Τραμπ: Τέσσερις εβδομάδες θα κρατήσει η σύγκρουση με Ιράν

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ περιέγραψε σήμερα ένα πιθανό χρονοδιάγραμμα για τη σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ενδέχεται να διαρκέσει εβδομάδες.

«Πάντα ήταν μια διαδικασία τεσσάρων εβδομάδων», δήλωσε ο Τραμπ στη Daily Mail σε σύντομη τηλεφωνική επικοινωνία. «Υπολογίσαμε ότι θα είναι περίπου τέσσερις εβδομάδες», πρόσθεσε.

«Όσο ισχυρό κι αν είναι, πρόκειται για μεγάλη χώρα, θα χρειαστούν τέσσερις εβδομάδες — ή και λιγότερο», εξήγησε ο πρόεδρος.

Οι δηλώσεις του αποτελούν μέχρι στιγμής την πιο σαφή ένδειξη για το πόσο εκτιμά η κυβέρνηση ότι θα διαρκέσει η στρατιωτική εκστρατεία, σημειώνει το CNN. Ο Τραμπ υπαινίχθηκε επίσης ότι ενδέχεται σύντομα να απευθύνει νέο δημόσιο διάγγελμα, καθώς εξελίσσονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν.

«Ετοιμάζομαι να το κάνω», δήλωσε όταν ρωτήθηκε εάν σχεδιάζει να εκφωνήσει νέα ομιλία με ενημέρωση για τις επιθέσεις.

Ο πρόεδρος παρείχε επίσης νέες λεπτομέρειες σχετικά με τη λογική πίσω από τη στρατιωτική δράση του Σαββατοκύριακου, δηλώνοντας σε τηλεφωνική συνέντευξη στο NBC News ότι ο λόγος που διέταξε τα πλήγματα ήταν «πολύ απλός».

«Δεν ήταν διατεθειμένοι να σταματήσουν την έρευνα στα πυρηνικά», είπε. «Δεν ήταν διατεθειμένοι να πουν ότι δεν θα αποκτήσουν πυρηνικό όπλο.»

Τα σχόλια του Τραμπ συνιστούν την πιο άμεση αιτιολόγηση που έχει δώσει από την ανακοίνωση της επιχείρησης νωρίς το πρωί του Σαββάτου, αλλά φαίνεται να έρχονται σε αντίθεση με δημόσιες δηλώσεις του ιρανικού καθεστώτος πριν από τις συνομιλίες στη Γενεύη την περασμένη εβδομάδα.

«Οι θεμελιώδεις πεποιθήσεις μας είναι απολύτως σαφείς: το Ιράν δεν θα αναπτύξει ποτέ υπό καμία συνθήκη πυρηνικό όπλο· ούτε όμως εμείς οι Ιρανοί θα παραιτηθούμε από το δικαίωμά μας να αξιοποιήσουμε τα οφέλη της ειρηνικής πυρηνικής τεχνολογίας για τον λαό μας», είχε αναρτήσει τότε στο X ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

Ο πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης σε ορισμένες από τις επιδιώξεις της κυβέρνησης όσον αφορά το αποτέλεσμα των πληγμάτων. «Υπάρχουν πολλά καλά ενδεχόμενα αποτελέσματα. Το πρώτο είναι ο αποκεφαλισμός τους, η εξάλειψη ολόκληρης της ομάδας δολοφόνων και κακοποιών», είπε. «Υπάρχουν πολλά, πάρα πολλά ενδεχόμενα. Μπορούμε να κάνουμε τη σύντομη εκδοχή ή τη μακρύτερη.»

Ωστόσο, ερωτηθείς εάν οι ΗΠΑ θα σταματήσουν τα πλήγματα σε περίπτωση που το Ιράν επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, έδωσε ελάχιστες λεπτομέρειες. «Δεν ξέρω», απάντησε, προσθέτοντας ότι θα ήταν ανοιχτός σε αυτό «αν μπορούν να μας ικανοποιήσουν», αλλά «μέχρι στιγμής δεν τα έχουν καταφέρει.»

