Μάχες διυλιστηρίων για φορτία αργού, ποια καύσιμα λείπουν

Τα τελευταία δεξαμενόπλοια που διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ πριν από το ξέσπασμα του πολέμου θα φθάσουν στα διυλιστήρια τις επόμενες ημέρες, σε μια κρίσιμη στιγμή που, σύμφωνα με αναλυτές, ενδέχεται να προαναγγέλλει φυσικές ελλείψεις στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ εντός εβδομάδων.

Τα τελευταία πλοία που διέσχισαν τα Στενά πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου αναμένεται να φθάσουν στους προορισμούς τους στη Μαλαισία και την Αυστραλία έως τις 20 Απριλίου, εντείνοντας το σοκ προσφοράς που διαχέεται στην Ασία, γράφουν οι Financial Times.

Ωστόσο, καθώς τα ασιατικά διυλιστήρια αντιδρούν αγοράζοντας αριθμό-ρεκόρ φορτίων αργού που υπό κανονικές συνθήκες θα κατευθύνονταν προς την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, οι αναλυτές εκτιμούν ότι και τα διυλιστήρια σε ορισμένες από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου ενδέχεται σύντομα να αντιμετωπίσουν ελλείψεις.

«Θα πλήξει τη Δύση σε έναν μήνα, όταν όλα τα ασιατικά φορτία που έχουν αγοραστεί εγκαταλείψουν τη λεκάνη του Ατλαντικού», δήλωσε ο Νικ Ντάιερ, αναλυτής στην Energy Aspects. «Τα διυλιστήρια στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ θα πρέπει επίσης να μειώσουν τη λειτουργία τους από τον επόμενο μήνα για να μοιραστούν το βάρος της έλλειψης».

Ο Ντάιερ ανέφερε ότι τα διυλιστήρια στην Ασία μειώνουν την παραγωγή λόγω δυσκολιών πρόσβασης σε επαρκείς ποσότητες αργού πετρελαίου, ακόμη και καθώς αντλούν από στρατηγικά αποθέματα και αγοράζουν ποσότητες-ρεκόρ αργού από τη λεκάνη του Ατλαντικού, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, του Καναδά, της Βόρειας Θάλασσας, της Νότιας Αμερικής και της Αφρικής.

Οι περισσότερες προπολεμικές παραδόσεις προς την Ασία —η οποία προμηθεύεται περίπου το 80% του αργού της από τη Μέση Ανατολή— σταμάτησαν γύρω στην 1η Απριλίου, αν και τουλάχιστον ένα φορτίο ιρακινού πετρελαίου προς τη Μαλαισία αναμένεται εντός της εβδομάδας.

Οι τελευταίες προπολεμικές παραδόσεις προς τις ΗΠΑ αναμένεται να ολοκληρωθούν αυτή την εβδομάδα, ενώ εκείνες προς την Αφρική είχαν ήδη φθάσει έως τις 10 Απριλίου, σύμφωνα με την JPMorgan. Η Δανία παρέλαβε το τελευταίο φορτίο καυσίμου αεροσκαφών από το Κουβέιτ το Σαββατοκύριακο, ανέφερε η τράπεζα της Wall Street.

Ενδείξεις αυξανόμενης πίεσης στη φυσική αγορά έχουν εμφανιστεί την τελευταία εβδομάδα, με τις τιμές για φορτία άμεσης παράδοσης να εκτινάσσονται πολύ πάνω από τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης.

Το Forties Blend, τύπος αργού της Βόρειας Θάλασσας, εκτινάχθηκε κοντά στα 149 δολάρια ανά βαρέλι τη Δευτέρα, ξεπερνώντας τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από την κρίση του 2008, σύμφωνα με στοιχεία της London Stock Exchange Group. Το ασυνήθιστα υψηλό premium σε σχέση με τα συμβόλαια Brent —τα οποία τελούν υπό διαπραγμάτευση περίπου στα 100 δολάρια— αντανακλά την απελπισία των διυλιστηρίων να εξασφαλίσουν προμήθειες.

«Υπάρχουν ενδείξεις ότι το σύστημα ενδέχεται να υφίσταται αυξανόμενη πίεση», δήλωσε η Νατάσα Κανέβα, αναλύτρια της JPMorgan. «Τα ευρωπαϊκά και ασιατικά διυλιστήρια ανταγωνίζονται έντονα για τα εναπομείναντα φορτία, οδηγώντας την τιμή spot του Brent —που συνδέεται πιο άμεσα με άμεσες φυσικές παραδόσεις— σε ιστορικά υψηλά».

