραμονή κρίσιμης συνόδου κορυφής, όταν η ΕΕ επιθυμούσε απεγνωσμένα τη συνεργασία του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν για την αποστολή βοήθειας στην Ουκρανία.

Η νομική γνωμοδότηση από τη γενική εισαγγελέα Tαμάρα Κάπετα -για την ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής να ξεπαγώσει τα κεφάλαια- θα καθοδηγήσει τους δικαστές στην τελική τους απόφαση, η οποία θα εκδοθεί σε λίγους μήνες. Οι γενικοί εισαγγελείς δεν είναι δικαστές αλλά νομικοί σύμβουλοι που βοηθούν το δικαστήριο σε περίπλοκες ή πρωτοφανείς υποθέσεις.

Η γνωμοδότηση προκύπτει σε μια ευαίσθητη στιγμή, με τον Όρμπαν πίσω στις δημοσκοπήσεις ενόψει των εκλογών του Απριλίου. Οι ηγέτες της ΕΕ αποφεύγουν επί μήνες να πάρουν μέτρα κατά της Βουδαπέστης ή να πουν οτιδήποτε επικριτικό για τον πρωθυπουργό, υπό τον φόβο ότι οποιαδήποτε πίεση στον Όρμπαν θα μετατρεπόταν σε προεκλογικό υλικό υπέρ του. Η νομική γνωμοδότηση «δεν είναι αυτό που χρειαζόμασταν» τόσο κοντά στις εκλογές, δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ υπό τον όρο ανωνυμίας.

Η Επιτροπή αρνήθηκε να σχολιάσει τη γνώμη του νομικού συμβούλου. Ο Όρμπαν δεν σχολίασε την απόφαση προσερχόμενος στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στο Βέλγιο.

Το σκεπτικό της εισαγγελέως

Η γνώμη της Κάπετα αναφέρει ότι η Επιτροπή εφάρμοσε «λανθασμένα» τις δικές της απαιτήσεις περί κράτους δικαίου όταν παρέδωσε τα κεφάλαια πριν από την πλήρη εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων από την ουγγρική κυβέρνηση.

Υποστήριξε επίσης ότι η Επιτροπή δεν κατάφερε να διενεργήσει «σωστή αξιολόγηση των μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με την ανεξαρτησία» του Ουγγρικού Ανωτάτου Δικαστηρίου και τον διορισμό μελών του Ουγγρικού Συνταγματικού Δικαστηρίου -δύο βασικά ζητήματα που το Κοινοβούλιο δήλωσε ότι η Επιτροπή δεν είχε αντιμετωπίσει σωστά.

Η γενική εισαγγελέας επέκρινε επίσης την Επιτροπή για έλλειψη διαφάνειας, λέγοντας ότι δεν παρείχε τα κατάλληλα επιχειρήματα για την απόφαση αποδέσμευσης των κεφαλαίων. «Η Επιτροπή οφείλει μια εξήγηση όχι μόνο στην Ουγγαρία αλλά και στους πολίτες της ΕΕ γενικότερα», αναφέρει ανακοίνωση του δικαστηρίου.

Ωστόσο, η γενική εισαγγελέας δεν συμφώνησε με τους ισχυρισμούς του Κοινοβουλίου ότι η Επιτροπή καταχράστηκε τις εξουσίες της.

«Φέρτε πίσω τα λεφτά»

Ο Ρενέ Ρεπάσι, Γερμανός ευρωβουλευτής και καθηγητής δικαίου της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Erasmus του Ρότερνταμ και στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, δήλωσε ότι η ακύρωση θα σήμαινε ότι η Επιτροπή θα έπρεπε να «ζητήσει την επιστροφή των χρημάτων».

«Εάν η Ουγγαρία δεν αποπληρώσει, η Επιτροπή μπορεί να μειώσει άλλες εκταμιεύσεις, τις οποίες δικαιούται να λάβει, κατά το ποσό που υποχρεούται να αποπληρώσει», δήλωσε ο Ρεπάσι.

Όταν εκδοθεί η απόφαση του δικαστηρίου, θα δημιουργηθεί προηγούμενο σχετικά με την έκταση της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής κατά την αξιολόγηση παραβιάσεων του κράτους δικαίου από χώρες της ΕΕ, ιδίως στο πλαίσιο του Κανονισμού περί Κοινών Διατάξεων, ο οποίος θέτει αυστηρούς όρους σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα και την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης για την εκταμίευση των κονδυλίων της ΕΕ.

Η Επιτροπή υπερασπίστηκε τον εαυτό της σε ακρόαση τον Οκτώβριο του 2025, λέγοντας ότι είχαν επιβεβαιωθεί επίσημα από τη Βουδαπέστη προκαθορισμένα τεχνικά ορόσημα για την αντιμετώπιση των ανησυχιών σχετικά με την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή έπρεπε να αποδεσμεύσει τα κεφάλαια.

Ωστόσο, η γενική εισαγγελέας δέχτηκε το επιχείρημα των δικηγόρων του Κοινοβουλίου ότι η Επιτροπή θα έπρεπε να είχε λάβει ευρύτερη άποψη για συστημικές ελλείψεις στο κράτος δικαίου στην Ουγγαρία και ότι αξιολόγησε εσφαλμένα την εκπλήρωση των στόχων της δικαστικής μεταρρύθμισης.

Ο ευρωβουλευτής των Πρασίνων Ντάνιελ Φρόιντ δήλωσε ότι η γνώμη της γενικής εισαγγελέως «ήταν μια καυστική επίπληξη προς την Επιτροπή. Εάν το δικαστήριο ακολουθήσει αυτό το σκεπτικό στην τελική του απόφαση, θα σηματοδοτήσει μια νίκη για το κράτος δικαίου στην Ευρώπη».

Οπως πρόσθεσε, η γνωμοδότηση «επιβεβαιώνει αυτό που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει καταγγείλει εδώ και καιρό: Η αποδέσμευση 10 δισ. ευρώ στην ουγγρική κυβέρνηση ήταν παράνομη και πολιτικά υποκινούμενη. Ενεργώντας με αυτόν τον τρόπο, η Επιτροπή έχει χάσει την αξιοπιστία της».

«Τα κονδύλια της ΕΕ πρέπει να εκταμιεύονται μόνο όταν ο δικαιούχος τηρεί το δίκαιο, τις ευρωπαϊκές αξίες και το κράτος δικαίου. Αναμένουμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τηρεί αυτές τις αρχές στο μέλλον. Πρέπει να σταματήσει να επιτρέπει στον εαυτό της να χειραγωγείται από αυταρχικούς ηγέτες όπως ο Βίκτορ Όρμπαν».