Η Αργεντινή και η Αγγλία αναμετρώνται σήμερα (Τετάρτη) στον ημιτελικό του Μουντιάλ, αναβιώνοντας μία από τις πιο έντονες ποδοσφαιρικές αντιπαλότητες στον κόσμο, την ώρα που η πολυετής εδαφική διαμάχη για τα Νησιά Φόκλαντ ή Νήσοι Μαλβίνες, όπως αποκαλούνται στην Αργεντινή, αποκτά νέα δυναμική εκτός γηπέδων.
Οπως μεταδίδει το Bloomberg, πρόκειται για την έκτη αναμέτρηση των δύο εθνικών ομάδων σε τελική φάση Μουντιάλ και ίσως την πιο πολυαναμενόμενη μετά το 1986, όταν ο Ντιέγκο Μαραντόνα απέκλεισε την Αγγλία με το περίφημο γκολ με το «Χέρι του Θεού», μόλις τέσσερα χρόνια μετά τον σύντομο αλλά αιματηρό πόλεμο για τα Φόκλαντ, στον οποίο έχασαν τη ζωή τους περίπου 900 άνθρωποι.
Για το μεγαλύτερο μέρος της προεδρικής του θητείας, ο Χαβιέρ Μιλέι επιδίωξε να μετριάσει τη ρητορική γύρω από το βρετανικό αρχιπέλαγος στα ανοικτά των ακτών της Αργεντινής, αποφεύγοντας τις εθνικιστικές εξαγγελίες περί ανάκτησης των νησιών που χαρακτήριζαν τους αριστερούς προκατόχους του.
Ωστόσο, ο ημιτελικός έφερε ξανά το ζήτημα στο προσκήνιο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελπίδες για βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Αργεντινής και Ηνωμένου Βασιλείου έχουν αρχίσει να εξασθενούν.
Στους λόγους περιλαμβάνονται ο διορισμός νέου υπουργού Εξωτερικών από τον Χαβιέρ Μιλέι, οι προοπτικές εκμετάλλευσης κοιτασμάτων πετρελαίου στα Φόκλαντ και οι πρόσφατες πληροφορίες ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να επανεξετάσει τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών στις βρετανικές διεκδικήσεις.
Νέα ένταση με φόντο τις Μαλβίνες
Αργά το βράδυ της Τρίτης, η αντιπρόεδρος της Αργεντινής Βικτόρια Βιγιαρουέλ έγραψε στην πλατφόρμα X ότι η αναμέτρηση «δεν είναι απλώς ένας ακόμη αγώνας», χαρακτηρίζοντας τους Άγγλους «σφετεριστές πειρατές».
«Απέναντι στους Άγγλους είναι πάντα κάτι περισσότερο. Είναι οι Μαλβίνες, είναι ο Ντιέγκο, είναι το τελευταίο Μουντιάλ του Λέο και είναι να σταματήσουμε τους εισβολείς», ανέφερε, παραπέμποντας στους Ντιέγκο Μαραντόνα και Λιονέλ Μέσι.
Το Σάββατο, πριν από τη νίκη της Αργεντινής επί της Ελβετίας στα προημιτελικά, ο υπουργός Εξωτερικών Πάμπλο Κίρνο δημοσίευσε άρθρο σε εφημερίδα, επαναλαμβάνοντας τις διεκδικήσεις της χώρας του επί των νησιών.
Χαρακτηρίζοντας το θέμα «καθημερινή ανησυχία», επικαλέστηκε τις πρόσφατες εκκλήσεις του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών και της Ειδικής Επιτροπής Αποαποικιοποίησης του ΟΗΕ προς το Ηνωμένο Βασίλειο να επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις με την Αργεντινή για την κυριαρχία των νησιών. Παράλληλα, απέρριψε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2013, στο οποίο οι κάτοικοι των Φόκλαντ τάχθηκαν υπέρ της παραμονής υπό βρετανική κυριαρχία, χαρακτηρίζοντάς το «παγίδα».
Η στάση αυτή σηματοδοτεί απομάκρυνση από το κλίμα βελτίωσης των σχέσεων που είχε διαμορφωθεί μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Χαβιέρ Μιλέι το 2023. Ο ίδιος είχε χαρακτηρίσει στο παρελθόν τη Μάργκαρετ Θάτσερ, πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου κατά τον Πόλεμο των Φόκλαντ, ως μία από τις «μεγάλες ηγέτιδες στην ιστορία της ανθρωπότητας».
Το 2024, η κυβέρνησή του είχε συμφωνήσει με το Λονδίνο στην ταυτοποίηση Αργεντινών στρατιωτών, στη διευκόλυνση επισκέψεων συγγενών στους τάφους τους και στην επανέναρξη των εβδομαδιαίων απευθείας πτήσεων προς τα νησιά.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Μπεν Τζούντα, επισκέπτη ερευνητή στο Chatham House και πρώην σύμβουλο του πρώην υπουργού Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Ντέιβιντ Λάμι, η αλλαγή πολιτικής είχε ξεκινήσει ήδη από τον διορισμό του Πάμπλο Κίρνο.