Οσο χρειαστεί

Αργότερα, σε διάγγελμά του ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν βρίσκεται σε εξέλιξη και δεσμεύθηκε ότι «θα συνεχιστεί έως ότου επιτευχθούν όλοι οι στόχοι μας».

Περισσότεροι Αμερικανοί στρατιώτες ενδέχεται να σκοτωθούν, ανέφερε ο Τραμπ σε βίντεο διάρκειας έξι λεπτών που ανάρτησε την Κυριακή στην πλατφόρμα του Truth Social.

Ισχυρίστηκε ότι η Ουάσιγκτον εξόντωσε «ολόκληρη» την ιρανική στρατιωτική ηγεσία και υποστήριξε ότι χρησιμοποιεί τον στρατό που διοικεί «για καλό σκοπό», χαρακτηρίζοντας την εκστρατεία «σωστή» και «αναγκαία» για την προστασία των Αμερικανών.

Επανέλαβε την έκκλησή του προς τα μέλη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης να «καταθέσουν τα όπλα και να λάβουν πλήρη ασυλία ή να αντιμετωπίσουν βέβαιο θάνατο».

Πρόσθεσε επίσης ότι τήρησε την υπόσχεσή του προς τον ιρανικό λαό και ότι το μέλλον της χώρας βρίσκεται πλέον στα δικά του χέρια. Κατά τη διάρκεια της βίαιης καταστολής των διαδηλώσεων σε όλο το Ιράν τον Ιανουάριο, ο Τραμπ είχε δηλώσει στους Ιρανούς ότι «Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘ’ ΟΔΟΝ».

Την Κυριακή απευθύνθηκε στους Ιρανούς «που ποθούν την ελευθερία» καλώντας τους «να αδράξουν αυτή τη στιγμή, να είναι γενναίοι, τολμηροί, ηρωικοί και να πάρουν πίσω τη χώρα τους. Η Αμερική είναι μαζί σας. Έδωσα μια υπόσχεση σε εσάς και την τήρησα. Τα υπόλοιπα εξαρτώνται από εσάς, αλλά θα είμαστε εκεί για να βοηθήσουμε.»

Εχουν σκοτωθεί 48 Ιρανοί ηγέτες

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε επίσης ότι 48 Ιρανοί ηγέτες έχουν σκοτωθεί στις συνεχιζόμενες επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.

«Κανείς δεν μπορεί να πιστέψει την επιτυχία που έχουμε, 48 ηγέτες εξουδετερώθηκαν με ένα μόνο χτύπημα. Και η επιχείρηση προχωρά με ταχείς ρυθμούς», φέρεται να είπε ο Τραμπ σε συνέντευξή του στο Fox News.

Σε ξεχωριστή συνέντευξή του στο CNBC, ανέφερε ότι η αμερικανική επιχείρηση στο Ιράν «προχωρά ταχύτερα από το χρονοδιάγραμμα».

Εν τω μεταξύ, σε δηλώσεις του στο Atlantic ο Τραμπ τόνισε ότι η νέα ηγεσία του Ιράν επιθυμεί να συνομιλήσει μαζί του και ότι ο ίδιος έχει συμφωνήσει.

«Θέλουν να μιλήσουν και εγώ συμφώνησα να μιλήσω, οπότε θα συνομιλήσω μαζί τους. Έπρεπε να το είχαν κάνει νωρίτερα. Έπρεπε να είχαν δώσει αυτό που ήταν πολύ πρακτικό και εύκολο να δοθεί νωρίτερα. Περίμεναν υπερβολικά πολύ», δήλωσε ο Τραμπ στη συνέντευξη που παραχώρησε από την κατοικία του στη Φλόριντα.

Ανησυχίες για το πετρέλαιο

Το Σάββατο ο Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν σκοτώθηκε από τα αεροπορικά πλήγματα ΗΠΑ–Ισραήλ.

