«Απειλές» απόσυρσης πετροδολαρίων από την παγκόσμια αγορά

Η πίεση στους προϋπολογισμούς των κρατών του Κόλπου θα μπορούσε να τα οδηγήσει σε επανεξέταση των επενδύσεών τους στο εξωτερικό και των μελλοντικών δεσμεύσεών τους, καθώς εξετάζουν επιλογές για την ανακούφιση της οικονομικής πίεσης που προκαλεί ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.

Αξιωματούχος κράτους του Κόλπου δήλωσε στους Financial Times ότι οι εξελίξεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν οτιδήποτε, από επενδυτικές δεσμεύσεις προς ξένα κράτη ή εταιρείες, μέχρι χορηγίες σε αθλητικές διοργανώσεις, συμβάσεις με επιχειρήσεις και επενδυτές ή ακόμη και πωλήσεις συμμετοχών.

Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι τρεις από τις τέσσερις μεγάλες οικονομίες του Κόλπου -η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Κατάρ- έχουν συζητήσει από κοινού τις πιέσεις που ασκούνται στους προϋπολογισμούς και στις οικονομίες τους. Ωστόσο αρνήθηκε να κατονομάσει ποιες χώρες συμμετείχαν στις συζητήσεις.

«Ορισμένες χώρες του Κόλπου έχουν ξεκινήσει εσωτερική αναθεώρηση για να εξετάσουν κατά πόσο μπορούν να επικαλεστούν ρήτρες ανωτέρας βίας σε υφιστάμενες συμβάσεις, ενώ παράλληλα επανεξετάζουν τις τρέχουσες και μελλοντικές επενδυτικές δεσμεύσεις, προκειμένου να μετριάσουν μέρος της αναμενόμενης οικονομικής πίεσης από τον τρέχοντα πόλεμο», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Ιδίως εάν ο πόλεμος και οι συναφείς δαπάνες συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό».

Πρόσθεσε ότι η κίνηση αποτελεί προληπτικό μέτρο και είναι αποτέλεσμα «των δημοσιονομικών πιέσεων που αντιμετωπίζουν αυτές οι χώρες λόγω της μείωσης των εσόδων από την ενέργεια -εξαιτίας της επιβράδυνσης της παραγωγής ή της αδυναμίας μεταφοράς- καθώς και λόγω των πιέσεων στους τομείς του τουρισμού και των αερομεταφορών, επιπλέον της αύξησης των αμυντικών δαπανών».

Σύμβουλος κυβέρνησης κράτους του Κόλπου δήλωσε ότι το ενδεχόμενο επανεξέτασης επενδύσεων από τα πλούσια αυτά κράτη έχει ήδη προσελκύσει την προσοχή του Λευκού Οίκου. Οι χώρες αυτές διαχειρίζονται ορισμένα από τα μεγαλύτερα και πιο δραστήρια κρατικά επενδυτικά ταμεία στον κόσμο, ενώ η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ πέρυσι δεσμεύτηκαν να επενδύσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά την επίσκεψη του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή.

Παράλληλα αποτελούν μεγάλους χρηματοδότες αθλητικών διοργανώσεων παγκοσμίως και επενδύουν σημαντικά και στο εσωτερικό τους για την ανάπτυξη των χωρών τους και τη διαφοροποίηση των οικονομιών τους.

Οποιαδήποτε κίνηση που θα επηρεάσει επενδύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες ή σε άλλα δυτικά κράτη ενδέχεται να αυξήσει την πίεση προς τον Τραμπ να επιδιώξει μια διπλωματική στρατηγική για τον τερματισμό του πολέμου.

Τα πλούσια σε πετρέλαιο κράτη του Κόλπου έχουν εμπλακεί στη σύγκρουση που ξεκίνησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν, με την Τεχεράνη να εξαπολύει σφοδρή απάντηση εναντίον των περιφερειακών συμμάχων της Ουάσιγκτον. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει ουσιαστική διακοπή της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ -της κρίσιμης θαλάσσιας οδού από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου- ενώ τουλάχιστον δέκα δεξαμενόπλοια έχουν πληγεί στον Περσικό Κόλπο.

Το Κατάρ, ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο, αναγκάστηκε αυτή την εβδομάδα να κηρύξει κατάσταση ανωτέρας βίας μετά την αναστολή της παραγωγής λόγω επίθεσης με drone στην κύρια μονάδα LNG της χώρας. Ένα από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας έχει επίσης πληγεί.

Το Ιράν έχει επίσης πλήξει αμερικανικές βάσεις και πρεσβείες στην περιοχή, καθώς και αεροδρόμια, ξενοδοχεία και κατοικημένα κτίρια, διαταράσσοντας σοβαρά τις αερομεταφορές και τον τουρισμό.

Τα κράτη του Κόλπου είχαν πιέσει τον Τραμπ να αναβάλει μια επίθεση και να επιδιώξει διπλωματική λύση με το Ιράν, όμως έκτοτε έχουν υποστεί το μεγαλύτερο βάρος των αντιποίνων της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ο Khalaf al-Habtoor, εξέχων επιχειρηματίας από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εξέφρασε την απογοήτευση των χωρών του Κόλπου για το ότι σύρθηκαν σε έναν πόλεμο που προκλήθηκε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απευθυνόμενη στον Τραμπ.

«Μια άμεση ερώτηση: Ποιος σας έδωσε την εξουσιοδότηση να σύρετε την περιοχή μας σε πόλεμο με το #Ιράν; Και με ποια βάση λάβατε αυτή την επικίνδυνη απόφαση;» έγραψε στην πλατφόρμα X. «Υπολογίσατε τις παράπλευρες απώλειες πριν πατήσετε τη σκανδάλη;».

Επισήμανε ότι τα κράτη του Κόλπου αναμενόταν να αποτελέσουν βασικούς χρηματοδότες του σχεδίου του Τραμπ για την ανοικοδόμηση της Γάζας και υποστηρικτές του ευρύτερου σχεδίου του με τίτλο «Board of Peace».

Όπως ανέφερε, οι αραβικές χώρες του Κόλπου έχουν «συνεισφέρει δισεκατομμύρια δολάρια, με στόχο τη στήριξη της σταθερότητας και της ανάπτυξης», προσθέτοντας: «Αυτές οι χώρες έχουν σήμερα το δικαίωμα να ρωτήσουν: πού πήγαν αυτά τα χρήματα; Χρηματοδοτούμε πρωτοβουλίες ειρήνης ή χρηματοδοτούμε έναν πόλεμο που μας εκθέτει σε κίνδυνο;».