Ουκρανία: «Ευκαιρία επανεφεύρεσης» του ΝΑΤΟ εν μέσω αβεβαιότητας

Μέσα στην αυξανόμενη αβεβαιότητα για το μέλλον του ΝΑΤΟ, η Ουκρανία δεν βλέπει μόνο κρίση αλλά και ευκαιρία.

Σύμφωνα με το Politico, η πρέσβης της Ουκρανίας στη Συμμαχία, Αλιόνα Γκετμάντσουκ, εκτιμά ότι η τρέχουσα αναταραχή μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για την «επανεφεύρεση» του ΝΑΤΟ, οδηγώντας σε μια πιο ισχυρή και αποτελεσματική Συμμαχία.

Η τοποθέτησή της έρχεται τη στιγμή που ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ. Η δήλωση αυτή προκάλεσε ανησυχία σε χώρες-μέλη, όπως η Πολωνία, με τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ να σημειώνει ότι ένα τέτοιο σενάριο «μοιάζει με το σχέδιο των ονείρων του Πούτιν».

ΝΑΤΟ: Πιο αποτελεσματικό και ισχυρό

Η ίδια υποστήριξε ότι, «παραδόξως», η κρίση αυτή μπορεί να ανοίξει περισσότερες ευκαιρίες για την ενσωμάτωση της Ουκρανίας στη Συμμαχία εξέλιξη που, όπως είπε, θα καταστήσει το ΝΑΤΟ «πολύ πιο αποτελεσματικό, ισχυρό, καινοτόμο και ικανό να αντιμετωπίσει τη ρωσική απειλή».

Η επικεφαλής της ουκρανικής αποστολής απέρριψε τον χαρακτηρισμό του Τραμπ ότι το ΝΑΤΟ είναι «χάρτινη τίγρη» που δεν αποθαρρύνει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Όπως επισήμανε, παρότι το Κρεμλίνο επί δεκαετίες προσπαθεί να υπονομεύσει τη Συμμαχία, δεν έχει τολμήσει ποτέ να επιτεθεί άμεσα σε κράτος-μέλος της.

Το Άρθρο 5 ως «πρότυπο» ασφάλειας

H  Γκετμάντσουκ τόνισε επίσης ότι το Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ (σ.σ. το οποίο προβλέπει ότι μια επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων) παραμένει «πρότυπο» εγγυήσεων ασφάλειας, σε αντίθεση με τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας της ΕΕ.

Η Ουκρανία επιδιώκει εδώ και καιρό την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, ώστε να επωφεληθεί από τέτοιες εγγυήσεις, με αυτή την επιδίωξη να ενισχύεται μετά τη ρωσική εισβολή. Ωστόσο, ο Τραμπ έχει εκφράσει ξεκάθαρη αντίθεση, ενώ ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, έχει επισημάνει ότι η ένταξη δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη συναίνεση όλων των μελών.

Δεδομένου ότι η ένταξη παραμένει «πολιτικά εκτός εμβέλειας» προς το παρόν, η Γκετμάντσουκ ανέφερε ότι το Κίεβο επιδιώκει μια συμφωνία «τύπου Άρθρου 5», την οποία παρομοίασε με εγγύηση της ουκρανικής κυριαρχίας.

Παράλληλα, η επιθυμία για ένταξη δεν εμποδίζει την Ουκρανία να αναγνωρίζει τα σοβαρά προβλήματα εντός της Συμμαχίας.

Επανεκτίμηση της στάσης του ΝΑΤΟ από την Ουκρανία

Η πρέσβης παραδέχθηκε ότι η εμπιστοσύνη της χώρας έχει κλονιστεί, εν μέρει λόγω της στάσης του ΝΑΤΟ στα πρώτα χρόνια του πολέμου, όταν «επιδίωξε συνειδητά να αποστασιοποιηθεί από κρίσιμες διαδικασίες παροχής της απαραίτητης υποστήριξης όπως τα φονικά όπλα».

Μετά την επανεκλογή Τραμπ και τη μείωση της αμερικανικής στήριξης προς την Ουκρανία, το ΝΑΤΟ ανέλαβε πιο ενεργό ρόλο, συντονίζοντας πλέον πάνω από το 80% της στρατιωτικής βοήθειας προς τη χώρα.

Αν και η πλειονότητα των Ουκρανών εξακολουθεί να υποστηρίζει την ένταξη στο ΝΑΤΟ, η στήριξη έχει μειωθεί σε σχέση με το 2022, όταν είχε φτάσει στο 89%. Τα χρόνια του πολέμου, ωστόσο, έχουν επιτρέψει στην Ουκρανία να αποκτήσει σημαντική αμυντική εμπειρία και να αναπτύξει αποτελεσματικά οπλικά συστήματα.

«Χωρίς να είμαστε μέλος, είμαστε ήδη ΝΑΤΟ»: Το μήνυμα της Ουκρανίας 

Σήμερα, όπως επισημαίνει η ίδια, η Ουκρανία δεν είναι απλώς αποδέκτης στήριξης, αλλά ένας εταίρος που έχει ουσιαστικά να προσφέρει στη Συμμαχία. «Ακόμη και χωρίς να είμαστε μέλος του ΝΑΤΟ, είμαστε η μόνη χώρα που εφαρμόζει στην πράξη τη Στρατηγική Αντίληψη της Συμμαχίας», τόνισε.

Όπως υπογράμμισε, η Ουκρανία έχει αναδειχθεί σε βασικό εταίρο του ΝΑΤΟ στην αντιμετώπιση της πιο άμεσης και κρίσιμης απειλής για τη Συμμαχία, δηλαδή της Ρωσίας.