WSJ: Ο Τραμπ μπορεί να τερματίσει τον πόλεμο χωρίς άνοιγμα του Ορμούζ

Σύνοψη

Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε σε συνεργάτες του ότι είναι διατεθειμένος να τερματίσει την αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ (θαλάσσιο πέρασμα κρίσιμο για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας) παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά, σύμφωνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης, κάτι που πιθανότατα θα παρατείνει τον ισχυρό έλεγχο της Τεχεράνης στη θαλάσσια οδό και θα μεταθέσει για αργότερα μια σύνθετη επιχείρηση επαναλειτουργίας της.

Οπως γράφει η WSJ, τις τελευταίες ημέρες, ο Τραμπ και οι συνεργάτες του εκτίμησαν ότι μια αποστολή για το άνοιγμα του στρατηγικού αυτού περάσματος θα παρέτεινε τη σύγκρουση πέραν του χρονικού ορίζοντα των τεσσάρων έως έξι εβδομάδων που έχει θέσει.

Αποφάσισε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να επιτύχουν τους βασικούς τους στόχους — την αποδυνάμωση του ιρανικού ναυτικού και των αποθεμάτων πυραύλων — και να περιορίσουν τις τρέχουσες εχθροπραξίες, ασκώντας παράλληλα διπλωματική πίεση στην Τεχεράνη για την αποκατάσταση της ελεύθερης ροής του εμπορίου. Εάν αυτό αποτύχει, η Ουάσιγκτον θα πιέσει συμμάχους στην Ευρώπη και στον Κόλπο να αναλάβουν πρωτοβουλία για το άνοιγμα των στενών, ανέφεραν οι αξιωματούχοι.

Υπάρχουν στρατιωτικές επιλογές που θα μπορούσε να επιλέξει ο πρόεδρος, αλλά δεν αποτελούν άμεση προτεραιότητά του, πρόσθεσαν.

Τι αλλάζει τώρα

Τον τελευταίο μήνα, ο Τραμπ έχει εκφράσει δημόσια διαφορετικές απόψεις για το πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των στενών, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου μοτίβου αντιφατικών στόχων και επιδιώξεων σχετικά με τον πόλεμο.

Κατά καιρούς έχει απειλήσει με βομβαρδισμό πολιτικών ενεργειακών υποδομών εάν η θαλάσσια οδός δεν ανοίξει μέχρι συγκεκριμένη ημερομηνία. Σε άλλες περιπτώσεις, έχει υποβαθμίσει τη σημασία των στενών για τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα αφορά άλλες χώρες, θυμίζει η WSJ.

Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία

Όσο περισσότερο τα στενά παραμένουν κλειστά, τόσο περισσότερο θα προκαλούν αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και άνοδο στις τιμές των καυσίμων. Πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων συμμάχων των ΗΠΑ, πλήττονται από τη μείωση της ενεργειακής προσφοράς που προηγουμένως περνούσε απρόσκοπτα μέσω του περάσματος. Κλάδοι που εξαρτώνται από προϊόντα όπως τα λιπάσματα για την παραγωγή τροφίμων ή το ήλιο για την κατασκευή μικροτσίπ αντιμετωπίζουν ελλείψεις.

Χωρίς ταχεία αποκατάσταση της ασφαλούς διέλευσης, η Τεχεράνη θα συνεχίσει να απειλεί το παγκόσμιο εμπόριο έως ότου οι ΗΠΑ και οι εταίροι τους είτε επιτύχουν συμφωνία είτε τερματίσουν την κρίση με τη χρήση βίας, εκτιμούν αναλυτές.

Η Σούζαν Μαλόνι, ειδικός για το Ιράν και αντιπρόεδρος του Brookings Institution (δεξαμενή σκέψης με έδρα την Ουάσιγκτον), χαρακτήρισε τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων πριν από το άνοιγμα των στενών «απίστευτα ανεύθυνο».

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο από κοινού και δεν μπορούν να αποχωρήσουν από τις συνέπειες, δήλωσε η Μαλόνι. «Οι αγορές ενέργειας είναι εγγενώς παγκόσμιες και δεν υπάρχει δυνατότητα να απομονωθούν οι ΗΠΑ από τη ζημία που ήδη υφίσταται και θα επιδεινωθεί εκθετικά εάν συνεχιστεί το κλείσιμο των στενών».

Αντιφατικά μηνύματα από τον Λευκό Οίκο

Η επιθυμία του Τραμπ να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο έρχεται σε αντίθεση με άλλες κινήσεις που σχεδιάζει και την ανάπτυξη επιπλέον στρατιωτών στην περιοχή. Παράλληλα, έχει χαρακτηρίσει τον πόλεμο «μια εκδρομή» και «μια ευχάριστη παραμονή», ενώ ταυτόχρονα εξετάζει μια σύνθετη και επικίνδυνη επιχείρηση για την κατάσχεση του ιρανικού ουρανίου, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Τη Δευτέρα, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οι ΗΠΑ «εργάζονται προς» την αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας στα στενά, χωρίς όμως να το συμπεριλάβει στους βασικούς στρατιωτικούς στόχους που αφορούν την εξουδετέρωση του ιρανικού ναυτικού, των πυραύλων, της αμυντικής βιομηχανίας και της ικανότητας παραγωγής πυρηνικών όπλων.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, μιλώντας τη Δευτέρα στο Al Jazeera, δήλωσε ότι η τρέχουσα εκστρατεία για την επίτευξη των στρατιωτικών στόχων των ΗΠΑ θα ολοκληρωθεί εντός εβδομάδων.

