Δασμοί Τραμπ: Αποζημιώσεις εκατοντάδων δισ. ζητούν οι αμερικανικές εταιρείες

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να κρίνει παράνομους τους «έκτακτους» δασμούς που είχε επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ανοίξει τον ασκό του Αιόλου για την αμερικανική οικονομία, με την εταιρική Αμερική να διεκδικεί πλέον επιστροφές που ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 130 δισ. δολάρια, κατά τους Financial Times. 

Η απόφαση, με ψήφους 6-3, έκρινε ότι ο πρόεδρος υπερέβη την εξουσία του κάνοντας χρήση του νόμου International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) για να επιβάλει νέους δασμούς σε δεκάδες χώρες.

Μεταξύ των πρώτων που αντέδρασαν ήταν το αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο και η Ομοσπονδία Λιανικού Εμπορίου (National Retail Federation, (NRF), ζητώντας άμεση αποζημίωση για τα δισεκατομμύρια δολάρια που καταβλήθηκαν σε δασμούς από τότε που τέθηκαν σε ισχύ τα μέτρα. Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο δεν παρείχε σαφές πλαίσιο για το ποιοι δικαιούνται επιστροφή και με ποια διαδικασία, παραπέμποντας το ζήτημα σε κατώτερο δικαστήριο.

Ο ίδιος ο Τραμπ χαρακτήρισε «τρελό» το γεγονός ότι το δικαστήριο δεν ξεκαθάρισε αν η κυβέρνηση οφείλει να επιστρέψει τα ποσά. «Είναι τρελό που δεν συζητήθηκε. Θα καταλήξουμε να είμαστε στα δικαστήρια για τα επόμενα πέντε χρόνια», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent άφησε να εννοηθεί ότι οι επιστροφές δεν θα δοθούν σύντομα: «Η αίσθησή μου είναι ότι αυτό μπορεί να τραβήξει για εβδομάδες, μήνες, χρόνια. Έχω την αίσθηση ότι ο αμερικανικός λαός δεν θα τα δει».

Παρά τις επιφυλάξεις της κυβέρνησης, οι επιχειρηματικοί φορείς επιμένουν σε ταχεία διαδικασία. Η NRF κάλεσε τα δικαστήρια να «διασφαλίσουν μια απρόσκοπτη διαδικασία για την επιστροφή των δασμών στους Αμερικανούς εισαγωγείς. Οι επιστροφές θα λειτουργήσουν ως οικονομική ώθηση και θα επιτρέψουν στις εταιρείες να επανεπενδύσουν στις δραστηριότητές τους, στους εργαζομένους και στους πελάτες τους».

Ο Νιλ Μπράντλεϊ, επικεφαλής πολιτικής του Εμπορικού Επιμελητηρίου, τόνισε: «Οι ταχείες επιστροφές των μη επιτρεπτών δασμών θα είναι σημαντικές για περισσότερους από 200.000 μικρούς εισαγωγείς σε αυτή τη χώρα και θα βοηθήσουν στη στήριξη ισχυρότερης οικονομικής ανάπτυξης φέτος». Από την πλευρά του, ο Νταν Άντονι της συμμαχίας μικρών επιχειρήσεων We Pay the Tariffs υπογράμμισε ότι «είναι επιτακτικό αυτά τα χρήματα να επιστραφούν χωρίς κάποιες από αυτές τις επαχθείς διαδικασίες», προσθέτοντας: «Πλήρεις, γρήγορες, αυτόματες επιστροφές — εκεί θα επικεντρωθούμε».

Η American Apparel & Footwear Association, που εκπροσωπεί εταιρείες ένδυσης και υπόδησης όπως η Ralph Lauren και η American Eagle Outfitters, δήλωσε ότι η απόφαση «επιβάλλει» επιστροφές και κάλεσε την US Customs and Border Protection να «κινηθεί γρήγορα και να παρέχει σαφείς οδηγίες στις αμερικανικές επιχειρήσεις για το πώς θα λάβουν επιστροφές για δασμούς που εισπράχθηκαν παράνομα».

Σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Τελωνείων έως τα μέσα Δεκεμβρίου, είχαν εισπραχθεί 133,5 δισ. δολάρια από δασμούς που επιβλήθηκαν βάσει του IEEPA. Εκτιμήσεις του The Budget Lab at Yale ανεβάζουν το ποσό στα 142 δισ. δολάρια για το 2025, ενώ η JPMorgan Chase εκτιμά ότι το συνολικό ύψος μπορεί να φτάνει έως και τα 200 δισ. δολάρια.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η διαδικασία θα γίνει «κατά περίπτωση», γεγονός που σημαίνει ότι δεν είναι βέβαιο πως όλες οι εταιρείες θα λάβουν χρήματα πίσω. «Οποιεσδήποτε επιστροφές θα έρθουν σταδιακά», δήλωσε η Σάνον Γκρέιν της Wells Fargo. «Οι πληρωμές αναμένεται να καταφθάνουν σταδιακά σε διάστημα μηνών, αν όχι ετών, και θα παραδίδονται απευθείας στους εισαγωγείς που αρχικά κατέβαλαν τους δασμούς».

Η υπόθεση ενδέχεται να πυροδοτήσει νέο κύμα προσφυγών, καθώς μεγάλες και μικρές επιχειρήσεις επανεξετάζουν τη στάση τους υπό το φως της απόφασης, διεκδικώντας μερίδιο από ένα τεράστιο χρηματικό ποσό που παραμένει —τουλάχιστον προς το παρόν— στον αέρα.