Eurogroup: Ζητούνται αντίμετρα για τον πληθωρισμό, φόβοι για τα επιτόκια

Εν μέσω αυξημένης αβεβαιότητας, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης συναντώνται σήμερα (9/3) στις Βρυξέλλες για να μελετήσουν τα πρώτα στοιχεία και τις πρώτες εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις στην ευρωοικονομία, από τη γεωπολιτική ένταση στην Μέση Ανατολή.

Επισήμως αναμένεται να δοθεί σήμα «συγκρατημένης αισιοδοξίας». Ανεπισήμως θα ανοίξουν οι φάκελοι της Κομισιόν, του ΔΝΤ και της ΕΚΤ για τα τρία πιθανά σενάρια στις τιμές της ενέργειας, στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.

Σύμφωνα με υψηλόβαθμο στέλεχος της Κομισιόν το άμεσο σενάριο κάνει λόγο για λήξη πολέμου γύρω στις 20 Μαρτίου και πριν το επίσημο ταξίδι του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα. Το μεσοπρόθεσμο κάνει λόγο για λήξη στο τέλος Απριλίου ενώ το μακροπρόθεσμο για το τέλος του έτους.

Η Ε.Ε., από το 2009 καλείται να διαχειριστεί την μία κρίση μετά την άλλη: πρώτα τη χρηματοπιστωτική κρίση, αμέσως μετά Covid-19 αμέσως μετά εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και κατά τη διάρκεια αυτού ο πόλεμος στον Κόλπο με επίκεντρο το Ιράν. Το έκανε όχι με ιδιαίτερη επιτυχία.

Το Eurogroup σήμερα θα επιχειρήσει να συντάξει, όσο πιο συγκεκριμένα μπορεί, ένα φάκελο με τα τρία σενάρια τα οποία θα παραδώσει στους ηγέτες της Ευρωζώνης που αναμένεται να συναντηθούν στην εαρινή – οικονομική Σύνοδο Κορυφής.

Ο υψηλόβαθμος αξιωματούχος προειδοποιεί όμως ότι «η Ε.Ε. πρέπει να δείξει άμεσα αντανακλαστικά και να λάβει άμεσες αποφάσεις προκειμένου να μην ενισχυθούν οι στρεβλώσεις που παρατηρήθηκαν στην αγορά από τις προηγούμενες κρίσεις». Και κυρίως να μην μεγαλώσει η ψαλίδα μεταξύ του Βορρά και του Νότου.

Στο Eurogroup θα είναι όπως πάντα παρούσα και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που μαζί με την Κομισιόν θα προσπαθήσουν να δώσουν κάποια πρώτα στοιχεία, έστω και βασικά, για τις μακροοικονομικές προβλέψεις και την ανάλυση κινδύνων -risk assessment- που θα πρέπει να λάβουν οι πολιτικοί ηγέτες σοβαρά υπόψη πριν αποφασίσουν ποια οικονομική πολιτική θα ακολουθηθεί το 2026 -2027.

Στο επίκεντρο των αναλύσεων βρίσκονται τα δεδομένα για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη, τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες και προοπτικές καθώς, και την αγορά εργασίας.

Το βασικότερο βέβαια όλων και αυτό που «καίει» τις κυβερνήσεις δεν είναι άλλο από τις αυξήσεις στην αγορά ενέργειας που συνδέονται κατά ένα μεγάλο βαθμό με τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, καθώς η περιοχή αυτή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παραγωγούς πετρελαίου παγκοσμίως.

Με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν κλειστά η κάθε ένταση και το κάθε κτύπημα μπορεί να επηρεάσει άμεσα την προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως. Ηδη η ημέρα ξεκίνησε με την εκτόξευση του Brent πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι.

Στην Ε.Ε. κυρίως, έχουμε παρατηρήσει στο παρελθόν ότι η αύξηση των τιμών της ενέργειας μεταφέρεται συχνά στην πραγματική οικονομία καθώς υπάρχουν ανατιμήσεις σε πολλούς τομείς, από τις μεταφορές, τη θέρμανση και τον ηλεκτρισμό έως τα οικοδομικά υλικά και τα προϊόντα στα σούπερ μάρκετ.

Αυτά φοβάται η ΕΚΤ και ήδη σκληροπυρηνικά μέλη της άρχισαν να μιλούν για πιθανές αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο 2026 προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι πληθωριστικές πιέσεις.

Η Ευρωτράπεζα αναμένεται να απευθύνει έκκληση στους πολιτικούς να μην αφήσουν να περάσουν ανατιμήσεις αισχροκέρδειας στις χώρες τους. Θα ήταν καταστροφή εάν σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται να κάνει στροφή 180 μοιρών και να αρχίσει πάλι να βλέπει την ανιούσα.

