Τι ξέρουμε για το «Project Freedom» του Τραμπ, προειδοποιεί η Τεχεράνη

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αρχίσουν να καθοδηγούν ορισμένα ουδέτερα πλοία που έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο ώστε να εξέλθουν μέσω των Στενών του Ορμούζ από τη Δευτέρα.

«Η μετακίνηση των πλοίων αποσκοπεί απλώς στην απελευθέρωση ανθρώπων, εταιρειών και χωρών που δεν έχουν πράξει απολύτως τίποτα λάθος — είναι θύματα των περιστάσεων», έγραψε ο Τραμπ την Κυριακή σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Εάν, με οποιονδήποτε τρόπο, παρεμποδιστεί αυτή η ανθρωπιστική διαδικασία, η εν λόγω παρεμπόδιση, δυστυχώς, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί δυναμικά».

Ο Τραμπ δεν διευκρίνισε στην ανάρτηση τα συγκεκριμένα μέτρα που θα λάβουν οι ΗΠΑ για να βοηθήσουν τα πλοία να εξέλθουν από τα στενά. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (US Central Command) ανέφερε την Κυριακή ότι θα παράσχει στρατιωτική υποστήριξη για την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας μέσω του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης αντιτορπιλικών με κατευθυνόμενους πυραύλους, αεροσκαφών και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Η νέα αυτή προσπάθεια δεν περιλαμβάνει προς το παρόν συνοδεία πλοίων από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η οποία επικαλείται ανώνυμο Αμερικανό αξιωματούχο, αλλά μάλλον μια διαδικασία συντονισμού μεταξύ χωρών, ασφαλιστικών εταιρειών και ναυτιλιακών οργανισμών.

«Η υποστήριξή μας σε αυτή την αμυντική αποστολή είναι ουσιώδης για την περιφερειακή ασφάλεια και την παγκόσμια οικονομία, καθώς ταυτόχρονα διατηρούμε τον ναυτικό αποκλεισμό», δήλωσε σε ανακοίνωση ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της Central Command.

Το Al Mayadeen, σε ανάρτηση στο X, επικαλέστηκε τον επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, ο οποίος προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αμερικανική παρέμβαση στα Στενά του Ορμούζ θα συνιστούσε παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός.

Η διαχείριση των στενών και του κόλπου δεν θα υπαγορευθεί από τις «παραληρηματικές αναρτήσεις» του Τραμπ, ανέφερε, επικαλούμενο τον Εμπραχίμ Αζίζι.

Οι τιμές του πετρελαίου σταθεροποιήθηκαν, καθώς οι traders αμφισβήτησαν την αποτελεσματικότητα του σχεδίου του Τραμπ για το Ορμούζ, ενώ αναφέρθηκε ότι ένα δεξαμενόπλοιο επλήγη στη θαλάσσια οδό. Το Brent παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο κοντά στα 108 δολάρια το βαρέλι, αφού είχε υποχωρήσει έως και 2,4% στο άνοιγμα, ενώ το West Texas Intermediate διαμορφωνόταν κάτω από τα 102 δολάρια.

Δεξαμενόπλοιο ανέφερε ότι δέχθηκε πλήγμα από βλήματα 78 ναυτικά μίλια βόρεια της Φουτζέιρα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σύμφωνα με την UK Maritime Trade Operations. Αν και το πλοίο δεν ταυτοποιήθηκε, το πλήρωμα αναφέρθηκε ότι είναι ασφαλές.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι Αμερικανοί εκπρόσωποι διεξάγουν «πολύ θετικές συνομιλίες» με το Ιράν που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κάτι «πολύ θετικό για όλους», χωρίς ωστόσο να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Νωρίτερα, ο Τραμπ είχε υπονοήσει ότι η τελευταία ειρηνευτική πρόταση της Ισλαμικής Δημοκρατίας ενδέχεται να μην είναι επαρκής για να τον ικανοποιήσει, καθώς οι προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης δεν έχουν ακόμη σημειώσει πρόοδο.

Το Ιράν εξετάζει την απάντηση των ΗΠΑ στο πρόσφατο σχέδιο 14 σημείων που υπέβαλε, μετέδωσε η ιρανική τηλεόραση, επικαλούμενη εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών.

Ανακοινώνοντας την τελευταία του πρωτοβουλία για το Ορμούζ, ο Τραμπ δήλωσε ότι τα πλοία που θα ενταχθούν σε αυτό το πρόγραμμα — το οποίο ονόμασε «Project Freedom» — διαθέτουν μεγάλα πληρώματα που αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε τρόφιμα και άλλα αναγκαία εφόδια, ενώ αναμένουν ασφαλή διέλευση από τα στενά. Ανέφερε ότι αρκετές χώρες έχουν ζητήσει από τις ΗΠΑ βοήθεια για την απελευθέρωση των πλοίων τους.

«Σε όλες τις περιπτώσεις, δήλωσαν ότι δεν θα επιστρέψουν έως ότου η περιοχή καταστεί ασφαλής για ναυσιπλοΐα και για κάθε άλλη δραστηριότητα», έγραψε ο Τραμπ.

Εκατοντάδες δεξαμενόπλοια, πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου και φορτηγά πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο, ενώ χώρες της περιοχής έχουν περιορίσει σημαντικά την παραγωγή πετρελαίου, καθώς δεν υπάρχει πλέον διαθέσιμη χωρητικότητα αποθήκευσης για νέα φορτία.

Τα στενά παραμένουν στο επίκεντρο του αδιεξόδου. Αφού το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε τη θαλάσσια οδό, οι ΗΠΑ επέβαλαν ναυτικό αποκλεισμό στα λιμάνια της Ισλαμικής Δημοκρατίας, επιδιώκοντας να ασκήσουν πίεση στην οικονομία της και να περιορίσουν τις εξαγωγές πετρελαίου.