Παγκόσμια ανακούφιση από τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν

Οι τελικοί όροι της συμφωνίας που ανακοίνωσε χθες Κυριακή ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν έχουν ακόμα ανακοινωθεί, ενώ οι επίσημες υπογραφές αναμένεται να μπουν την Παρασκευή 19 Ιουνίου στην Ελβετία.

Σε κοινή τους δήλωση μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία την χαρακτήρισαν ως «στιγμή ευκαιρίας για αποκατάσταση της περιφερειακής σταθερότητας και σταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας», προσθέτοντας πως είναι έτοιμοι να άρουν σχετικές κυρώσεις ως απάντηση σε «ξεκάθαρα και επαληθεύσιμα βήματα που θα λάβει η ιρανική κυβέρνηση αναφορικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα».

Στην ανακοίνωσή τους οι 4 ζήτησαν επίσης η συμφωνία να «εφαρμοστεί ταχύτατα και ολοκληρωτικά» και τόνισαν πως το «επείγον άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ με άνευ όρων και περιορισμών ελευθερία ναυσιπλοϊας είναι ζωτικής σημασίας».

Οι ευρωπαϊκές χώρες τόνισαν πως «το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Είμαστε έτοιμοι να εργαστούμε με τις ΗΠΑ, το Ιράν και τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας προς τον σκοπό αυτό».

Ο Βρετανός Πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαιρέτισε τη συμφωνία ως ένα «εξαιρετικά σημαντικό βήμα προόδου για τον τερματισμό του πολέμου», τονίζοντας παράλληλα ότι τα Στενά του Ορμούζ, ένα κρίσιμο σημείο διέλευσης ενέργειας που παρέμεινε ουσιαστικά κλειστό καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου, πρέπει να παραμείνουν «πλήρως και μόνιμα ανοιχτά».

Η Πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακάιτσι δήλωσε ότι η χώρα χαιρέτισε τη συμφωνία ως «ένα μεγάλο βήμα προς την επίλυση της κατάστασης», σύμφωνα με μετάφραση της δήλωσής της στο X την Δευτέρα. «Ελπίζουμε ακράδαντα ότι αυτό το μνημόνιο θα εφαρμοστεί σταθερά, ότι η ελεύθερη και ασφαλής ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα διασφαλιστεί πράγματι και ότι μια τελική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και άλλα ζητήματα θα επιτευχθεί το συντομότερο δυνατό», δήλωσε η Τακάιτσι.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες συνεχάρη τα εμπόλεμα μέρη για τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την «ένα κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική διευθέτηση της σύγκρουσης», και εξέφρασε την εκτίμησή του για τον ρόλο που διαδραμάτισαν το Πακιστάν, το Κατάρ και άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής στην υποστήριξη των συνομιλιών.

Η κυβέρνηση της Αυστραλίας δήλωσε ότι, αν και η πλήρης οικονομική ανάκαμψη θα απαιτήσει χρόνο, το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ είναι «απαραίτητο για την ελάφρυνση των πιέσεων στις τιμές της ενέργειας», σύμφωνα με δήλωση του Πρωθυπουργού Άντονι Αλμπανίζι. Η Κανμπέρα προέτρεψε όλα τα μέρη να επιδιώξουν μια διαρκή ειρήνη μέσω του διαλόγου και της διπλωματίας, και κάλεσε το Ιράν να αντιμετωπίσει τις μακροχρόνιες ανησυχίες σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα και την απειλή του για τη διεθνή ασφάλεια.

Το Υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ χαιρέτισε επίσης τη συμφωνία σε δήλωσή του, αποκαλώντας την «ένα σημαντικό βήμα προς την εμπέδωση της βιώσιμης ειρήνης και την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο».

Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, χαιρέτισε τη συμφωνία που ανακοινώθηκε μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα συμβάλει στην αποκατάσταση της ειρήνης και της ασφάλειας στην περιοχή. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Ερντογάν ανέφερε ότι ελπίζει η εξέλιξη αυτή, «την οποία ολόκληρος ο κόσμος χρειάζεται εδώ και καιρό», να ανοίξει τον δρόμο για τη δημιουργία ενός σταθερού περιβάλλοντος ειρήνης και ασφάλειας στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, κάλεσε όλες τις πλευρές να αποφύγουν ρητορική, προκλήσεις και ενέργειες που θα μπορούσαν να κλιμακώσουν την ένταση ενόψει της υπογραφής της συμφωνίας, επισημαίνοντας την ανάγκη επαγρύπνησης απέναντι σε πιθανές προσπάθειες υπονόμευσης. Ο Τούρκος πρόεδρος πρόσθεσε ότι ένα περιβάλλον ειρήνης είναι εδώ και καιρό αναγκαίο και δήλωσε πως η Άγκυρα είναι έτοιμη να συνεχίσει να στηρίζει τις προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση.

Πηγή: Reuters, CNBC