Χάθηκαν 15,1 δισ. πετροδολάρια από τον πόλεμο στον Κόλπο

Οι πετρελαιοπαραγωγοί του Κόλπου έχουν χάσει εκτιμώμενα έσοδα ύψους 15,1 δισ. δολαρίων από την ενέργεια από την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών πληγμάτων κατά του Ιράν, με εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου να παραμένουν εγκλωβισμένα λόγω της σχεδόν πλήρους διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της εταιρείας ανάλυσης εμπορευμάτων Kpler, από τα στενά διέρχονται συνήθως περίπου 1,2 δισ. δολάρια σε αργό πετρέλαιο, διυλισμένα προϊόντα και υγροποιημένο φυσικό αέριο καθημερινά, με βάση τις μέσες τιμές και τους όγκους του 2025.

Από τότε που η σύγκρουση κλιμακώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου, η κυκλοφορία μέσω της κρίσιμης αυτής θαλάσσιας οδού έχει ουσιαστικά σταματήσει, καθώς το Ιράν επιτίθεται σε πλοία και τα ασφάλιστρα έχουν εκτιναχθεί.

Η συνολική απώλεια εσόδων αποτυπώνει το οικονομικό κόστος του πολέμου για τα κράτη του Κόλπου, τα οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις πωλήσεις εμπορευμάτων για τη χρηματοδότηση των κυβερνήσεών τους.

Η θαλάσσια οδός καταγράφει πλέον μόνο «αμελητέες» ροές σε σύγκριση με τα προπολεμικά επίπεδα, δήλωσε ο Φλόριαν Γκρούνμπεργκερ της Kpler. Μεταξύ των αποστολών που έχουν διακοπεί, το αργό πετρέλαιο αντιπροσώπευε το μεγαλύτερο μερίδιο, καλύπτοντας το 71% της συνολικής αξίας.

Η Σαουδική Αραβία, ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου, έχει υποστεί τις μεγαλύτερες απώλειες, με το βασίλειο να εκτιμάται ότι έχει χάσει έσοδα ύψους 4,5 δισ. δολαρίων από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με τη Wood Mackenzie, αν και σχεδιάζει να αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές από την Ερυθρά Θάλασσα τις επόμενες ημέρες.

Ο Πίτερ Μάρτιν, επικεφαλής οικονομολόγος της Wood Mackenzie, δήλωσε ότι το Ιράκ συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη έκθεση, καθώς βασίζεται στην παραγωγή πετρελαίου για το 90% των κρατικών εσόδων.

«Το Κουβέιτ και το Κατάρ είναι επίσης ιδιαίτερα εκτεθειμένα, αλλά και τα δύο μπορούν να αντλήσουν πόρους από μεγάλα κρατικά επενδυτικά ταμεία για να απορροφήσουν τον βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο», πρόσθεσε.

Φορτία αργού πετρελαίου, διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων και LNG αξίας 10,7 δισ. δολαρίων παρέμεναν εγκλωβισμένα εντός των Στενών του Ορμούζ, έχοντας φορτωθεί αλλά χωρίς δυνατότητα να φθάσουν στους προορισμούς τους, σύμφωνα με την Kpler.

Ορισμένα από τα φορτία είχαν ήδη πωληθεί στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων συμβολαίων που είχαν συναφθεί πριν από τον πόλεμο, γεγονός που σημαίνει ότι ενδέχεται να εξακολουθήσουν να αποφέρουν έσοδα, ανάλογα με το χρονοδιάγραμμα πληρωμής, το οποίο συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 15 και 30 ημερών μετά τη φόρτωση.

Ο αντίκτυπος της διαταραχής μπορεί να διαφέρει μεταξύ των παραγωγών. Ο Αντουάν Χαλφ, συνιδρυτής της εταιρείας δορυφορικών αναλύσεων Kayrros, δήλωσε ότι η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να βρίσκεται σε καλύτερη θέση να απορροφήσει τη διαταραχή σε σχέση με το Ιράκ, το οποίο αναμένει να υποστεί πιο σοβαρές απώλειες.

Η Σαουδική Αραβία διατηρεί επίσης αποθέματα πετρελαίου σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης στο εξωτερικό και θα μπορούσε να συνεχίσει να τροφοδοτεί τους πελάτες της για ένα χρονικό διάστημα, ενώ παράλληλα επωφελείται από τις υψηλότερες τιμές που ενδέχεται να αντισταθμίσουν εν μέρει τις απώλειες από τις εξαγωγές, δήλωσε ο Χαλφ. Τελικά, πρόσθεσε, είναι οι οδηγοί και άλλοι τελικοί καταναλωτές που πιθανότατα θα επωμιστούν το μεγαλύτερο μέρος των επιπτώσεων στις τιμές.

Ενώ η κρατικά υποστηριζόμενη Saudi Aramco έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να ανακατευθύνει περίπου το 70% των αποστολών αργού πετρελαίου από τα ανατολικά πετρελαϊκά της πεδία προς την Ερυθρά Θάλασσα μέσω του αγωγού ανατολής–δύσης, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το σύστημα αυτό δεν έχει λειτουργήσει ποτέ σε τόσο υψηλά επίπεδα δυναμικότητας.

Η Wood Mackenzie εκτιμά ότι οι πετρελαιοπαραγωγοί του Κόλπου —συμπεριλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράκ, των ΗΑΕ, του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν— έχουν συλλογικά αναβάλει πωλήσεις και φορολογικά έσοδα ύψους 13,3 δισ. δολαρίων από το πετρέλαιο.

Η Wood Mackenzie εκτιμά επίσης ότι η QatarEnergy, η κρατική ενεργειακή εταιρεία του Κατάρ, είχε χάσει περίπου 571 εκατ. δολάρια σε έσοδα έως την Τετάρτη, μετά τη διακοπή της παραγωγής στις 2 Μαρτίου, χωρίς να υπολογίζονται τυχόν απώλειες από καθυστερήσεις σε προγραμματισμένες επεκτάσεις ή νέες μονάδες παραγωγής.