Η εξόντωση του ηγέτη που κυριάρχησε στην Ισλαμική Δημοκρατία για περισσότερες από τρεις δεκαετίες ανεβάζει σε νέο επίπεδο την επιχείρηση ΗΠΑ–Ισραήλ για τον περιορισμό της περιφερειακής ισχύος του Ιράν, την ώρα που η Τεχεράνη ανταπέδωσε με πλήγματα κατά συμμάχων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και απείλησε τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Η πολεμική εκστρατεία ενδέχεται να αποτελέσει καθοριστική στιγμή για τον Τραμπ, με τον κίνδυνο παρατεταμένου περιφερειακού πολέμου που θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών ενέργειας και απώλειες Αμερικανών στρατιωτών ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, σχολιάζει το Bloomberg.

Το Ιράν απάντησε άμεσα με εκτόξευση πυραύλων κατά του Ισραήλ, αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων και χωρών του Περσικού Κόλπου, συμπεριλαμβανομένου του Ντουμπάι. Χώρες της περιοχής έκλεισαν τον εναέριο χώρο τους και πτήσεις ακυρώθηκαν.

Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ και Μπαχρέιν — χώρες που φιλοξενούν αμερικανικά στρατεύματα — δέχονται ιρανικές επιθέσεις. Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε ιρανικούς πυραύλους πάνω από το Ριάντ και την ανατολική περιοχή, όπου βρίσκονται τα περισσότερα πετρελαϊκά κοιτάσματα του βασιλείου.

Οι κίνδυνοι για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας ήρθαν στο προσκήνιο, καθώς δεξαμενόπλοια πετρελαίου και φυσικού αερίου αποφεύγουν όλο και περισσότερο τα Στενά του Ορμούζ. Το πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν τα πλοία πως η διέλευση δεν είναι ασφαλής.

Η αντίδραση του Ιράν ξεπέρασε σε κλίμακα και ταχύτητα εκείνη του Ιουνίου, καθώς η Τεχεράνη αντιμετωπίζει τη σύγκρουση ως υπαρξιακή απειλή για το καθεστώς που ιδρύθηκε το 1979.

Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί επικοινώνησε με ομολόγους του σε Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Κατάρ, Κουβέιτ, Μπαχρέιν και Ιράκ, καλώντας τους να αποτρέψουν τη χρήση του εδάφους τους από ΗΠΑ και Ισραήλ για επιθέσεις κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η προοπτική ενός πολέμου που θα κρατήσει εβδομάδες αποτελεί εφιαλτικό σενάριο για τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο, που επιδίωκαν διπλωματική λύση, φοβούμενοι το οικονομικό πλήγμα και τη φυγή επενδύσεων.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί σχεδόν 20% φέτος. Το Brent έκλεισε στα 72,48 δολάρια το βαρέλι την Παρασκευή, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο.

Πέρα από τη νευρικότητα που προκάλεσαν οι εξελίξεις στο πετρέλαιο, στο χρηματιστήριο των ΗΠΑ οι επενδυτές βίωσαν μια βίαιη αναδιάρθρωση (rotation) τον Φεβρουάριο, καθώς οι επενδυτές αναζητούσαν προστασία απέναντι στις αναταράξεις που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη και στις ρωγμές που εμφανίζονται στην αγορά πιστώσεων.

Αυτό ενδέχεται να προμηνύει ένα δύσκολο ξεκίνημα για τον Μάρτιο σε ότι αφορά τις μετοχές, ιδίως αν συνυπολογιστεί η επίδραση ενός «μαύρου σύννεφου» λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν.

Ξεκίνησαν το έβδομο και όγδοο κύμα της επιχείρησης «Eιλικρινής Υπόσχεση 4»

Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν σήμερα ότι εξαπέλυσαν νέο κύμα επιθέσεων «μεγάλης κλίμακας» εναντίον του «εχθρού», την επομένη των πληγμάτων που εξαπέλυσαν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ με αποτέλεσμα τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν.

«Πριν από λίγα δευτερόλεπτα, ξεκίνησαν το έβδομο και όγδοο κύμα της επιχείρησης 'Ειλικρινής υπόσχεση 4' εναντίον του εχθρού», ανέφεραν οι Φρουροί, ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, σε ανακοίνωση που μετέδωσαν τοπικά ΜΜΕ χωρίς να διευκρινίζονται οι στόχοι.