Όσο για την οικονομική ανάπτυξη και τις προοπτικές της ευρωζώνης, η Κομισιόν έχει ουσιαστικά πετάξει τις τελευταίες εκτιμήσεις της στις καλένδες και ανανεώνει τους αριθμούς επί τα χείρω.

Η άνοδος των τιμών ενέργειας μπορεί να μειώσει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και να αυξήσει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Αυτό με την σειρά του ενδέχεται να επιβραδύνει την κατανάλωση και τις επενδύσεις, οδηγώντας σε χαμηλότερη ανάπτυξη, ανέφερε ο αξιωματούχος.

Το δίλημμα

Τόσο για τους υπουργούς Oικονομικών της Ε.Ε., όσο και για τους ηγέτες, η κατάσταση είναι μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα, γιατί η αντιμετώπιση του πληθωρισμού συγκρούεται με την ανάγκη στήριξης της ανάπτυξης. Ιδιαίτερα εάν επικρατήσει το μακροχρόνιο σενάριο και οι κυβερνήσεις ζητήσουν εκ νέου δημοσιονομική ευελιξία και νέα πακέτα στήριξης για τις ασθενέστερες τάξεις.

Τέτοια πακέτα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν στοχευμένη βοήθεια και επιδοτήσεις για την ενέργεια, στήριξη σε ευάλωτα νοικοκυριά και μικρές βιομηχανίες καθώς και προσωρινές φορολογικές ελαφρύνσεις.

Όμως η Ε.Ε. καλείται να ισορροπήσει μεταξύ της όποιας στήριξης της οικονομίας, και των υγιών δημοσιονομικών αριθμών τόσο του ελλείμματος όσο και του χρέους που κανονικά θα έπρεπε ήδη να αρχίσουν την αποκλιμάκωσή τους.

Αυτό αποτελεί και το δεύτερο βασικό θέμα του σημερινού Eurogroup. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να δούμε εάν η Γερμανία και οι άλλες 5 χώρες, που πριν την ανάφλεξη στην Μέση Ανατολή «ζήτησαν» Ευρώπη 2 ταχυτήτων, επιμείνουν σε αυτό ή κάνουν ένα βήμα πίσω μέχρι να τελειώσουν οι βομβαρδισμοί για χάρη της ενότητας ώστε η Ε.Ε. να παρουσιάζεται -στους έξω τουλάχιστον- ενωμένη.

Πάντως, ο φάκελος με τις συστάσεις που θα πάει από τους υπουργούς Oικονομίας στους ηγέτες που θα λάβουν και τις τελικές αποφάσεις, θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο να καταρτιστεί καθώς πολλά μπορούν να συμβούν μέσα σε 10 μέρες.

Τυπικά το Eurogroup έχει στην ατζέντα του προς συζήτηση την πρόοδο των εθνικών μεταρρυθμίσεων, τις επενδύσεις, στην πράσινη μετάβαση και την ενίσχυση της ψηφιακής οικονομίας. Αυτά τα τρία θέματα, αν και αποτελούν βασικά στοιχεία της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής της ΕΕ για βιώσιμη ανάπτυξη, οικονομική ανθεκτικότητα και αυτονομία, (βάση της έκθεσης Ντράγκι) φαίνεται πως μπαίνουν κάθε φορά στην ατζέντα αλλά δύσκολα βγαίνει λευκός καπνός.

Το Ecofin

Η συζήτηση για τις γεωπολιτικές εξελίξεις θα μεταφερθεί στην ολομέλεια των υπουργών Οικονομικών αύριο. Κύκλοι από τις Βρυξέλλες ανέφεραν στο Euro2day.gr ότι η Ουγγαρία δεν αποκλείεται να βάλει στο τραπέζι ως λύση ανάγκης την άρση του εμπάργκο στο πετρέλαιο από τη Ρωσία για να αποφευχθούν οι πληθωριστικές πιέσεις και οι στρεβλώσεις στην αγορά λόγω ακρίβειας.

Επίσης, οι υπουργοί οικονομικών της Ε.Ε. θα ανταλλάξουν απόψεις για τις θέσεις του μπλοκ ενόψει της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών και κεντρικών τραπεζιτών των G20 την άλλη εβδομάδα καθώς και να προετοιμαστούν για την Εαρινή Σύνοδο του ΔΝΤ τον Απρίλιο.

Το Ecofin αναμένεται να εγκρίνει το αναθεωρημένο Σχέδιο Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης της Εσθονίας και το μακροπρόθεσμο δημοσιονομικό και διαρθρωτικό σχέδιο της Ιρλανδίας.