Ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν με φόντο πυρηνικά και Ορμούζ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ξεκίνησαν συνομιλίες για μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία που επιδιώκει να επιλύσει το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας και να επαναλειτουργήσει οριστικά τα Στενά του Ορμούζ.

Οπως μεταδίδει το Bloomberg, το Κατάρ, που μεσολαβεί στις διαπραγματεύσεις, ανακοίνωσε ότι η πρώτη συνάντηση υψηλού επιπέδου μεταξύ εκπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ιράν, του Κατάρ και του Πακιστάν ξεκίνησε στο ελβετικό θέρετρο Μπούργκενστοκ, σύμφωνα με ανάρτηση στο Χ.

Ο Aντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζέι Ντι Βανς, έφtασε νωρίς το πρωί της Κυριακής. Αν και η προσωρινή συμφωνία που υπογράφηκε την περασμένη εβδομάδα σηματοδότησε το τέλος των εχθροπραξιών, η συνάντηση αναμένεται να αποτελέσει την αρχή μιας παρατεταμένης διαπραγμάτευσης, η οποία θα καλύψει ζητήματα όπως οι πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν.

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι θα πραγματοποιηθεί ένας μονοήμερος γύρος συνομιλιών, με τους εκπροσώπους της Ισλαμικής Δημοκρατίας να συναντώνται αρχικά με αξιωματούχους του Κατάρ και του Πακιστάν.

Στη συνέχεια, οι Ιρανοί και οι Αμερικανοί εκπρόσωποι θα συναντηθούν το απόγευμα παρουσία των διαμεσολαβητών, σύμφωνα με το πρακτορείο Mehr, το οποίο επικαλείται εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών.

Ο Λίβανος απειλεί να εκτροχιάσει τη διαδικασία

Το διακύβευμα είναι υψηλό και οι πρόσφατες συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ - το οποίο δεν συμμετέχει στην προσωρινή συμφωνία - και της υποστηριζόμενης από το Ιράν λιβανικής ένοπλης οργάνωσης Χεζμπολάχ απειλούν να εκτροχιάσουν τη διπλωματική διαδικασία.

Ρεπόρτερ του κρατικού δικτύου IRIB News, μιλώντας ζωντανά από τον χώρο των συνομιλιών στην Ελβετία, δήλωσε ότι ένα από τα βασικά θέματα θα είναι το πρώτο άρθρο της προσωρινής συμφωνίας, το οποίο προβλέπει τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

Η Τεχεράνη κατηγόρησε το Σάββατο το Ισραήλ ότι παραβιάζει την εκεχειρία στον Λίβανο και ανακοίνωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ, κομβικό πέρασμα για τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες, θα κλείσουν εκ νέου.

Ωστόσο, δεν ήταν άμεσα σαφές εάν το Ιράν προχώρησε πράγματι σε αυτή την ενέργεια.

Βάσει των όρων του μνημονίου κατανόησης που υπέγραψε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ την Τετάρτη, οι δύο πλευρές διαθέτουν 60 ημέρες για διαπραγματεύσεις, αν και το σύμφωνο προβλέπει τη δυνατότητα παράτασης.

«Μπορώ να μείνω εκεί μόνο για μία ή δύο ημέρες. Ελπίζω ότι θα σημειώσουμε πρόοδο στο πυρηνικό ζήτημα και στο θέμα της εκεχειρίας στον Λίβανο», δήλωσε ο Τζέι Ντι Βανς στους δημοσιογράφους πριν αναχωρήσει από την Ουάσινγκτον.

Η ιρανική αντιπροσωπεία περιλαμβάνει τον πρόεδρο της Βουλής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και τον διοικητή της κεντρικής τράπεζας Αμπντολνασέρ Χεμματί, σύμφωνα με το κρατικό IRIB News.

Ο Βανς δήλωσε ότι στόχος είναι να διαμορφωθεί «η πραγματική δομή της διαπραγμάτευσης», αξιοποιώντας τις τεχνικές συζητήσεις που προηγήθηκαν στην Ελβετία με τη συμμετοχή των Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, των δύο διεθνών διαπραγματευτών του Τραμπ.