«Στη συνέχεια θα βρεθούμε αντιμέτωποι με το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ και θα εξαρτηθεί από το Ιράν να αποφασίσει», δήλωσε ο Ρούμπιο, ο οποίος είναι επίσης σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, «ή μια συμμαχία χωρών από όλο τον κόσμο και την περιοχή, με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, θα διασφαλίσει ότι θα είναι ανοιχτά, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».

Η εξέλιξη της κρίσης στα Στενά

Η κυβέρνηση Τραμπ είχε προβλέψει το ενδεχόμενο το Ιράν να κλείσει τα στενά μετά τα πρώτα πλήγματα. Ωστόσο, όταν το Ιράν τοποθέτησε νάρκες και απείλησε να πλήξει δεξαμενόπλοια, η κυκλοφορία μειώθηκε δραστικά.

Ανώτεροι αξιωματούχοι αρχικά υποβάθμισαν το πρόβλημα, καθώς αυξανόταν η πίεση προς την Ουάσιγκτον να το αντιμετωπίσει. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε στις 13 Μαρτίου ότι οι ενέργειες του Ιράν αποτελούν ένδειξη «απόγνωσης» και ότι πρόκειται για κάτι «που διαχειριζόμαστε και δεν χρειάζεται να ανησυχούμε».

Για να παρακάμψει το πρόβλημα, ο Τραμπ κάλεσε ολοένα και περισσότερο τις ναυτιλιακές εταιρείες να αναλάβουν το ρίσκο να διέλθουν από τα στενά. Όταν αυτό δεν απέδωσε, στράφηκε σε άμεσες απειλές προς την Τεχεράνη. Την περασμένη εβδομάδα, ερμήνευσε την απόφαση της ιρανικής ηγεσίας να επιτρέψει τη διέλευση ορισμένων πλοίων ως παραχώρηση, δίνοντας ώθηση σε νέο γύρο διπλωματίας.

Ωστόσο, αφού τη Δευτέρα χαρακτήρισε την ιρανική ηγεσία «πιο λογική» σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απείλησε να πλήξει ηλεκτρικούς σταθμούς και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις — συμπεριλαμβανομένου του Kharg Island — «εάν τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν άμεσα για επιχειρηματική δραστηριότητα».

«Ο πρόεδρος Τραμπ θα προχωρήσει απρόσκοπτα και αναμένει από το ιρανικό καθεστώς να καταλήξει σε συμφωνία με την κυβέρνηση», δήλωσε η Λέβιτ.

Η στρατηγική μετά τον πόλεμο

Νυν και πρώην αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η ικανότητα του Ιράν να ελέγχει το πέρασμα θα περιοριστεί καθώς αποδυναμώνονται τα στρατιωτικά του μέσα. «Μόλις επιτευχθούν αυτοί οι στρατηγικοί στόχοι, αυτό θα προκύψει φυσικά», δήλωσε ο Ριτς Γκόλντμπεργκ, πρώην αξιωματούχος του National Security Council (Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ). «Τότε θα επικεντρωθείς στα Στενά του Ορμούζ, καθώς θα έχεις ήδη προκαλέσει σημαντική ζημιά και θα έχεις ανακατανείμει τους στρατιωτικούς σου πόρους προς αυτή την αποστολή.»

Παρά τις απειλές του για άνοιγμα των στενών, ο Τραμπ και η ομάδα του υποστηρίζουν ότι η σημασία τους είναι πολύ μεγαλύτερη για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ασία παρά για τις ΗΠΑ, επιμένοντας ότι δεν είναι κρίσιμα για τις αμερικανικές ενεργειακές ανάγκες.

Ανώτεροι αξιωματούχοι έχουν αφιερώσει εβδομάδες ζητώντας από συμμάχους και εταίρους να προετοιμαστούν είτε για διαπραγματεύσεις, είτε για επιχειρήσεις που θα διασφαλίσουν τη διέλευση περίπου του ενός πέμπτου του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των στενών.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ υπαινίχθηκε τη Δευτέρα σε συνέντευξή του στο Fox News ότι οι ΗΠΑ ή μια πολυεθνική δύναμη θα μπορούσαν να συνοδεύουν δεξαμενόπλοια, χωρίς ωστόσο να δείξει επείγουσα πρόθεση για άμεσο άνοιγμα των στενών.

«Η αγορά είναι επαρκώς εφοδιασμένη και βλέπουμε όλο και περισσότερα πλοία να διέρχονται καθημερινά, καθώς μεμονωμένες χώρες συνάπτουν συμφωνίες με το ιρανικό καθεστώς προς το παρόν», δήλωσε. «Αλλά με την πάροδο του χρόνου, οι ΗΠΑ θα ανακτήσουν τον έλεγχο των στενών και θα διασφαλιστεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, είτε μέσω αμερικανικών είτε μέσω πολυεθνικών συνοδειών.»

Τον μήνα αυτό, σχεδόν 40 χώρες — μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και ο Καναδάς — δεσμεύθηκαν ότι είναι «έτοιμες να συμβάλουν σε κατάλληλες προσπάθειες για τη διασφάλιση ασφαλούς διέλευσης μέσω των Στενών».

Ο έλεγχος του Ιράν στα στενά οδήγησε την τιμή αναφοράς του αμερικανικού πετρελαίου να κλείσει τη Δευτέρα πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022, ενώ ορισμένοι χρηματοοικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι θα μπορούσε να εκτοξευθεί έως και τα 200 δολάρια εάν ο πόλεμος προκαλέσει παρατεταμένη διαταραχή στη θαλάσσια οδό.

Watch Now