Αντικρουόμενα μηνύματα Τραμπ για τη συμφωνία με το Ιράν

Ο Λευκός Οίκος έχει επανειλημμένα αποστείλει αντικρουόμενα μηνύματα σχετικά με τις προοπτικές συμφωνίας με το Ιράν, αναδεικνύοντας τις δυσκολίες του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να βρει μια διέξοδο από μια σύγκρουση που εισέρχεται πλέον στον τέταρτο μήνα της.

Ο Τραμπ δήλωσε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ήταν έτοιμος να λάβει μια «τελική απόφαση» σχετικά με μια προκαταρκτική συμφωνία για την παράταση μιας εύθραυστης κατάπαυσης του πυρός. Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα, ο Τραμπ αποχώρησε από τη συνεδρίαση στην Αίθουσα Διαχείρισης Κρίσεων (Situation Room) χωρίς να έχει ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση, ανέφερε η New York Times, επικαλούμενη ανώτερο αξιωματούχο της κυβέρνησης.

Αυτή η συνεχής εναλλαγή θέσεων συνέχισε ένα μοτίβο κατά το οποίο και οι δύο πλευρές αφήνουν να εννοηθεί ότι μια συμφωνία βρίσκεται κοντά, αλλά στη συνέχεια σηματοδοτούν διαφωνίες σε πολλά από τα ίδια ζητήματα που εδώ και καιρό δυσχεραίνουν την επίτευξη συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της τύχης του ουρανίου και των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν, καθώς και της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Οι επενδυτές έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με απότομες μεταβολές της ρητορικής, ωστόσο οι ελπίδες ότι μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για τον τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν συνέβαλαν στην ώθηση των μετοχών υψηλότερα, επισημαίνει το Bloomberg.

Παρά ταύτα, οι επενδυτές αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο οι προσδοκίες τους να ανατραπούν από ακόμη μία αλλαγή κατεύθυνσης εκ μέρους του Τραμπ. Υπάρχει μια «έκπτωση αβεβαιότητας» στις αγορές, δήλωσε ο Κέβιν Μπουκ, διευθύνων σύμβουλος της συμβουλευτικής εταιρείας ClearView Energy Partners με έδρα την Ουάσιγκτον, με τις αγορές να αντιμετωπίζουν «την πρόκληση να εισέρχονται σε ένα Σαββατοκύριακο χωρίς να γνωρίζουν τι πρόκειται να δηλώσει ο πρόεδρος».

Ο Τραμπ έχει επιδείξει τάση να εξαπολύει στρατιωτικά πλήγματα και να προβαίνει σε άλλες σημαντικές ανακοινώσεις μετά το κλείσιμο των αμερικανικών αγορών και κατά τη διάρκεια των Σαββατοκύριακων.

Στην ανάρτησή του την Παρασκευή, ο Τραμπ επανέλαβε τις απαιτήσεις να μην αναπτύξει ποτέ το Ιράν πυρηνικά όπλα και να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ χωρίς διόδια. Ωστόσο, δεν διευκρίνισε εάν το Ιράν έχει συμφωνήσει.

Η ανάρτηση απλώς ανέδειξε την αβεβαιότητα που περιβάλλει τις διαπραγματεύσεις τις τελευταίες ημέρες. Την Πέμπτη, Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι οι διαπραγματευτές είχαν καταλήξει σε μνημόνιο κατανόησης για την παράταση της κατάπαυσης του πυρός κατά 60 ημέρες και την έναρξη περαιτέρω συνομιλιών για το πυρηνικό ζήτημα, υπό την αίρεση της έγκρισης του Τραμπ.

Ωστόσο, μόλις λίγες ώρες μετά από αυτή την επιβεβαίωση, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ απέφυγε από το βήμα του Λευκού Οίκου ακόμη και να αναγνωρίσει την ύπαρξη προσωρινής συμφωνίας. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε αργότερα στους δημοσιογράφους ότι οι δύο πλευρές «πηγαίνουν μπρος-πίσω σε ορισμένα ζητήματα διατύπωσης».

Ο Μπέσεντ περιέγραψε τρεις «κόκκινες γραμμές» ως προϋποθέσεις για οποιαδήποτε συμφωνία: το Ιράν να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, να παραδώσει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιό του και να τερματίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτά τα σημεία τριβής, ο Τραμπ έχει αποστείλει μικτά μηνύματα σχετικά με το εάν και με ποιον τρόπο ενδέχεται να συμβιβαστεί.

Όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ, ο Τραμπ είχε δηλώσει προηγουμένως ότι το Ιράν και οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διαχειρίζονται από κοινού τη ναυσιπλοΐα τους μέσω κοινοπραξίας. Αυτή την εβδομάδα, ο Τραμπ δήλωσε κατηγορηματικά ότι καμία χώρα δεν θα ελέγχει τα Στενά, αλλά ότι οι ΗΠΑ θα τα «επιβλέπουν».

Σε ό,τι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι θα αποδεχόταν μόνο μια μόνιμη αναστολή. Πιο πρόσφατα, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι μια παύση του προγράμματος για 20 χρόνια θα ήταν «αρκετή».

Η ιρανική πλευρά των συνομιλιών παρέμεινε επίσης θολή. Νωρίτερα την Παρασκευή, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι το μνημόνιο κατανόησης δεν έχει οριστικοποιηθεί και ότι έχει τροποποιηθεί τις τελευταίες ημέρες. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι «δεν υπάρχει εμπιστοσύνη σε εγγυήσεις ή λόγια» και ότι «καμία ενέργεια δεν θα πραγματοποιηθεί πριν ενεργήσει η άλλη πλευρά».

Ο Τραμπ έχει επιμείνει ότι δεν πρόκειται να πιεστεί ώστε να αποδεχθεί μια κακή συμφωνία, ακόμη και ενώ απορρίπτει την άποψη ότι ο πόλεμος συνιστά το στρατιωτικό τέλμα για το οποίο εδώ και χρόνια προειδοποιεί. Η σύγκρουση, την οποία έχει χαρακτηρίσει «εκστρατεία», έχει ξεπεράσει κατά πολύ το αρχικό χρονοδιάγραμμα τεσσάρων έως έξι εβδομάδων που είχαν προβλέψει αρχικά αξιωματούχοι της κυβέρνησης.

Ο Τραμπ αντιμετωπίζει πιέσεις να τερματίσει τον πόλεμο, με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι οι Αμερικανοί αποδοκιμάζουν τη σύγκρουση και με την εκτίναξη των τιμών της βενζίνης να εντείνει τις ανησυχίες για την οικονομική του ατζέντα. Δημοσίως, ο πρόεδρος έχει δηλώσει ότι δεν τον απασχολούν οι πολιτικές πιέσεις, καθώς επιδιώκει να αποκτήσει διαπραγματευτικό πλεονέκτημα στις συνομιλίες με το Ιράν.

Παρά την ασύμβατη ρητορική, υπάρχει μια ευρεία αντίληψη ότι μόνο ο Τραμπ θα λάβει την τελική απόφαση. «Τα πάντα εξαρτώνται από το τι θέλει να κάνει ο πρόεδρος», δήλωσε ο Μπέσεντ.