Σκιά στις συνομιλίες από το Ορμούζ

Η ανακοίνωση του Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ δημιούργησε αβεβαιότητα γύρω από τις συνομιλίες, ωστόσο ο άμεσος αντίκτυπος στη ναυσιπλοΐα παρέμενε ασαφής.

Ακόμη και πριν από την πρόσφατη εκεχειρία, εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διέρχονταν καθημερινά από τη θαλάσσια οδό.

Τρία υπερδεξαμενόπλοια που συνδέονται με την Ινδία εμφανίστηκαν εκ νέου στον Κόλπο του Ομάν την Κυριακή, αφού είχαν κάνει προσπάθεια διέλευσης από τα Στενά την Παρασκευή, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε το Bloomberg.

Τα τρία δεξαμενόπλοια, τα οποία μεταφέρουν συνολικά σχεδόν 6 εκατ. βαρέλια πετρελαίου από το Ιράκ και το Κουβέιτ, φαίνεται ότι ακολούθησαν διαδρομή εγκεκριμένη από την Τεχεράνη.

Η Κεντρική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοίνωσε ότι η εμπορική κίνηση στα Στενά αυξήθηκε το Σάββατο, με 55 εμπορικά πλοία να μεταφέρουν φορτία και περισσότερα από 17 εκατ. βαρέλια πετρελαίου.

Το Ισραήλ, σύμμαχος της Ουάσινγκτον στον πόλεμο κατά του Ιράν που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, διεξάγει παράλληλα σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ στον γειτονικό Λίβανο.

Η Τεχεράνη επιδιώκει σταθερά να συνδέσει τον πόλεμο αυτόν, ο οποίος έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και τον εκτοπισμό περισσότερων από 1 εκατ. Λιβανέζων, με τις ευρύτερες διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ, το Ιράν θεωρεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρουν «άμεση ευθύνη» για την κατάσταση στον Λίβανο και για τις στρατιωτικές ενέργειες του Ισραήλ.

Το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι θα διατηρήσει στρατεύματα στα σύνορά του έως ότου βεβαιωθεί ότι η Χεζμπολάχ, την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες χαρακτηρίζουν τρομοκρατική οργάνωση, δεν αποτελεί πλέον απειλή.

Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι οι πρόσφατες επιχειρήσεις τους στοχεύουν δίκτυο υπόγειων καταφυγίων όπου εκτιμάται ότι κρύβονται μαχητές της Χεζμπολάχ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει δυσαρέσκεια προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου για προηγούμενα πλήγματα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι έθεσαν σε κίνδυνο τις συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.

«Το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να αμύνεται. Όμως, θεμελιωδώς, οι Ισραηλινοί, όπως και όλοι οι άλλοι, πρέπει να σεβαστούν αυτή την ειρηνευτική διαδικασία, η οποία είναι προς όφελός τους και προς όφελος ολόκληρης της περιοχής», δήλωσε ο Τζέι Ντι Βανς την Πέμπτη.

Το μνημόνιο Ηνωμένων Πολιτειών - Ιράν οδήγησε την Ουάσινγκτον στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και στη δέσμευση για χαλάρωση κυρώσεων που είχαν εμποδίσει τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου.

Το Ιράν δεσμεύθηκε να επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ωστόσο, η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι τα πλοία θα πρέπει να διαθέτουν άδεια και υποχρεωτική ασφάλιση για να διέρχονται από την περιοχή, πρόταση που έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και τα αραβικά κράτη του Κόλπου.

Την Παρασκευή, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο πλευρές διαθέτουν τον απαραίτητο χρόνο για να καταλήξουν σε μόνιμη συμφωνία, αφήνοντας παράλληλα αιχμές προς το Ιράν.

«Διαφορετικά, θα κάνουμε πράγματα που δεν θα τους αρέσουν, αλλά δεν πιστεύω ότι θα φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Νομίζω ότι όλα θα πάνε πολύ καλά», ανέφερε.