Νέος συναγερμός στο Ορμούζ μετά το χτύπημα στο Ever Lovely

Πλοίο επλήγη από άγνωστο βλήμα στα Στενά του Ορμούζ την Πέμπτη, στην πρώτη καταγεγραμμένη επίθεση μετά την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, γεγονός που αποτελεί πλήγμα στις προσπάθειες αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας μέσω της ζωτικής σημασίας ενεργειακής θαλάσσιας οδού.

Το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Ever Lovely χτυπήθηκε στα πλευρά και υπέστη ζημιές στη γέφυρά του, ενώ έπλεε σε συνιστώμενη ναυτιλιακή διαδρομή, ανέφερε σε ανακοίνωσή της η ταϊβανέζικη διαχειρίστρια εταιρεία Evergreen Marine Corp. Το πλοίο, με σημαία Σιγκαπούρης και μεσαίου μεγέθους, έχει πλέον εξέλθει από το στενό πέρασμα και, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων, βρισκόταν στον Κόλπο του Ομάν το πρωί της Παρασκευής.

Σε προειδοποίηση που εξέδωσε λίγο μετά την επίθεση, η UK Maritime Trade Operations συνέστησε στα πλοία να «διέρχονται με προσοχή». Η υπηρεσία λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ στρατιωτικών δυνάμεων και εμπορικών πλοίων και υποστηρίζει μια προσπάθεια υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Εθνών για τη μετακίνηση πλοίων εκτός του Περσικού Κόλπου.

Οι τιμές του πετρελαίου, οι οποίες νωρίτερα είχαν επιστρέψει σε προπολεμικά επίπεδα, κινήθηκαν ανοδικά μετά την είδηση, με το Brent να φθάνει σε υψηλό συνεδρίασης κοντά στα 76 δολάρια το βαρέλι μετά την επίθεση. Το πλήγμα της Πέμπτης σημειώθηκε ύστερα από μια περίοδο σχετικής ηρεμίας, στον απόηχο της προκαταρκτικής συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για την επαναλειτουργία του στρατηγικού περάσματος, η οποία είχε οδηγήσει σε αύξηση των διελεύσεων.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να προσδιοριστεί ποιος ευθύνεται για την επίθεση στο πλοίο. Μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας προκειμένου να αναφερθεί σε εσωτερικές διαβουλεύσεις, ο αξιωματούχος είπε ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν ποια πλευρά ευθύνεται, συμπεριλαμβανομένου του ενδεχομένου να επρόκειτο είτε για ενέργεια που διατάχθηκε από την ανώτατη ηγεσία των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης είτε για πρωτοβουλία χαμηλόβαθμων στελεχών που έδρασαν αυτόνομα. Δεν αναφέρθηκαν θύματα.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν αναφέρθηκε στο περιστατικό, αλλά σε δείπνο στον Λευκό Οίκο προς τιμήν αγροτών το βράδυ της Πέμπτης δήλωσε ότι το Ιράν σύντομα θα αρχίσει να αγοράζει αμερικανικό σιτάρι και σόγια. «Αυτή η διαδικασία θα ξεκινήσει πολύ σύντομα. Και θα είναι αρκετά μεγάλη», είπε.

Η επίθεση κλόνισε την εύθραυστη εμπιστοσύνη πλοιοκτητών και πληρωμάτων, αν και τα πλοία συνέχισαν να διέρχονται από τον στενό θαλάσσιο διάδρομο την Παρασκευή. Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι κανένα πλοίο δεν μπορεί να διέλθει από τα Στενά του Ορμούζ χωρίς την άδειά της, ενώ λίγα δεξαμενόπλοια ανέστρεψαν πορεία νωρίς την Πέμπτη, αφού φέρονται να έλαβαν προειδοποιήσεις από το ιρανικό Πολεμικό Ναυτικό.

Η Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου του Ιράν δήλωσε την Πέμπτη ότι οποιαδήποτε διέλευση πραγματοποιείται εκτός των διαδρομών που προβλέπει το πλαίσιό της δεν θα δικαιούται ασφαλιστική κάλυψη, ούτε θα προστατεύεται από τις «εγγυήσεις ασφαλούς διέλευσης».

Τα πλοία έσπευδαν να εξέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ μετά την έναρξη ισχύος της προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν την περασμένη εβδομάδα, προσθέτοντας γρήγορα εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου στην παγκόσμια προσφορά. Παράλληλα, οι παραγωγοί ενέργειας του Κόλπου έχουν αρχίσει να αυξάνουν την παραγωγή τους, καθώς οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ φαίνεται να διατηρούνται.

Μετά την επίθεση της Πέμπτης, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO), ο παγκόσμιος ρυθμιστικός οργανισμός ναυτιλίας των Ηνωμένων Εθνών, ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τις επιχειρήσεις εκκένωσης στην περιοχή των Στενών.

«Ενημερώθηκα για επίθεση που σημειώθηκε σήμερα στον Κόλπο του Ομάν εναντίον πλοίου το οποίο είχε διέλθει από τα Στενά του Ορμούζ», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο γενικός γραμματέας του IMO, Αρσένιο Ντομίνγκες. «Το συγκεκριμένο πλοίο δεν είχε διέλθει στο πλαίσιο του σχεδίου εκκένωσης του IMO. Έχω επανειλημμένα τονίσει ότι η ασφάλεια των ναυτικών αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Ως εκ τούτου, προκειμένου να διασφαλιστεί συντονισμένη προσέγγιση και ασφαλής ναυσιπλοΐα, το σχέδιο εκκένωσης αναστέλλεται μέχρι να υπάρξει μεγαλύτερη σαφήνεια για την κατάσταση.»

Ο οργανισμός είχε ανακοινώσει την Τρίτη ότι είχε λάβει εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να επιτρέψουν σε εκατοντάδες πλοία να εξέλθουν από τον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών. Ωστόσο, ακόμη και πριν από την ανακοίνωση του σχεδίου του IMO, υπήρχαν ήδη ενδείξεις ότι η ναυτιλιακή κίνηση αυξανόταν.

Κατά τις τελευταίες εβδομάδες έχουν διαμορφωθεί δύο βασικές διαδρομές εξόδου μέσω των Στενών του Ορμούζ, καθώς η συνήθης διαδρομή στο κέντρο του περάσματος θεωρείται ότι έχει ναρκοθετηθεί. Η μία βρίσκεται κοντά στις ιρανικές ακτές, ενώ η άλλη ακολουθεί την ακτογραμμή του Ομάν και προστατεύεται από τις ΗΠΑ.

Λίγες ώρες πριν από την επίθεση, τουλάχιστον τρία εμπορικά πλοία, μεταξύ των οποίων δύο υπερδεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου, φάνηκαν να αναστρέφουν πορεία ενώ επιχειρούσαν να εξέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ από την πλευρά του Ομάν. Η εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Windward Maritime ανέφερε ότι οι αναστροφές πορείας πραγματοποιήθηκαν αφού οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) έδωσαν εντολή στα πλοία να επιστρέψουν μέσω ασυρμάτου και πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης.

Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης που συγκέντρωσε το Bloomberg, δεν συμμορφώθηκαν όλα τα πλοία ούτε μετά την επίθεση, καθώς αρκετά συνέχισαν την έξοδό τους.

Η ναυτιλιακή κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει αυξηθεί ταχύτατα μετά την έναρξη ισχύος της προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν την περασμένη εβδομάδα.