Ο Φατίχ Μπιρόλ, επικεφαλής της International Energy Agency, δήλωσε ότι οι χώρες-μέλη θα μπορούσαν να διοχετεύσουν επιπλέον στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου στην αγορά για να περιορίσουν περαιτέρω άνοδο των τιμών. Τα μέλη έχουν ήδη δεσμεύσει ποσότητα-ρεκόρ 400 εκατ. βαρελιών από αποθέματα έκτακτης ανάγκης. «Όταν και εφόσον αποφασίσουμε ότι είναι η κατάλληλη στιγμή, είμαστε έτοιμοι να δράσουμε άμεσα», δήλωσε.

Οι τελευταίες προπολεμικές παραδόσεις συμπίπτουν με την επιβολή χθες αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά, μέσω των οποίων διέρχεται συνήθως περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι οποιαδήποτε πλοία επιχειρήσουν να παραβιάσουν τον αμερικανικό αποκλεισμό ενδέχεται να κατασχεθούν, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ασκήσει πίεση στο Ιράν αποτρέποντάς το από το να εξάγει πετρέλαιο προς την Κίνα.

Ο Κερτ Μπάροου, επικεφαλής έρευνας για τις αγορές αργού πετρελαίου στη S&P Global, δήλωσε: «Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά και δεν είναι σαφές πώς θα επανέλθουν σε κανονική λειτουργία. Τα φυσικά φορτία παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο και το επίπεδο κινδύνου για ένα πλοίο που εισέρχεται για φόρτωση είναι ακόμη υψηλότερο».

Ο Πατρίκ Πουγιανέ, διευθύνων σύμβουλος της TotalEnergies, προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι θα υπάρξουν «σοβαρά προβλήματα προσφοράς» σε ορισμένα καύσιμα εάν τα Στενά δεν ανοίξουν σύντομα.

«Εάν αυτός ο πόλεμος και αυτός ο αποκλεισμός διαρκέσουν περισσότερο από τρεις μήνες, θα αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε σοβαρά προβλήματα προσφοράς σε ορισμένα προϊόντα, όπως το καύσιμο αεροσκαφών», δήλωσε στο φόρουμ Semafor World Economy στην Ουάσιγκτον. «Θα χρειαστεί να επιβληθεί δελτίο σε πτήσεις, ή στο ντίζελ, και φυσικά στο LNG».

Η Energy Aspects ανέφερε ότι οι εισαγωγές αργού στην Ασία από την περιοχή των Στενών —εξαιρουμένων των ιρανικών ποσοτήτων— μειώθηκαν σε μέσο όρο 4 εκατ. βαρελιών ημερησίως τις δύο πρώτες εβδομάδες του Απριλίου, έναντι συνήθως 13,4 εκατ. βαρελιών ημερησίως.

Το σοκ προσφοράς προκαλεί σοβαρές δυσκολίες σε χώρες που εξαρτώνται από ενεργειακές εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή. Οι Φιλιππίνες, που εισάγουν πάνω από το 95% του πετρελαίου τους από τη Μέση Ανατολή, έχουν κηρύξει εθνική ενεργειακή κατάσταση έκτακτης ανάγκης, καθώς οι τοπικές τιμές καυσίμων διπλασιάστηκαν.

Η Ινδονησία και το Βιετνάμ έχουν καλέσει τους πολίτες να εργάζονται από το σπίτι. Η Αυστραλία, η οποία αναμένεται να παραλάβει το τελευταίο της φορτίο από τη Μέση Ανατολή στις 18 Απριλίου, έχει αποδεσμεύσει αποθέματα καυσίμων, μειώσει φόρους καυσίμων και εφαρμόσει εθνικό σχέδιο ενεργειακής ασφάλειας.

Έκθεση που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα από το United Nations Development Programme προειδοποιεί ότι έως και 32,5 εκατομμύρια άνθρωποι κινδυνεύουν να περιέλθουν σε φτώχεια λόγω του τριπλού σοκ από την προσιτότητα και τη διαθεσιμότητα ενέργειας, την αύξηση των τιμών τροφίμων και την οικονομική επιβράδυνση που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν.