Νέο καμπανάκι για «φούσκα» στην τεχνητή νοημοσύνη

Έντονο προβληματισμό για τη βιωσιμότητα του επενδυτικού πυρετού που έχει προκαλέσει η τεχνητή νοημοσύνη εκφράζει η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS), προειδοποιώντας ότι η υπερβολική αισιοδοξία γύρω από τον κλάδο μπορεί να οδηγήσει σε μια παρατεταμένη επενδυτική κατάρρευση με σημαντικές συνέπειες για τις διεθνείς αγορές και την παγκόσμια οικονομία.

Οπως επισημαίνουν οι Financial Times, στην ετήσια έκθεσή της, η BIS επισημαίνει ότι οι πέντε μεγαλύτεροι πάροχοι υπηρεσιών cloud και υποδομών τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να επενδύσουν περισσότερα από 1 τρισ. δολάρια την περίοδο 2025-2026.

Ωστόσο, εάν οι αποδόσεις αυτών των τεράστιων κεφαλαίων αποδειχθούν χαμηλότερες από τις προσδοκίες, οι επενδυτές ενδέχεται να αποσύρουν μαζικά τη χρηματοδότησή τους, μετατρέποντας το σημερινό επενδυτικό «μπουμ» σε μια μακρά περίοδο συρρίκνωσης των επενδύσεων.

Όπως αναφέρει η έκθεση, η σημερινή δυναμική παρουσιάζει έντονες ομοιότητες με προηγούμενες ιστορικές περιόδους τεχνολογικής ευφορίας. Η επέκταση των σιδηροδρόμων στη Βρετανία τον 19ο αιώνα, η ανάπτυξη των καναλιών μεταφοράς αλλά και η «φούσκα» των εταιρειών του διαδικτύου στα τέλη της δεκαετίας του 1990 αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα όπου μια πραγματική τεχνολογική καινοτομία προσέλκυσε πολύ περισσότερα κεφάλαια από όσα μπορούσαν τελικά να δικαιολογηθούν από τις εμπορικές αποδόσεις.

Οι προειδοποιήσεις εντείνονται καθώς οι τεχνολογικοί όμιλοι αντλούν ολοένα και μεγαλύτερα ποσά τόσο από τις αγορές ομολόγων όσο και από το χρηματιστήριο προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις τεράστιες επενδύσεις σε data centers και υπολογιστικές υποδομές. Τα περιθώρια εταιρικού δανεισμού παραμένουν κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών, διευκολύνοντας την έκδοση νέου χρέους.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και η πρόσφατη εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο, η οποία συνοδεύτηκε λίγο αργότερα από νέα έκδοση ομολόγων ύψους 25 δισ. δολαρίων. Η κίνηση αυτή προκάλεσε ανησυχίες σε αρκετούς μεγάλους επενδυτές, με στελέχη της Allianz να κάνουν λόγο ακόμη και για ενδείξεις δημιουργίας επενδυτικής «φούσκας».

Παρά τις προειδοποιήσεις, η BIS αναγνωρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα αύξησης της παραγωγικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια. Οι εφαρμογές της υπόσχονται μεγαλύτερη αποδοτικότητα για τις επιχειρήσεις, χαμηλότερο λειτουργικό κόστος και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας σε πολλούς κλάδους.

Ωστόσο, η έκθεση τονίζει ότι μια ενδεχόμενη μεγάλη διόρθωση στις μετοχές που σχετίζονται με την AI θα μπορούσε να έχει πολύ ευρύτερες συνέπειες σε σχέση με το παρελθόν. Σήμερα τα νοικοκυριά έχουν σημαντικά μεγαλύτερη έκθεση στις αγορές μετοχών, ενώ οι εταιρείες του κλάδου χρηματοδοτούν την ανάπτυξή τους με ολοένα και μεγαλύτερο δανεισμό, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Η BIS επισημαίνει επίσης ότι το παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον παραμένει εύθραυστο. Παρότι η οικονομία έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στις πρόσφατες γεωπολιτικές αναταράξεις, οι επιπτώσεις από τη διατάραξη των ενεργειακών εφοδιαστικών αλυσίδων και τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να τροφοδοτούν πληθωριστικές πιέσεις. Σε συνδυασμό με τις υψηλές αποτιμήσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, τις αυξανόμενες χρηματοοικονομικές ευπάθειες και την επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών πολλών χωρών, διαμορφώνεται ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου, το οποίο, σύμφωνα με την BIS, απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή από επενδυτές και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.