Ο δείκτης που στέλνει σήματα κινδύνου για τις επενδύσεις στο ΑΙ

Ο δείκτης δαπανών για tokens τεχνητής νοημοσύνης έχει υποχωρήσει σχεδόν 20% από τα υψηλά του Μαΐου. Οι επενδυτές αναρωτιούνται αν τα τεράστια κεφάλαια που διοχετεύονται στην AI θα αποδώσουν τελικά τα αναμενόμενα κέρδη.

Δημοσιεύθηκε: 3 Ιουλίου 2026 - 10:20

Την ώρα που οι τεχνολογικοί κολοσσοί επενδύουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, νέα στοιχεία προκαλούν ερωτήματα για το κατά πόσο η αγορά είναι διατεθειμένη να στηρίξει οικονομικά αυτή την επέκταση.

Ο δείκτης Silicon Data LLM Token Expenditure Index, ο οποίος παρακολουθεί τι πληρώνουν οι χρήστες για tokens τεχνητής νοημοσύνης, έχει υποχωρήσει σχεδόν κατά 20% από το υψηλό του Μαΐου, αφού σχεδόν διπλασιάστηκε από τη δημιουργία του τον περασμένο Δεκέμβριο. Ο δείκτης θεωρείται μία από τις πιο αξιόπιστες μετρήσεις για το επενδυτικό κύμα κεφαλαιουχικών δαπανών άνω των 700 δισ. δολαρίων που τροφοδοτεί την ανάπτυξη του κλάδου.

Για τους επενδυτές στο χρηματιστήριο, αυτό θα μπορούσε να αποτελεί προειδοποιητικό σήμα ότι οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης χάνουν μέρος της τιμολογιακής τους δύναμης απέναντι σε πελάτες που γίνονται ολοένα πιο ευαίσθητοι στο κόστος και ότι οι προσδοκίες για μια μελλοντική «έκρηξη» κερδών από την AI ίσως αποδειχθούν υπερβολικές.

«Υπάρχουν ολοένα και περισσότερες αναφορές ότι οι χρήστες λύσεων AI, οι οποίες τιμολογούνται με βάση τα tokens, αναγκάζονται να περιορίσουν την απεριόριστη χρήση τους λόγω του υψηλού κόστους», δήλωσε ο βετεράνος επενδυτής Louis Navellier. «Η συζήτηση ότι η OpenAI μεταθέτει την IPO της για το επόμενο έτος θεωρείται ένδειξη ότι η κερδοφορία παραμένει προς το παρόν πρόβλημα».

Η πτώση του δείκτη δεν σημαίνει απαραίτητα χαμηλότερες τιμές

Η υποχώρηση του δείκτη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται φθηνότερη. Ο δείκτης συνδυάζει τιμές και χρήση, πράγμα που σημαίνει ότι μια πτώση μπορεί να αντανακλά διαφορετικά σενάρια: είτε οι τιμές μειώνονται είτε η ζήτηση μετατοπίζεται προς φθηνότερα μοντέλα. Θα μπορούσε επίσης να υποδηλώνει πραγματική υποχώρηση της προθυμίας των πελατών να πληρώσουν περισσότερα.

Κάθε μία από αυτές τις εκδοχές έχει διαφορετικές επιπτώσεις για την αγορά. Η Silicon Data, που δημιούργησε τον δείκτη, έχει προειδοποιήσει ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή μέτρηση τιμών. Η εταιρεία τον χαρακτηρίζει δείκτη της «οριακής προθυμίας πληρωμής».

Η πιο αισιόδοξη ανάγνωση είναι ότι, παρότι οι τιμές των tokens έχουν καταρρεύσει πάνω από 90% από το 2023, οι συνολικές δαπάνες έχουν περίπου διπλασιαστεί σε σχέση με πέρυσι. Τα φθηνότερα tokens έχουν διευρύνει την αγορά, γεγονός που σημαίνει ότι η πρόσφατη επιβράδυνση του δείκτη μπορεί να αποτελεί απλώς μια περίοδο προσαρμογής, ενώ η ζήτηση παραμένει ισχυρή και οι επενδύσεις δικαιολογημένες.

Αυτό αποτελεί τη βάση του αισιόδοξου σεναρίου για εταιρείες όπως η Nvidia, οι κατασκευαστές μνημών και οι επιχειρήσεις κέντρων δεδομένων.

Οι ανησυχίες για το επόμενο κύμα επενδύσεων

Η απαισιόδοξη πλευρά υποστηρίζει ότι η παρατεταμένη αδυναμία του δείκτη μπορεί να θέσει τέλος στο ράλι που οδήγησε σχεδόν ολόκληρο τον κλάδο της AI σε εντυπωσιακά κέρδη τα τελευταία χρόνια.

Οι δαπάνες για tokens είναι εκείνες που δικαιολογούν το επόμενο κύμα επενδύσεων σε υποδομές και το σχετικό κόστος ήδη μοιάζει υπερβολικό. Η Allianz Research εκτιμά ότι υπάρχει χάσμα σχεδόν 46% μεταξύ επενδύσεων στην AI και εσόδων, ποσοστό μεγαλύτερο ακόμη και από την απόκλιση 32% που είχε καταγραφεί κατά την κατάρρευση των τηλεπικοινωνιακών εταιρειών το 2001.

