Ο Τραμπ «σπάει» νόμο 106 ετών λόγω πετρελαίου

Στην προσωρινή άρση του αμερικανικού νόμου Jones Act προχώρησε σήμερα (18.3.26) ο Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρώντας να συγκρατήσει το κύμα ακρίβειας που σαρώνει την ενέργεια.

Σύμφωνα με το Bloomberg, ο Αμερικανός πρόεδρος ενέκρινε για 60 ημέρες την αναστολή του του νόμου του 1920, ο οποίος που απαιτεί τα εμπορεύματα μεταξύ αμερικανικών λιμανιών να μεταφέρονται αποκλειστικά από πλοία αμερικανικής κατασκευής, ιδιοκτησίας και σημαίας.

Ουσιαστικά, η απόφαση επιτρέπει πλέον σε ξένα πλοία να μεταφέρουν πετρέλαιο, φυσικό αέριο, καύσιμα, λιπάσματα και άλλα ενεργειακά προϊόντα εντός των ΗΠΑ, με στόχο τη μείωση του κόστους μεταφοράς και τελικά των τιμών για καταναλωτές και επιχειρήσεις.

Αυτό περιλαμβάνει άνθρακα, αργό πετρέλαιο, προϊόντα διύλισης πετρελαίου, φυσικό αέριο, υγρά φυσικού αερίου, λιπάσματα, οτιδήποτε χρησιμοποιεί προϊόντα διύλισης πετρελαίου ως κύρια πρώτη ύλη και άλλα ενεργειακά παράγωγα, σύμφωνα με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου.

Κίνηση «ανάγκης» λόγω πολέμου 

Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις ροές πετρελαίου.

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει «παγώσει» έως και 15 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, εκτοξεύοντας τις τιμές και πυροδοτώντας ανησυχίες στις αγορές.

Ωστόσο, η απαλλαγή αναμένεται να έχει περιορισμένο μόνο αποτέλεσμα, δεδομένης της κλίμακας του ενεργειακού σοκ στην αλυσίδα εφοδιασμού. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει αυτό που ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας χαρακτήρισε «τη μεγαλύτερη διαταραχή του εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου».

Πόσο μπορεί να πέσουν οι τιμές

Η άρση των περιορισμών εκτιμάται ότι θα επιτρέψει τη χρήση φθηνότερων ξένων δεξαμενόπλοιων, μειώνοντας το κόστος μεταφοράς καυσίμων, ιδιαίτερα από τον Κόλπο του Μεξικού προς τις ανατολικές πολιτείες.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της JPMorgan, η κίνηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση έως και 10 σεντς ανά γαλόνι για τους οδηγούς στην Ανατολική Ακτή.

Παρά τα άμεσα οφέλη, η απόφαση δεν είναι χωρίς κόστος. Ο Jones Act αποτελεί πυλώνα της αμερικανικής ναυπηγικής βιομηχανίας και έχει ισχυρούς υποστηρικτές στο Κογκρέσο, οι οποίοι βλέπουν τέτοιες κινήσεις ως πλήγμα στην εγχώρια παραγωγή.

Την ίδια ώρα, η πίεση προς τον Τραμπ αυξάνεται, καθώς οι τιμές καυσίμων επηρεάζουν άμεσα το κόστος ζωής και ενδέχεται να κρίνουν το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Σχέδιο διανομής 172 εκατ. βαρελιών και το «άνοιγμα» στη Ρωσία

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει ήδη παρουσιάσει λεπτομερώς σχέδια για τη διανομή 172 εκατ. βαρελιών αργού πετρελαίου από το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ - μέρος μιας παγκόσμιας απελευθέρωσης 400 εκατομμυρίων βαρελιών - και έχει άρει ορισμένες κυρώσεις στις πωλήσεις ρωσικού αργού πετρελαίου.

Έχει επίσης δεσμευτεί να στείλει το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ για να συνοδεύσει τα δεξαμενόπλοια μέσω του Ορμούζ και έχει υποσχεθεί ένα πρόγραμμα αντασφάλισης για να βοηθήσει στη μείωση του κόστους, αν και οι λεπτομέρειες αυτών των προτάσεων είναι ελάχιστες.

Την ίδια ώρα, εξετάζεται η συνοδεία δεξαμενόπλοιων από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και ένα σχέδιο αντασφάλισης για τη μείωση του κόστους μεταφοράς — αν και οι λεπτομέρειες παραμένουν θολές.

Ο ρόλος του Jones Act και η «ανάσα» των 60 ημερών

Η προσωρινή άρση του Jones Act δεν προέκυψε τυχαία. Στελέχη της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου είχαν εισηγηθεί το μέτρο ως έναν επιπλέον μοχλό για τη συγκράτηση των τιμών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η εφοδιαστική αλυσίδα πιέζεται ασφυκτικά.

Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που ένας Αμερικανός πρόεδρος αξιοποιεί αυτή τη δυνατότητα. Αντίστοιχη εξαίρεση είχε δοθεί και το 2022 από τον Τζο Μπάιντεν, για τη μεταφορά καυσίμων στο Πουέρτο Ρίκο μετά τον τυφώνα Φιόνα.

Ωστόσο, η κίνηση αυτή μπορεί να είναι αμφιλεγόμενη. Ο νόμος Jones υποστηρίζεται από μερικούς από τους μεγαλύτερους ναυπηγούς της χώρας, καθώς και από τους συμμάχους τους στο Κογκρέσο - και έχουν στο παρελθόν αντιμετωπίσει ακόμη και προσωρινές απαλλαγές, καθώς υπονομεύουν την πρόθεση του νόμου να υποστηρίξει τη ναυτική ισχύ της Αμερικής.

Από την πλευρά του, ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να κατευνάσει τις ανησυχίες, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση είναι αυστηρά προσωρινή και δεν πρόκειται να πλήξει τη βιομηχανία.