Το κινητό τηλέφωνο του δημοσιογράφου και πρώην ευρωβουλευτή Στέλιου Κούλογλου παραβιάστηκε επανειλημμένα από το κατασκοπευτικό λογισμικό Pegasus την περίοδο 2022-2023, ενώ συμμετείχε σε έρευνα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη χρήση και εμπορία λογισμικών παρακολούθησης, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιοποίησε την Παρασκευή το ερευνητικό κέντρο Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο.
Η έκθεση αναφέρει ότι το iPhone του κ. Κούλογλου μολύνθηκε τουλάχιστον δύο φορές από το λογισμικό της ισραηλινής εταιρείας NSO Group, χωρίς ωστόσο να κατονομάζεται ποιος βρίσκεται πίσω από την παρακολούθηση, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Στόχος ενώ συμμετείχε στην επιτροπή PEGA
Την περίοδο των παραβιάσεων ο κ. Κούλογλου ήταν μέλος της ειδικής επιτροπής PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία είχε συσταθεί για να διερευνήσει τη χρήση του Pegasus και άλλων τεχνολογιών παρακολούθησης από κυβερνήσεις και κρατικές υπηρεσίες.
Η τελική έκθεση της επιτροπής, που δημοσιεύθηκε το 2023, κατέληγε στο συμπέρασμα ότι τα συγκεκριμένα λογισμικά συνιστούν «απειλή για τη δημοκρατία και τα θεμελιώδη δικαιώματα», ζητώντας αυστηρότερους κανόνες για τη χρήση και την πώλησή τους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρόσβαση σε πολιτικές και προσωπικές επικοινωνίες
Σε δηλώσεις του, ο πρώην ευρωβουλευτής ανέφερε ότι στο κινητό του υπήρχαν επικοινωνίες με τον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, προσωπικά ιατρικά δεδομένα αλλά και δημοσιογραφικές επαφές.
Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν γνωρίζει ποια κυβέρνηση ή φορέας ενδέχεται να βρισκόταν πίσω από την παρακολούθηση.
«Θα κάνω ό,τι μπορώ για να ανακαλύψω ποιος ευθύνεται», ανέφερε.
Παραβίαση χωρίς κανένα κλικ
Σύμφωνα με το Citizen Lab, τουλάχιστον μία από τις επιθέσεις πραγματοποιήθηκε μέσω τεχνικής zero-click exploit, που επιτρέπει την πλήρη παραβίαση μιας συσκευής χωρίς ο χρήστης να πατήσει κάποιο σύνδεσμο ή να πραγματοποιήσει οποιαδήποτε ενέργεια.
Οι συγκεκριμένες επιθέσεις θεωρούνται από τις πλέον εξελιγμένες και ακριβές στον χώρο της κυβερνοκατασκοπείας, καθώς δίνουν τη δυνατότητα πλήρους πρόσβασης σε κλήσεις, μηνύματα, αρχεία και δεδομένα της συσκευής.
«Η απόλυτη ειρωνεία της ευρωπαϊκής κρίσης spyware»
Ο ανώτερος ερευνητής του Citizen Lab, John Scott-Railton, χαρακτήρισε την υπόθεση ως χαρακτηριστικό παράδειγμα του προβλήματος που αντιμετωπίζει η Ευρώπη με τα λογισμικά παρακολούθησης.
«Πρόκειται για την απόλυτη ειρωνεία της ευρωπαϊκής κρίσης spyware. Κάποιος που συμμετείχε στην επιτροπή που ερευνούσε το Pegasus μολύνθηκε από το ίδιο το Pegasus», δήλωσε.
Παράλληλα, επέκρινε τις ευρωπαϊκές αρχές για αδράνεια, υποστηρίζοντας ότι οι συστάσεις της επιτροπής PEGA δεν έχουν εφαρμοστεί στην πράξη.
Παρέμβαση της Κομισιόν
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι η Κομισιόν εργάζεται για την αντιμετώπιση της παράνομης χρήσης λογισμικών παρακολούθησης μέσω διαφόρων εργαλείων του ευρωπαϊκού δικαίου.
«Κάθε προσπάθεια παράνομης πρόσβασης στα δεδομένα πολιτών, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων και πολιτικών αντιπάλων, είναι απαράδεκτη», τόνισε.
Από την πλευρά της, η πρώην εισηγήτρια της επιτροπής PEGA, Sophie in 't Veld, υποστήριξε ότι η υπόθεση Κούλογλου δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό αλλά μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου παρακολουθήσεων στην Ευρώπη.