Παραλύει το Στενό του Ορμούζ, κλονίζονται οι ελπίδες για συμφωνία

Η ναυτιλία στο Στενό του Ορμούζ βρισκόταν σχεδόν σε ακινησία νωρίς την Κυριακή, αφού το Ιράν ανακάλεσε την απόφασή του να ανοίξει ξανά τη θαλάσσια οδό και άνοιξε πυρ εναντίον πλοίων που προσπαθούσαν να περάσουν, προειδοποιώντας ότι θα εμποδίζει τη διέλευση όσο παραμένει σε ισχύ ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών.

Οπως μεταδίδει το Bloomberg, η αντιπαράθεση για το Ορμούζ -μέσω του οποίου διέρχονταν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από τον αμερικανο-ισραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν- απειλεί να επιδεινώσει την ενεργειακή κρίση που ταράζει την παγκόσμια οικονομία και να υπονομεύσει τις προσδοκίες για μια επικείμενη ειρηνευτική συμφωνία που προωθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Το Ορμούζ είναι ένα από τα πολλά ανεπίλυτα ζητήματα στις ειρηνευτικές συνομιλίες, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και της συνεχιζόμενης εισβολής του Ισραήλ στον Λίβανο.

«Τα πλοία περιμένουν οδηγίες από τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν για να καθοριστεί αν μπορούν να περάσουν από τη διαδρομή», ανέφερε το πρακτορείο ειδήσεων Mehr του Ιράν.

Ωστόσο, αργά το Σάββατο, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος ηγήθηκε της ιρανικής αντιπροσωπείας στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ νωρίτερα αυτό το μήνα στο Πακιστάν, δήλωσε ότι, αν και οι διαφορές «παραμένουν σημαντικές», οι διαπραγματεύσεις σημειώνουν πρόοδο. Πρόσθεσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν είναι έτοιμες να αναλάβουν δράση ακόμη και ενώ διεξάγονται οι συζητήσεις.

«Είναι αδύνατο να περνούν άλλοι από το Στενό του Ορμούζ, ενώ εμείς δεν μπορούμε», δήλωσε σε τηλεοπτική ομιλία, αναφερόμενος στον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ.

Εν τω μεταξύ, ο αμερικανικός στρατός ετοιμάζεται να επιβιβαστεί σε πετρελαιοφόρα που συνδέονται με το Ιράν και να κατασχέσει εμπορικά πλοία σε διεθνή ύδατα τις επόμενες ημέρες, προκειμένου να ασκήσει πίεση στο Ιράν ώστε να ανοίξει ξανά το στενό του Ορμούζ, ανέφερε το Σάββατο η εφημερίδα Wall Street Journal, επικαλούμενη ανώνυμους Αμερικανούς αξιωματούχους.

Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με το δημοσίευμα της εφημερίδας.

Πόλεμος με το Ιράν

Το Ναυτικό του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης εξέδωσε το Σάββατο το απόγευμα ανακοίνωση με την οποία προειδοποιούσε τα πλοία να μην αποπλεύσουν στον Περσικό Κόλπο και στη Θάλασσα του Ομάν, και ότι η προσέγγιση του Στενού «θα θεωρηθεί συνεργασία με τον εχθρό, και το πλοίο που θα παραβιάσει την απαγόρευση θα αποτελέσει στόχο».

«Ήθελαν να κλείσουν ξανά το στενό, όπως κάνουν εδώ και χρόνια, αλλά δεν μπορούν να μας εκβιάσουν», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους το Σάββατο αναφερόμενος στο Ιράν, αν και το στενό παρέμενε πλήρως ανοιχτό μέχρι που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν την εκστρατεία βομβαρδισμών τους πριν από επτά εβδομάδες. «Θα έχουμε κάποιες πληροφορίες μέχρι το τέλος της ημέρας, ξέρετε. Είμαστε σε επικοινωνία μαζί τους. Κρατάμε σκληρή στάση».

Η εκεχειρία στο Λίβανο κλονίζεται

Υπήρχαν επίσης ενδείξεις ότι η εκεχειρία στο Λίβανο -που συνδέεται με την απόφαση του Ιράν να επιτρέψει τη διέλευση από το Ορμούζ- ενδέχεται να κλονίζεται. Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις δήλωσαν ότι χτύπησαν «σαμποτέρ» που πλησίαζαν τα στρατεύματά τους παραβιάζοντας την εκεχειρία.

Οι εξελίξεις ανατρέπουν την αισιοδοξία ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν πλησιάζουν σε μια ευρεία συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου που έχει στοιχίσει χιλιάδες ζωές και έχει διαταράξει τις εξαγωγές ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο.

Το Σάββατο, το Ισραήλ επιτέθηκε σε αυτό που χαρακτήρισε «τρομοκρατική ομάδα» στο νότιο Λίβανο, όπου η εισβολή του έχει προκαλέσει τον θάνατο περίπου 2.000 ανθρώπων και τον εκτοπισμό πάνω από 1 εκατομμυρίου. Ο Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανέφερε επίσης ότι ένας Γάλλος στρατιώτης σκοτώθηκε σε επίθεση εναντίον ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ στο Λίβανο και υπαινίχθηκε ότι ευθύνεται η Χεζμπολάχ.

Ο Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι διεξάγονται «πολύ καλές συνομιλίες» με το Ιράν. Μια μέρα νωρίτερα, είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν με την Ισλαμική Δημοκρατία για την ανάκτηση της «πυρηνικής σκόνης» της χώρας.

Ωστόσο, ο Εσμαΐλ Μπαγκάι, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο «είναι για εμάς τόσο ιερό όσο το έδαφος του Ιράν και δεν θα μεταφερθεί πουθενά υπό καμία περίσταση».

Το υλικό -το οποίο, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, θάφτηκε βαθιά υπόγεια μετά τον βομβαρδισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του περασμένου έτους- βρίσκεται στο επίκεντρο των προσπαθειών για τον τερματισμό της σύγκρουσης, και η τύχη του είναι κεντρικής σημασίας για οποιαδήποτε ευρύτερη συμφωνία.

Η δυναμική για μια διαρκή ειρήνη είχε αρχίσει να ενισχύεται στα τέλη της περασμένης εβδομάδας. Ρωγμές άρχισαν να εμφανίζονται το Σάββατο με την κριτική του Ιράν για τον συνεχιζόμενο αμερικανικό αποκλεισμό.

Λίγο αργότερα, το Βρετανικό Ναυτικό ανακοίνωσε ότι ένα δεξαμενόπλοιο πλησιάστηκε από πολεμικά σκάφη του IRGC πριν δεχτεί πυρά, προσθέτοντας ότι το σκάφος και το πλήρωμά του ήταν ασφαλή. Ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα σε ξεχωριστό περιστατικό ανοικτά των ακτών του Ομάν, ανέφερε.