Σαουδαραβικό «μπλόκο» οδήγησε σε ναυάγιο το Project Freedom

Η αιφνιδιαστική αναστροφή του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με το σχέδιό του να βοηθήσει πλοία να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ ήρθε μετά την άρνηση, από βασικό σύμμαχο των ΗΠΑ στον Κόλπο, της δυνατότητας του αμερικανικού στρατού να χρησιμοποιεί τις βάσεις και τον εναέριο χώρο του για την υλοποίηση της επιχείρησης, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το NBC.

Ο Τραμπ αιφνιδίασε τους συμμάχους στον Κόλπο ανακοινώνοντας το «Project Freedom» μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης το απόγευμα της Κυριακής, ανέφεραν οι αξιωματούχοι, προκαλώντας δυσαρέσκεια στην ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας.

Σε απάντηση, το Βασίλειο ενημέρωσε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι δεν θα επιτρέψει στον αμερικανικό στρατό να χρησιμοποιεί αεροσκάφη από την αεροπορική βάση Prince Sultan, νοτιοανατολικά του Ριάντ, ούτε να διέρχεται μέσω του σαουδαραβικού εναέριου χώρου για την υποστήριξη της επιχείρησης, σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους.

Μια τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Τραμπ και του πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δεν επέλυσε το ζήτημα, ανέφεραν οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι, αναγκάζοντας τον πρόεδρο να παγώσει το Project Freedom προκειμένου να αποκαταστήσει την πρόσβαση του αμερικανικού στρατού στον κρίσιμο αυτό εναέριο χώρο.

Και άλλοι στενοί σύμμαχοι στον Κόλπο αιφνιδιάστηκαν· ο πρόεδρος επικοινώνησε με ηγέτες του Κατάρ αφού η επιχείρηση είχε ήδη ξεκινήσει.

Σαουδαραβική πηγή δήλωσε στο NBC News ότι ο Τραμπ και ο πρίγκιπας διάδοχος «βρίσκονται σε τακτική επικοινωνία». Σαουδάραβες αξιωματούχοι επικοινώνησαν επίσης με τον Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, την U.S. Central Command και τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, πρόσθεσε η πηγή.

Ερωτηθείσα εάν η ανακοίνωση του Project Freedom αιφνιδίασε τη σαουδαραβική ηγεσία, η ίδια πηγή απάντησε: «Το πρόβλημα με αυτή την παραδοχή είναι ότι τα γεγονότα εξελίσσονται γρήγορα σε πραγματικό χρόνο». Η πηγή ανέφερε ότι η Σαουδική Αραβία ήταν «πολύ υποστηρικτική απέναντι στις διπλωματικές προσπάθειες» του Πακιστάν για τη διαμεσολάβηση συμφωνίας μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε σε ανακοίνωση, όταν ρωτήθηκε σχετικά με το γεγονός ότι ορισμένοι ηγέτες κρατών του Κόλπου αιφνιδιάστηκαν από την ανακοίνωση της αμερικανικής πρωτοβουλίας για τη διευκόλυνση της διέλευσης πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, ότι «οι περιφερειακοί σύμμαχοι είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων».

Διπλωμάτης της Μέσης Ανατολής, όμως, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν συντόνισαν το Project Freedom με το Ομάν παρά μόνο αφού ο Τραμπ είχε ήδη κάνει την ανακοίνωση. «Οι ΗΠΑ προχώρησαν πρώτα σε ανακοίνωση και στη συνέχεια συντονίστηκαν μαζί μας», δήλωσε ο διπλωμάτης, προσθέτοντας ότι «δεν ήμασταν δυσαρεστημένοι ή οργισμένοι».

Ο Τραμπ είχε ανακοινώσει την επιχείρηση το Σαββατοκύριακο ως τρόπο παράκαμψης του ιρανικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, και οι κορυφαίοι αξιωματούχοι εθνικής ασφάλειας της κυβέρνησής του αφιέρωσαν μεγάλο μέρος της Τρίτης στην προώθηση της επιχείρησης μέσω δημόσιων ενημερώσεων στο Πεντάγωνο και στον Λευκό Οίκο. Η επιχείρηση, όμως, πάγωσε περίπου 36 ώρες μετά την έναρξή της.

Ο αμερικανικός στρατός είχε αρχίσει να οργανώνει τη διέλευση επιπλέον πλοίων στον Κόλπο μέσω των Στενών όταν η επιχείρηση διακόπηκε, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος. Η U.S. Central Command είχε ανακοινώσει νωρίτερα ότι δύο πλοία υπό αμερικανική σημαία είχαν περάσει επιτυχώς από τα Στενά στο πλαίσιο του Project Freedom.

Στην ανάρτησή του, ο Τραμπ δήλωσε ότι το Project Freedom θα «ανασταλεί για σύντομο χρονικό διάστημα ώστε να διαπιστωθεί αν μια συμφωνία για την επίλυση του πολέμου μπορεί να οριστικοποιηθεί και να υπογραφεί».

Ο αμερικανικός στρατός διατηρεί μαχητικά αεροσκάφη, ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού και συστήματα αεράμυνας στην αεροπορική βάση Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία. Οι Σαουδάραβες επέτρεψαν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιούν αεροσκάφη από τη βάση αυτή για την υποστήριξη του πολέμου με το Ιράν, καθώς και να διέρχονται μέσω του εναέριου χώρου τους αεροσκάφη που σταθμεύουν σε γειτονικές χώρες.

«Λόγω γεωγραφίας, απαιτείται συνεργασία από περιφερειακούς εταίρους για τη χρήση του εναέριου χώρου κατά μήκος των συνόρων τους», δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή, εξήγησε. Τα στρατιωτικά αεροσκάφη ήταν κρίσιμα για την προστασία των πλοίων κατά τη διάρκεια του Project Freedom, παρέχοντας ουσιαστικά μια αμυντική «ομπρέλα».