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης οι Φρουροί της Επανάστασης στοχοθέτησαν το αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ Abraham Lincoln με τέσσερις βαλλιστικούς πυραύλους.

Τρεις νεκροί και 58 τραυματίες στα ΗΑΕ

Τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν και 58 τραυματίστηκαν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ανέφεραν οι αρχές, σε πλήγματα που εξαπέλυσε από χθες, Σάββατο, το Ιράν εναντίον χωρών του Κόλπου σε αντίποινα για την επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ στο Ιράν.

Τρεις υπήκοοι Πακιστάν, Νεπάλ και Μπανγκλαντές σκοτώθηκαν, διευκρίνισε το υπουργείο Άμυνας, το οποίο ανέφερε ότι, από την έναρξη των ιρανικών επιθέσεων, τα Εμιράτα εντόπισαν 165 βαλλιστικούς πυραύλους, εκ των οποίων οι 152 καταστράφηκαν, καθώς και δύο πυραύλους κρουζ.

Εξάλλου, «εντοπίστηκαν 541 drones (μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα), εκ των οποίων τα 506 αναχαιτίστηκαν και καταστράφηκαν», πρόσθεσε το υπουργείο.

Νεκροί τρεις Αμερικανοί στρατιώτες

Τρεις Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν σε μάχη την Κυριακή το πρωί στο πλαίσιο της επιχείρησης «Επική οργή» και πέντε ακόμη είναι «σοβαρά τραυματισμένοι», ανακοίνωσε η CENTCOM.

«Αρκετοί άλλοι υπέστησαν ελαφρά τραύματα από θραύσματα και εγκεφαλικές κακώσεις – και βρίσκονται σε διαδικασία επιστροφής στην υπηρεσία. Οι μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις συνεχίζονται και η ανταπόκρισή μας είναι σε εξέλιξη», έγραψε το CENTCOM. «Η κατάσταση είναι ρευστή, οπότε από σεβασμό προς τις οικογένειες, θα παρακρατήσουμε πρόσθετες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης της ταυτότητας των πεσόντων πολεμιστών μας, έως 24 ώρες μετά την ενημέρωση των συγγενών τους».

Ο στρατός των ΗΠΑ δήλωσε σήμερα ότι βύθισε ιρανικό πολεμικό πλοίο και κάλεσε τις ιρανικές δυνάμεις να καταθέσουν τα όπλα τους και να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους.

Οι ΗΠΑ βύθισαν ιρανικό πλοίο

Το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για την περιοχή της Μέσης Ανατολής (CENTCOM, "κεντρική διοίκηση"), που εποπτεύει τις συνεχιζόμενες επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν, δήλωσε ότι βύθισε μια ιρανική κορβέτα Jamaran στον Κόλπο του Ομάν σε λιμενοβραχίονα της Σαμπαχάρ.

«Όπως είπε ο Πρόεδρος, (σ)τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων, των Φρουρών της Επανάστασης και της αστυνομίας του Ιράν 'πρέπει να καταθέσετε τα όπλα σας'. Εγκαταλείψατε το σκάφος», ανέφερε η CENTCOM σε ανάρτηση στο X, αναφερόμενη σε δηλώσεις που έκανε χθες, Σάββατο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Το πετρέλαιο

Οι αγορές πετρελαίου προετοιμάζονται για πιθανό σοκ προσφοράς μετά τα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν το Σαββατοκύριακο, τα οποία αναζωπύρωσαν τους φόβους ότι οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ ενδέχεται να διαταραχθούν.

Αν και οι αναλυτές αναμένουν μια άμεση «αντανακλαστική» αντίδραση (knee-jerk reaction) στις τιμές του πετρελαίου με την επανέναρξη των συναλλαγών στη Νέα Υόρκη το βράδυ της Κυριακής, το μεγαλύτερο ερώτημα είναι εάν οι εντάσεις θα μπορούσαν να κλιμακωθούν σε διαρκή διακοπή των εξαγωγών από τον Κόλπο.

