Ο Κόστα πιέζει για συμφωνία στον προϋπολογισμό-μαμούθ των 1,8 τρισ. ευρώ της ΕΕ

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, πιέζει τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) να επιταχύνουν τις διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ, ύψους 1,8 τρισ. ευρώ, κατά τη σύνοδο κορυφής που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στη Λευκωσία.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Politico, παρότι η ευρωπαϊκή ατζέντα κυριαρχείται από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τις τιμές ενέργειας και την επιβράδυνση της οικονομίας, ο Κόστα επιδιώκει να δώσει πολιτική ώθηση σε μία από τις πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις της Ένωσης.

Μάχη για νέους φόρους και αποπληρωμή χρέους

Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα αν η ΕΕ θα αποκτήσει νέες ίδιες πηγές εσόδων μέσω πανευρωπαϊκών φόρων, ώστε να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες της επόμενης περιόδου 2028-2034.

Η Ένωση καλείται από το 2028 να αποπληρώνει περίπου 25 δισ. ευρώ ετησίως για το κοινό χρέος που εξέδωσε στη διάρκεια της πανδημίας Covid. Εννέα μήνες μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων, παραμένει ασαφές από πού θα προέλθουν τα απαιτούμενα κονδύλια.

Η επίτευξη προόδου στον προϋπολογισμό «έχει γίνει ακόμη πιο επείγουσα» από τότε που οι συνομιλίες αναβλήθηκαν τον Μάρτιο, έγραψε ο Κόστα στους ηγέτες ενόψει της συνόδου κορυφής.

Πίεση από το πολιτικό ημερολόγιο της Ευρώπης

Η προσπάθεια του Αντόνιο Κόστα επηρεάζεται έντονα και από το πολιτικό ημερολόγιο της Ευρώπης. Οι αξιωματούχοι επιδιώκουν να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, τον Απρίλιο του 2027, υπό τον φόβο ότι ενδεχόμενη νίκη του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού -που προηγείται σήμερα στις δημοσκοπήσεις- θα μπορούσε να εκτροχιάσει τη διαδικασία.

Η επίτευξη συμφωνίας μέσα σε αυτό το χρονοδιάγραμμα θα θεωρούνταν ιδιαίτερα γρήγορη για τα δεδομένα της ΕΕ και θα ενίσχυε τη φήμη του Κόστα ως αποτελεσματικού διαπραγματευτή.

Ωστόσο, η πρόοδος θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι κυβερνήσεις είναι διατεθειμένες να προχωρήσουν σε συμβιβασμούς, κάτι που μέχρι στιγμής δεν φαίνεται.

Διαφωνίες Βορρά - Νότου

Οι πλουσιότερες χώρες της Βόρειας Ευρώπης εμφανίζονται απρόθυμες να αυξήσουν τις συνεισφορές τους και αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό την παραχώρηση νέων φορολογικών αρμοδιοτήτων στην Κομισιόν.

Αντίθετα, οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπη στηρίζουν μεγαλύτερο προϋπολογισμό και αντιτίθενται σε περικοπές αγροτικών επιδοτήσεων και κονδυλίων συνοχής, που αντιστοιχούν σχεδόν στο μισό συνολικό πακέτο.

Η πρόταση της Κομισιόν τον περασμένο Ιούλιο προσπάθησε να εξισορροπήσει αυτές τις ανταγωνιστικές προτεραιότητες, κατευθύνοντας παράλληλα περισσότερες δαπάνες προς νεότερους στόχους, όπως η άμυνα και οι στρατηγικές τεχνολογίες.

Τεχνικό αδιέξοδο στις Βρυξέλλες

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των 27 κρατών-μελών έχουν μπλοκάρει σε τεχνικές διαφωνίες, ιδιαίτερα γύρω από προτάσεις για νέες επιβαρύνσεις σε προϊόντα καπνού, μη ανακυκλωμένα ηλεκτρικά απόβλητα και εταιρικά έσοδα.

Όπως σημειώνουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, πλέον απαιτείται παρέμβαση των ηγετών για να δοθεί πολιτική κατεύθυνση. «Δεν είναι πλέον η ώρα οι ηγέτες να διαβάζουν τις προ-γραμμένες σημειώσεις τους κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ.

Η συζήτηση στη Λευκωσία αναμένεται να βοηθήσει την κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ να προτείνει ένα έγγραφο διαπραγμάτευσης για τον προϋπολογισμό με νέα στοιχεία τον Ιούνιο.

Το βλέμμα στις γαλλικές εκλογές του 2027

Η πίεση του Κόστα επηρεάζεται και από το πολιτικό ημερολόγιο της Ευρώπης. Στόχος είναι να ολοκληρωθεί η συμφωνία πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία τον Απρίλιο του 2027, καθώς ενδεχόμενη νίκη της ακροδεξιάς Εθνικής Συσπείρωσης θα μπορούσε να ανατρέψει τις συνομιλίες.

Παράλληλα, εκλογές αναμένονται το ίδιο έτος και στην Ισπανία και την Ιταλία, προσθέτοντας νέα αβεβαιότητα.

Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, δήλωσε πρόσφατα ότι οι συνομιλίες «θα πρέπει, αν είναι δυνατόν, να ολοκληρωθούν έως το τέλος του έτους».

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέλει να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό με το Συμβούλιο, αφού οι κυβερνήσεις καταλήξουν σε συμφωνία, όπως μεταδίδει το Politico.