Οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν για έκτη συνεχόμενη νύχτα πλήγματα με στόχο την αποδυνάμωση της ικανότητας του Ιράν να επιτίθεται στην εμπορική ναυσιπλοΐα, πλήττοντας παράκτιες εγκαταστάσεις επιτήρησης και αντιαεροπορικής άμυνας, στρατιωτικές υποδομές εφοδιαστικής υποστήριξης και ναυτικά μέσα, σύμφωνα με ανάρτηση της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) στην πλατφόρμα X αργά το βράδυ της Πέμπτης.
Το Ιράν απάντησε εξαπολύοντας επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων στο Κουβέιτ, την Ιορδανία και το Μπαχρέιν. Οι Ένοπλες Δυνάμεις του Κουβέιτ ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν 32 ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που στόχευαν «ζωτικής σημασίας» εγκαταστάσεις, ενώ συντρίμμια από τις καταρρίψεις προκάλεσαν ζημιές σε κατοικημένες περιοχές.
Το Κατάρ, το οποίο έχει διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο στις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, ανακοίνωσε επίσης μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X ότι οι ένοπλες δυνάμεις του αναχαίτισαν πυραύλους.
Η Wall Street Journal μετέδωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν γέφυρες, με στόχο να διακόψουν τις γραμμές ανεφοδιασμού προς ιρανική λιμενική πόλη και ναυτική βάση που χρησιμοποιείται για την υποστήριξη επιθέσεων κατά πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, επικαλούμενη ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο που δεν κατονομάζεται.
Αργότερα, το Associated Press μετέδωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επέκτειναν την αεροπορική τους εκστρατεία τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής, πλήττοντας και άλλες γέφυρες. Η ανακοίνωση της CENTCOM δεν έκανε καμία αναφορά σε επιθέσεις κατά γεφυρών, σημειώνει το Bloomberg.
Το παγκόσμιο σημείο αναφοράς του πετρελαίου Brent ενισχύθηκε πάνω από τα 85 δολάρια ανά βαρέλι και βρίσκεται σε τροχιά εβδομαδιαίας ανόδου σχεδόν 12%, καθώς η ανταλλαγή επιθέσεων εντείνει τις ανησυχίες για τον εφοδιασμό της αγοράς.
Η Τεχεράνη δεν έχει υποχωρήσει απέναντι στην προειδοποίηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι θα κλιμακώσει τα στρατιωτικά πλήγματα -συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων σε ιρανικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και γέφυρες- έως ότου η Ισλαμική Δημοκρατία ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία αποτελούν πλέον το επίκεντρο της σύγκρουσης.
Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες πλήξουν κρίσιμες ιρανικές υποδομές, «ό,τι έχει παραμείνει μέχρι στιγμής ανέπαφο χάρη στη μεγαλοψυχία του Ιράν θα μετατραπεί σε συντρίμμια -δηλαδή όλες οι υποδομές της περιοχής», δήλωσε την Πέμπτη εκπρόσωπος της κεντρικής στρατιωτικής διοίκησης της χώρας, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Islamic Republic News Agency (IRNA).
Το Ιράν έχει επίσης ζητήσει από τους συμμάχους του Χούθι στην Υεμένη να κλείσουν τη διαδρομή μεταφοράς πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες πλήξουν το ιρανικό δίκτυο ηλεκτροδότησης, μετέδωσε το Reuters, επικαλούμενο πρόσωπα με γνώση του ζητήματος.
«Όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αποδέχονται το ιρανικό νομικό καθεστώς, αυτό το Στενό θα παραμείνει κλειστό», δήλωσε εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Iranian Students’ News Agency. Η δήλωση αυτή πιθανότατα αναφέρεται στην απαίτηση της Τεχεράνης τα πλοία να ζητούν την άδειά της πριν από τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ και να συμμορφώνονται με τους κανόνες της, συμπεριλαμβανομένης της καταβολής τυχόν τελών διέλευσης.
Τα διαθέσιμα στοιχεία για την εμπορική ναυσιπλοΐα δείχνουν ότι η κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ ήταν περιορισμένη, με τις διελεύσεις να αφορούν κυρίως πλοία που συνδέονται με το Ιράν και χρησιμοποιούν τη βόρεια διαδρομή που έχει εγκριθεί από την Τεχεράνη, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που συγκέντρωσε το Bloomberg. Παρ' όλα αυτά, υπάρχουν ενδείξεις ότι ορισμένα φορτία πετρελαίου εξακολουθούν να διέρχονται χωρίς να εκπέμπουν σήμα εντοπισμού της θέσης τους.
