Διορία μέχρι τον Οκτώβριο για το εμπορικό χάσμα ΕΕ-Κίνας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κίνα έθεσαν ως προθεσμία τον Οκτώβριο για την επίτευξη προόδου στις εμπορικές τους διαφορές, καθώς οι εντάσεις μεταξύ των δύο οικονομικών δυνάμεων κλιμακώνονται.

«Δεν θα λυθούν όλα, δεν θα διορθωθούν όλα, αλλά πιστεύουμε ότι από σήμερα έως τον Οκτώβριο οι ομάδες μας διαθέτουν επαρκή χρόνο για να παραδώσουν απτά αποτελέσματα», δήλωσε τη Δευτέρα στους δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, μετά τη συνάντησή του με τον Κινέζο υπουργό Εμπορίου, Ουάνγκ Ουεντάο.

Ο Σέφτσοβιτς ανέφερε ότι οι δύο πλευρές θα εργαστούν για την αντιμετώπιση σειράς ζητημάτων που επιβαρύνουν τις οικονομικές σχέσεις ΕΕ–Κίνας — κυρίως του αυξανόμενου εμπορικού ελλείμματος, καθώς επιδοτούμενα κινεζικά προϊόντα κατακλύζουν την ευρωπαϊκή αγορά.

Οι αξιωματούχοι θα εξετάσουν επίσης τους κινεζικούς εξαγωγικούς περιορισμούς, οι οποίοι έχουν περιορίσει την πρόσβαση της Ευρώπης σε κρίσιμες πρώτες ύλες και προμήθειες, καθώς και ζητήματα προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και μεταρρύθμισης του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).

Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κίνα θα δημιουργήσουν κοινή πλατφόρμα για την παρακολούθηση των εμπορικών ροών και τον εντοπισμό τυχόν αιφνίδιων αυξήσεων στις εισαγωγές ή τις εξαγωγές.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη νέα προσπάθεια της Ευρώπης να αντιμετωπίσει τις κινεζικές εμπορικές πρακτικές, τις οποίες οι Ευρωπαίοι ηγέτες θεωρούν επιζήμιες για την οικονομία της ηπείρου. Ωστόσο, η Ευρώπη βρίσκεται σε δύσκολη θέση: οποιαδήποτε κίνηση κατά του Πεκίνου είναι αναπόφευκτο να προκαλέσει αντίποινα, θέτοντας σε κίνδυνο την πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε μια αγορά στρατηγικής σημασίας. Για τον λόγο αυτό, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προκρίνουν προς το παρόν τον δρόμο του διαλόγου, γράφει το Bloomberg.

«Η τάση αυτή δεν είναι βιώσιμη και η διατήρηση του σημερινού καθεστώτος δεν αποτελεί επιλογή», δήλωσε ο Σέφτσοβιτς, επισημαίνοντας ότι η κοινή δήλωση που εκδόθηκε τη Δευτέρα με την Κίνα είναι η πρώτη του είδους της από το 2019. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ανοικτή στις επιχειρήσεις, αλλά πρέπει να προστατεύσουμε τη βιομηχανική μας βάση και να συνεχίσουμε να προωθούμε ισότιμους όρους ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο.»

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης ότι η διεύρυνση της πρόσβασης στις αγορές θα συμβάλει στην εξισορρόπηση των εμπορικών σχέσεων και αντάλλαξαν κατάλογο θεμάτων προς εξέταση σε αυτόν τον τομέα, σύμφωνα με ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου Εμπορίου.

Το Πεκίνο έχει επικρίνει τις πρόσφατες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης που περιορίζουν τις κινεζικές επενδύσεις σε ορισμένους στρατηγικούς τομείς, όπως ο Νόμος για τη Βιομηχανική Επιτάχυνση (Industrial Accelerator Act), υποστηρίζοντας ότι έχουν προστατευτικό χαρακτήρα και παραβιάζουν τους κανόνες του ΠΟΕ.

Η προθεσμία του Οκτωβρίου συμπίπτει με την επόμενη σύνοδο κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 15 Οκτωβρίου και έρχεται λίγο μετά την αναμενόμενη επίσκεψη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Σεπτέμβριο. Συμπίπτει επίσης χρονικά με τη λήξη της προσωρινής αναστολής των εξαγωγικών περιορισμών της Κίνας στα κρίσιμα ορυκτά.

«Θα γνωρίζουμε ποια είναι η κατεύθυνση που θέλουμε να ακολουθήσουμε, πώς σκοπεύουμε να αντιμετωπίσουμε τα ζητήματα που θα θέσουμε στο τραπέζι και θα εργαστούμε με πολύ εντατικό τρόπο για την επίλυση όλων των εμπορικών θεμάτων», δήλωσε ο Σέφτσοβιτς.

Το εμπορικό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι της Κίνας ανήλθε στα 360 δισ. ευρώ (410 δισ. δολάρια) το περασμένο έτος, με όλες τις 27 χώρες-μέλη να εμφανίζουν αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο. Οι Βρυξέλλες ανησυχούν επίσης ότι το Πεκίνο έχει αποκτήσει επικίνδυνο βαθμό επιρροής επί των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, οι οποίες εξαρτώνται από κινεζικές προμήθειες όπως οι ημιαγωγοί και τα μέταλλα σπανίων γαιών.

Παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις του Σέφτσοβιτς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, επεξεργάζεται σχέδιο για τον τερματισμό της μονομερούς εξάρτησης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από τις κινεζικές προμήθειες. 

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είχαν αναθέσει στην Επιτροπή, κατά τη σύνοδο κορυφής του Ιουνίου, να εκπονήσει τις συγκεκριμένες προτάσεις, αναγνωρίζοντας ότι τα πολυετή διαπραγματευτικά ανοίγματα προς την Κίνα έχουν αποφέρει περιορισμένα αποτελέσματα. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξακολουθούν να διαφωνούν ως προς το πόσο δυναμικά θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το Πεκίνο.

«Το ερώτημα δεν είναι αν η Ευρώπη πρέπει να αντιδράσει· πρέπει να αντιδράσει», δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ. «Το μοναδικό ερώτημα είναι με ποιον τρόπο, και πρόκειται για ένα εξαιρετικά δύσκολο ζήτημα που απαιτεί πολλή σκέψη.»

Η Κίνα έχει προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει με αντίποινα σε οποιουσδήποτε νέους εμπορικούς περιορισμούς επιβάλει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Σαββατοκύριακο, λογαριασμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που συνδέεται με τον κρατικό τηλεοπτικό σταθμό China Central Television ανέφερε ότι η χώρα θα μπορούσε, εφόσον χρειαστεί, να αντέξει ακόμη και ένα πάγωμα των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η ευρωπαϊκή αντίδραση θα εξαρτηθεί εν μέρει και από τη στάση της Γερμανίας. Το Βερολίνο παραδοσιακά προτιμά τον διάλογο με το Πεκίνο και είχε καταψηφίσει την επιβολή δασμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα τον Οκτώβριο του 2024. Ωστόσο, οι γερμανικές επιχειρήσεις — ιδιαίτερα στους κλάδους της αυτοκινητοβιομηχανίας, των χημικών και των καθαρών τεχνολογιών — βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με ιδιαίτερα έντονες πιέσεις από τους Κινέζους ανταγωνιστές τους.