Παρά τις ανησυχίες, η καθοδική τάση του δείκτη φαίνεται να έχει σταματήσει προσωρινά. Αν και είναι νωρίς για να μιλήσει κανείς για οριστικό πυθμένα, η σταθεροποίηση αρκεί για να διατηρήσει ζωντανό το σενάριο ανάκαμψης.

«Κατά τη φάση εκπαίδευσης των μοντέλων, το κόστος της υποδομής AI και της παραγωγής tokens είναι εξαιρετικά υψηλό, όμως στο σημερινό στάδιο της εξαγωγής συμπερασμάτων (inference) τα οικονομικά δεδομένα είναι σημαντικά καλύτερα», δήλωσε ο David Miller, ανώτερος διαχειριστής χαρτοφυλακίου της Catalyst Funds.

«Η καθαρή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης προσφέρει θετική απόδοση επένδυσης για τις επιχειρήσεις, τουλάχιστον σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα», πρόσθεσε.

Ρυθμιστικές πιέσεις σε ΗΠΑ και Ευρώπη

Υπάρχει όμως και ένας πιο πρόσφατος λόγος ανησυχίας από την πλευρά της ζήτησης: η αυξανόμενη διάθεση των κυβερνήσεων να ασκήσουν μεγαλύτερο έλεγχο στον κλάδο.

Η αμερικανική κυβέρνηση μόλις αυτή την εβδομάδα ήρε περιορισμούς πρόσβασης ξένων χρηστών στο μοντέλο Fable 5 της Anthropic, λίγες ημέρες αφότου οι ρυθμιστικές αρχές ζήτησαν από την OpenAI να καθυστερήσει σταδιακά την κυκλοφορία ενός νέου μοντέλου.

Την ίδια στιγμή, ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) επιβάλλει υποχρεωτικές αξιολογήσεις και αυστηρές απαιτήσεις διαφάνειας για τα πιο προηγμένα μοντέλα. Αν και οι κανόνες αυτοί δεν επηρεάζουν άμεσα τις τιμές, αυξάνουν το κόστος συμμόρφωσης και ανάπτυξης για τις μεγαλύτερες πλατφόρμες.

Αυτό θα μπορούσε να δώσει στους οικονομικούς διευθυντές των επιχειρήσεων ένα επιπλέον κίνητρο να στρέψουν τα φορτία εργασίας τους προς φθηνότερα μοντέλα AI.

Η αγορά ημιαγωγών παραμένει «καυτή»

Παρά τις ανησυχίες, οι αναλυτές τονίζουν ότι δεν πρόκειται για σενάριο υπερπροσφοράς στην αγορά μικροτσίπ. Οι κορυφαίες μονάδες επεξεργασίας γραφικών (GPUs) και οι μνήμες υψηλού εύρους ζώνης (HBM) έχουν ήδη εξαντληθεί μέχρι το 2026, ενώ ουσιαστική αποκλιμάκωση της ζήτησης δεν αναμένεται πριν από το 2028.

Ωστόσο, η σύνθεση της ζήτησης φαίνεται να μεταβάλλεται, με το ενδιαφέρον να μετατοπίζεται από τα ακριβότερα τσιπ εκπαίδευσης μοντέλων προς εξειδικευμένους επεξεργαστές για εφαρμογές inference.

Οι στρατηγικοί αναλυτές της DWS υπό τον επικεφαλής επενδύσεων Vincenzo Vedda εμφανίζονται επιφυλακτικοί λόγω του έντονου επενδυτικού ενθουσιασμού, της αυξανόμενης κινεζικής ανταγωνιστικότητας και της μεγαλύτερης ευαισθησίας των πελατών στις τιμές.

«Παρακολουθούμε προσεκτικά τομείς όπου οι αποτιμήσεις ενδέχεται να έχουν ξεφύγει», σημειώνουν.

Το συμπέρασμα είναι ότι η πορεία του δείκτη δαπανών για tokens μπορεί να ερμηνευθεί με δύο τρόπους. Αν η σταθεροποίηση που καταγράφηκε στα τέλη Ιουνίου συνεχιστεί, τα φθηνότερα tokens θα εξακολουθήσουν να διευρύνουν την αγορά και να δικαιολογούν τις επενδύσεις σε υποδομές AI.

Αν όμως η υποχώρηση αντανακλά το σημείο όπου κορυφώνεται η προθυμία των πελατών να πληρώσουν, ενώ οι ρυθμιστικές πιέσεις ωθούν τη ζήτηση προς φθηνότερες λύσεις, τότε το ακριβότερο κομμάτι του επενδυτικού αφηγήματος της AI μπορεί να είναι και το πρώτο που θα αρχίσει να υποχωρεί.

Και αυτό γιατί η πορεία προς επενδύσεις ύψους 1 τρισ. δολαρίων το 2027 βασίζεται πρωτίστως στη δυνατότητα των εταιρειών να διατηρούν υψηλή τιμολογιακή ισχύ και όχι μόνο στην αυξανόμενη ζήτηση για ημιαγωγούς.