Δύο υπερδεξαμενόπλοια που μετέφεραν σαουδαραβικό και ιρακινό αργό πετρέλαιο επανεμφανίστηκαν ανοιχτά του Ομάν αργά την Τετάρτη, αφού είχαν πάψει να εκπέμπουν σήμα στα συστήματα παρακολούθησης στον Περσικό Κόλπο κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, γεγονός που υποδηλώνει ότι πιθανότατα είχαν ολοκληρώσει τη διέλευσή τους από τα Στενά του Ορμούζ νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.
Ορισμένα ιρανικά δεξαμενόπλοια άλλαξαν επίσης πορεία, αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες επανέφεραν αυτή την εβδομάδα τον αποκλεισμό των ιρανικών πλοίων.
Τουλάχιστον 35 πλοία που δέχθηκαν επιθέσεις από τον Μάρτιο μετέφεραν πετρέλαιο ή φυσικό αέριο
Η επιβράδυνση της ναυτιλιακής δραστηριότητας οδήγησε τον επταήμερο κινητό μέσο όρο των ροών αργού πετρελαίου -συμπεριλαμβανομένων των ιρανικών εξαγωγών- έως και την Τετάρτη στα περίπου 5,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από περίπου 9,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως την προηγούμενη εβδομάδα, σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg που βασίζονται σε στοιχεία παρακολούθησης πλοίων και δεδομένα των Kpler και Vortexa.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται ολοένα και πιο απογοητευμένες από τη βούληση αλλά και την ικανότητα του Ιράν να επιτίθεται σε πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας οδό μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κατάρ και το ίδιο το Ιράν.
Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση των όρων μιας προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας, η οποία είχε ως στόχο την επαναλειτουργία των Στενών, αλλά ήταν διατυπωμένη με ασαφή τρόπο ως προς το πόσο γρήγορα θα συνέβαινε αυτό.
Από τότε που οι εντάσεις κλιμακώθηκαν την περασμένη εβδομάδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επανέφεραν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων και κατήργησαν την εξαίρεση από τις κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου, κινήσεις που απειλούν να αποδυναμώσουν περαιτέρω την ιρανική οικονομία. Το ριάλ έχει υποχωρήσει περίπου 20% έναντι του δολαρίου τον τελευταίο μήνα, σύμφωνα με το Bonbast.com.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, σε συνέντευξή του στον podcaster Τζο Ρόγκαν, απέρριψε την άποψη ότι οι συνομιλίες με το Ιράν είναι μάταιες και δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να αναπτύξει χερσαίες δυνάμεις με στόχο την ανατροπή της κυβέρνησης.
«Δεν πρόκειται να στείλουμε 150.000 στρατιώτες χερσαίων δυνάμεων για να επιτύχουμε αλλαγή καθεστώτος, εκτός εάν οι ίδιοι οι άνθρωποι που βρίσκονται επί του εδάφους επιδιώκουν αυτό το αποτέλεσμα», δήλωσε, αναφερόμενος στους Ιρανούς.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής στις ειρηνευτικές συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έχουν πλέον παγώσει, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι η χώρα του «δεν έχει κανέναν λόγο να παραμείνει δεσμευμένη» στην προσωρινή συμφωνία που υπέγραψαν οι δύο πλευρές περίπου πριν από έναν μήνα. Ωστόσο, απέφυγε να δηλώσει ότι το Ιράν αποχωρεί επισήμως από το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης.
Νωρίς την Πέμπτη, οι Ηνωμένες Πολιτείες έπληξαν ένα υπερδεξαμενόπλοιο κοντά στον τερματικό σταθμό εξαγωγών του νησιού Χαργκ στο Ιράν, αφού το υπό σημαία Κουρασάο «άφορτο» πλοίο αγνόησε πολλαπλές προειδοποιήσεις ενώ κατευθυνόταν προς ιρανικό λιμάνι. Η πιο πρόσφατη αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία επικεντρώνεται κυρίως σε εγκαταστάσεις ραντάρ, πυραύλων και drones και όχι στους εκτεταμένους βομβαρδισμούς που είχαν πραγματοποιηθεί τον Μάρτιο και τον Απρίλιο.
«Η εκεχειρία έχει πλέον καταρρεύσει και τα πλοία βρίσκονται υπό σφοδρά ιρανικά πυρά», ανέφεραν σε σημείωμα προς τους πελάτες τους αναλυτές της RBC, μεταξύ των οποίων και η Χελίμα Κροφτ. «Δεν εκτιμούμε ότι η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ θα επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα όσο οι ναυτιλιακές εταιρείες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την απειλή ναρκών, πυραύλων, drones και των διοδίων που επιβάλλει η Τεχεράνη».