«Υπήρξε πολιτική μετατόπιση με τον νέο υπουργό Εξωτερικών, από τη συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο προς μια πιο φιλομαλβινική προσέγγιση. Η συμφωνία που είχαμε υπογράψει ουσιαστικά εγκαταλείφθηκε και η κυβέρνηση έγινε λιγότερο πρόθυμη να συνεργαστεί με τη Βρετανία», ανέφερε.
Πετρέλαιο, Τραμπ και διπλωματικές ισορροπίες
Μέρος των ανησυχιών του Πάμπλο Κίρνο αφορά την πρόοδο υπεράκτιου έργου εξόρυξης πετρελαίου στα Φόκλαντ, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την υπόθεση. Τον Δεκέμβριο, δύο ξένες εταιρείες προχώρησαν στα σχέδια ανάπτυξης του κοιτάσματος Sea Lion, με την Αργεντινή να υποστηρίζει ότι κάθε μονομερής δραστηριότητα σε αμφισβητούμενη περιοχή παραβιάζει τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε σπάνια δημόσια αντίδραση ακόμη και από τον Χαβιέρ Μιλέι.
Η ανησυχία του Λονδίνου εντάθηκε περαιτέρω όταν, τον Απρίλιο, διέρρευσε υπόμνημα του Πενταγώνου που άφηνε να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να επανεξετάσει το καθεστώς των Φόκλαντ, ως αντίδραση στη στάση του Ηνωμένου Βασιλείου απέναντι στον πόλεμο με το Ιράν.
Μετά τη διαρροή, ο Χαβιέρ Μιλέι δήλωσε ότι κάνει «ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατό» για να επανέλθουν τα νησιά υπό αργεντίνικο έλεγχο. Βρετανοί διπλωμάτες ζήτησαν διαβεβαιώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και, σύμφωνα με πληροφορίες, τις έλαβαν άμεσα από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, χωρίς ωστόσο να πάψουν να παρακολουθούν στενά τη ρητορική του Μπουένος Άιρες.
Πριν από τον ημιτελικό, η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Ιβέτ Κούπερ κάλεσε τους φιλάθλους να επικεντρωθούν αποκλειστικά στον αγώνα.
«Γνωρίζω ότι υπάρχει ξανά μεγάλη συζήτηση γύρω από όλα αυτά λόγω του ποδοσφαιρικού αγώνα. Όμως πρέπει να επικεντρωθούμε στο ποδόσφαιρο, αυτό είναι το σημαντικό αυτή την εβδομάδα, και να μην αποσπάται η προσοχή μας από ζητήματα που δεν έχουν αλλάξει και δεν πρόκειται να αλλάξουν», δήλωσε.
Η Αργεντινή, με ηγέτη τον Λιονέλ Μέσι, θα αγωνιστεί με μπλε φανέλα προς τιμήν της ομάδας του 1986. Ο ομοσπονδιακός τεχνικός Λιονέλ Σκαλόνι υποβάθμισε την πολιτική διάσταση της αναμέτρησης, δηλώνοντας: «Είναι ένας ποδοσφαιρικός αγώνας και τίποτα περισσότερο.»
Ανάλογη θέση εξέφρασε και ο πρώην διεθνής της Αγγλίας Γκάρι Λίνεκερ, ο οποίος είχε αγωνιστεί στον ιστορικό προημιτελικό του 1986 απέναντι στον Ντιέγκο Μαραντόνα. «Νομίζω ότι εκείνοι θέλουν να μας νικήσουν γιατί θέλουν να κατακτήσουν το Παγκόσμιο Κύπελλο και εμείς θέλουμε να τους νικήσουμε για τον ίδιο ακριβώς λόγο. Όχι για να αποδείξουμε κάτι τέσσερις δεκαετίες μετά», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον Μπεν Τζούντα, η αναζωπύρωση της ρητορικής εντάσσεται στη μακρά παράδοση των κυβερνήσεων της Αργεντινής να αξιοποιούν το ζήτημα των Μαλβίνων για την ενίσχυση της εσωτερικής πολιτικής τους στήριξης. Όπως σημείωσε, η κυβέρνηση του Χαβιέρ Μιλέι εντείνει αυτή τη στάση σε μια περίοδο που η δημοτικότητά του υποχωρεί λόγω σκανδάλων διαφθοράς και άλλων εσωτερικών προβλημάτων.
«Δεν πιστεύω ότι αυτός ο αγώνας θα εξελιχθεί σε μείζονα διπλωματική κρίση. Είναι όμως ενδεικτικός του γεγονότος ότι η προεδρία Μιλέι κατέληξε να αποτελεί μια χαμένη ευκαιρία για την επανεκκίνηση των σχέσεων μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Αργεντινής», κατέληξε.