Η μεγαλύτερη απειλή της τεχνητής νοημοσύνης ίσως δεν είναι η εξαφάνιση επαγγελμάτων, αλλά η κατάρρευση του φορολογικού συστήματος πάνω στο οποίο στηρίζονται τα σύγχρονα κράτη.
Αυτό είναι το συμπέρασμα που αναδεικνύει ανάλυση του Bloomberg, η οποία περιγράφει ένα σενάριο όπου η μαζική αντικατάσταση εργαζομένων από συστήματα AI θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε πτώση κυβερνήσεων.
Το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο ειδικής άσκησης προσομοίωσης που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο στην έδρα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Ουάσιγκτον. Περίπου 50 ειδικοί από οργανισμούς όπως η Google DeepMind, η RAND Corporation και το Διοικητικό Συμβούλιο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ εξέτασαν πώς η εξάπλωση της AI θα μπορούσε να επηρεάσει τα φορολογικά έσοδα, τις δημόσιες δαπάνες και την οικονομική ανάπτυξη.
Η βασική ανησυχία είναι ότι τα περισσότερα σύγχρονα φορολογικά συστήματα βασίζονται στη φορολόγηση της εργασίας. Εάν η τεχνητή νοημοσύνη αντικαταστήσει σημαντικό αριθμό καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας, τα δημόσια έσοδα θα μειωθούν την ίδια στιγμή που οι κυβερνήσεις θα χρειαστεί να αυξήσουν τις δαπάνες για επιδόματα ανεργίας, επανεκπαίδευση και κοινωνική προστασία.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι τα δύο κυρίαρχα αφηγήματα γύρω από την AI -ότι θα καταστρέψει θέσεις εργασίας αλλά και ότι θα δημιουργήσει νέες- μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα. Το πρόβλημα βρίσκεται στη μεταβατική περίοδο, κατά την οποία η αγορά εργασίας θα προσαρμόζεται, δημιουργώντας ένα πολυετές «φορολογικό κενό» που θα μπορούσε να πιέσει έντονα τα δημόσια οικονομικά.
Ο συνδυασμός μειωμένων φορολογικών εσόδων, αυξημένων κρατικών δαπανών και παρατεταμένης αβεβαιότητας ενδέχεται, σύμφωνα με το Bloomberg, να προκαλέσει δεκαετίες δημοσιονομικής και πολιτικής αστάθειας.
Στο τραπέζι έχουν ήδη πέσει διάφορες προτάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος, όπως η αύξηση των φόρων στον πλούτο και στα είδη πολυτελείας, η ενίσχυση της φορολόγησης της κατανάλωσης, υψηλότεροι εταιρικοί φόροι ή ακόμη και η επιβολή ειδικού φόρου στη χρήση υπολογιστικής ισχύος και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, όλες αυτές οι λύσεις συναντούν το ίδιο βασικό εμπόδιο: την πολιτική δυσκολία επιβολής νέων φόρων στους πολίτες και στις επιχειρήσεις.