«Σε αυτό το στάδιο, φαίνεται ότι βρισκόμαστε μπροστά σε πλήρους κλίμακας στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, κάτι που θα ήταν πρωτοφανές και με πορεία αδύνατο να εκτιμηθεί», δήλωσε η Vandana Hari, διευθύνουσα σύμβουλος της εταιρείας ενεργειακής έρευνας Vanda Insights.

«Εάν συνεχιστεί για ημέρες, με το Ιράν και τους συμμάχους του να ανταποδίδουν στο μέγιστο βαθμό, τότε μιλάμε για τα χειρότερα σενάρια για το πετρέλαιο, συμπεριλαμβανομένης μιας σημαντικής διακοπής των ροών στη Μέση Ανατολή», ανέφερε στο CNBC. Αυτό εκτός εάν οι ΗΠΑ καταφέρουν προληπτικά να εξουδετερώσουν το ιρανικό ναυτικό και τις στρατιωτικές δυνατότητες, καθώς και να διασφαλίσουν ότι η κυκλοφορία δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ συνεχίζεται κανονικά.

Καθώς οι εντάσεις κλιμακώνονται, η προσοχή στρέφεται εκ νέου στα Στενά του Ορμούζ, όπου οποιαδήποτε διαταραχή θα είχε άμεσες και δυσανάλογες συνέπειες για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και LNG.

Τοποθετημένα μεταξύ Ομάν και Ιράν, τα Στενά αποτελούν κρίσιμη οδό διέλευσης — και εν δυνάμει σημείο ασφυξίας (chokepoint) — για το παγκόσμιο αργό, με περίπου 13 εκατ. βαρέλια ημερησίως να διέρχονται το 2025, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 31% των θαλάσσιων ροών πετρελαίου, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler.

Συνδέουν μεγάλους παραγωγούς του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράν, το Ιράκ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα.

Το βασικότερο ζήτημα είναι η διάρκεια, υπογράμμισαν παράγοντες του κλάδου. Το εύρος οποιασδήποτε ανόδου των τιμών πετρελαίου και LNG θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την κλίμακα των διαταραχών στην παραγωγή και τις ροές του Κόλπου, δήλωσε ο McNally.

«Οι αρχικές ενδείξεις δείχνουν επίθεση ευρύτερης κλίμακας κατά του Ιράν, με αντεπιθέσεις που ενδέχεται να κλιμακωθούν και να εμπλέξουν πολλαπλές χώρες του Κόλπου», δήλωσε ο Saul Kavonic, επικεφαλής ενεργειακής έρευνας στην MST Marquee. Οι αγορές, όπως είπε, θα τιμολογήσουν αρχικά ένα φάσμα κινδύνων — από απώλεια έως 2 εκατ. βαρελιών ημερησίως ιρανικών εξαγωγών έως επιθέσεις σε περιφερειακές ενεργειακές υποδομές ή, στο ακραίο σενάριο, διακοπή της διέλευσης μέσω Ορμούζ.

Σε περίπτωση επιτυχούς αποκλεισμού, οι συνέπειες για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου θα μπορούσαν να είναι σοβαρές.

«Αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει σενάριο τριπλάσιας έντασης σε σχέση με το αραβικό πετρελαϊκό εμπάργκο και την ιρανική επανάσταση της δεκαετίας του 1970, οδηγώντας τις τιμές του πετρελαίου σε τριψήφια επίπεδα, ενώ οι τιμές LNG θα επαναπροσεγγίσουν τα ιστορικά υψηλά του 2022», ανέφερε ο Kavonic.

Ο Andy Lipow, πρόεδρος της Lipow Oil Associates, δήλωσε ότι οι επιθέσεις αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο διαταραχής της προσφοράς στην περιοχή, ακόμη και αν οι ιρανικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις δεν έχουν μέχρι στιγμής στοχοποιηθεί άμεσα. Περιέγραψε ως χειρότερο σενάριο «επίθεση κατά των σαουδαραβικών ενεργειακών υποδομών, ακολουθούμενη από πλήρη κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ», εκτιμώντας την πιθανότητα αυτού του σεναρίου περίπου στο 33%, δεδομένου ότι το Ιράν ενδέχεται να αισθάνεται περικυκλωμένο.