Γερμανοί αξιωματούχοι εργάζονται παρασκηνιακά για να εντοπίσουν τις οικονομικές αδυναμίες της Κίνας, τις οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν σε περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Ένωση βρεθεί αντιμέτωπη με έναν εμπορικό πόλεμο με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg.
Η γερμανική κυβέρνηση προχωρά σε μια άτυπη χαρτογράφηση των κινεζικών εξαρτήσεων, αναλύοντας εμπορικές ροές, αλυσίδες εφοδιασμού και στοιχεία σε επίπεδο επιχειρήσεων. Στόχος είναι να εντοπιστούν οι τομείς στους οποίους η Κίνα εξακολουθεί να εξαρτάται από γερμανική και ευρωπαϊκή τεχνολογία, εξειδικευμένα εξαρτήματα και βιομηχανική τεχνογνωσία, καθώς και τα σημεία όπου το Πεκίνο θα μπορούσε να δεχθεί πίεση σε μια ενδεχόμενη οικονομική αντιπαράθεση.
Στο μικροσκόπιο οι ημιαγωγοί
Στα πρώτα ευρήματα της αξιολόγησης περιλαμβάνονται οι γερμανικές Trumpf SE και Carl Zeiss AG, οι οποίες προμηθεύουν κρίσιμες τεχνολογίες που χρησιμοποιεί η ολλανδική ASML Holding NV για την κατασκευή μηχανημάτων παραγωγής προηγμένων ημιαγωγών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στην έκθεση ενδέχεται να περιληφθούν και οι εταιρείες Siltronic AG, Aixtron SE και SUSS MicroTec SE, των οποίων οι εξειδικευμένες τεχνολογίες κατέχουν κομβική θέση στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού των ημιαγωγών.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει υιοθετήσει πιο αυστηρή στάση απέναντι στην Κίνα, εκτιμώντας ότι η Γερμανία κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στον στρατηγικό ανταγωνισμό μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, εάν δεν ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τη διαπραγματευτική της ισχύ.
Τον προηγούμενο μήνα, οι ηγέτες της ΕΕ ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει νέα εργαλεία εμπορικής άμυνας απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζουν μη βιώσιμο εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα, το οποίο υπερβαίνει το 1 δισ. ευρώ ημερησίως.
«Ναι, υπάρχουν εξαρτήσεις, αλλά αυτές είναι αμοιβαίες. Αυτό ισχύει και για ζητήματα όπως οι σπάνιες γαίες. Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τον αθέμιτο ανταγωνισμό μόνο αν αμυνθούμε απέναντί του», δήλωσε πρόσφατα ο Μερτς.
Τα σημεία πίεσης
Η προετοιμασία σχεδίων έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση που η Κίνα χρησιμοποιήσει εκ νέου κρίσιμες πρώτες ύλες ως μέσο πίεσης, όπως συνέβη πέρυσι στην υπόθεση της Nexperia, αποτελεί μέρος ενός πακέτου 34 μη δημοσιοποιημένων μέτρων του γερμανικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και τη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων.
Οι γερμανικές αρχές εκτιμούν ότι οι μεγαλύτερες αδυναμίες της Κίνας εντοπίζονται σε εξαιρετικά εξειδικευμένα προϊόντα, ενδιάμεσα βιομηχανικά αγαθά και υπηρεσίες που οι κινεζικές εταιρείες εξακολουθούν να αδυνατούν να αναπαράγουν.
Παρότι η Κίνα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο την τελευταία δεκαετία σε τομείς όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και ο βιομηχανικός εξοπλισμός, εξακολουθεί να εξαρτάται από δυτική τεχνογνωσία σε εξειδικευμένους τεχνολογικούς κλάδους.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ένα από τα ισχυρότερα μέσα πίεσης της Γερμανίας δεν θα ήταν μόνο η διακοπή εξαγωγών μηχανημάτων και εξαρτημάτων, αλλά και η αναστολή της συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης εξοπλισμού που ήδη λειτουργεί στην Κίνα.
Εμπιστευτικές επαφές με επιχειρήσεις
Γερμανός κυβερνητικός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη εμπιστευτικές συνομιλίες με επιχειρήσεις σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με συγκεκριμένες χώρες, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η πολιτική του Βερολίνου απέναντι στην Κίνα δεν έχει αλλάξει και ότι δεν σχεδιάζεται υποχρεωτική συλλογή στοιχείων από τις εταιρείες.
Κεντρική θέση στην αξιολόγηση κατέχει η βιομηχανία των ημιαγωγών, η οποία αποτελεί τη βάση σχεδόν κάθε σύγχρονης ηλεκτρονικής συσκευής και βρίσκεται στον πυρήνα της παγκόσμιας κούρσας για την τεχνητή νοημοσύνη.
Παρότι η ASML δεν μπορεί πλέον να εξάγει στην Κίνα τα πλέον προηγμένα μηχανήματά της, εξακολουθεί να διαθέτει μεγάλο αριθμό παλαιότερων συστημάτων στη χώρα, τα οποία απαιτούν συνεχή συντήρηση, ανταλλακτικά και τεχνική υποστήριξη.
Παράλληλα, η Γερμανία εξετάζει και τον τομέα των προηγμένων κατοχυρωμένων ιατρικών προϊόντων, από τα οποία η Κίνα εξακολουθεί να εξαρτάται, ιδιαίτερα λόγω της γήρανσης του πληθυσμού της. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για μία από τις πιο πολιτικά και ηθικά ευαίσθητες επιλογές, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα τους ασθενείς.
Στόχος η διαπραγματευτική ισχύς
Γερμανοί αξιωματούχοι υπογραμμίζουν ότι η συγκεκριμένη εργασία δεν πρέπει να εκληφθεί ως εχθρική πολιτική απέναντι στην Κίνα. Όπως αναφέρουν, το Βερολίνο παραμένει προσηλωμένο στην οικονομική συνεργασία, αλλά επιδιώκει να είναι καλύτερα προετοιμασμένο, όπως πράττουν και άλλες χώρες, ώστε να μπορεί να διαπραγματευθεί από θέση ισχύος και να επιτύχει μεγαλύτερη αμοιβαιότητα στις σχέσεις με το Πεκίνο.
Εκπρόσωπος της Trumpf δήλωσε ότι η εταιρεία δεν προμηθεύει την Κίνα με στρατηγικής σημασίας προϊόντα, ενώ η Carl Zeiss ανέφερε ότι βρίσκεται σε τακτική επικοινωνία με τις γερμανικές και ευρωπαϊκές αρχές και ότι η συνεργασία της διέπεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο. Οι Wacker Chemie και K+S ανέφεραν ότι δεν έχουν δεχθεί σχετική επικοινωνία από την κυβέρνηση, ενώ οι υπόλοιπες εταιρείες είτε δεν απάντησαν είτε αρνήθηκαν να σχολιάσουν.
Οι κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή συνοχή
Πέρα από την υψηλή τεχνολογία, σημαντικούς τομείς της κινεζικής οικονομίας αποτελούν η χαλυβουργία, η χημική βιομηχανία, τα πλαστικά, τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα παιχνίδια και οι οικιακές συσκευές, οι οποίοι απασχολούν εκατομμύρια εργαζομένους.
Ο Tobias Gehrke, ερευνητής του European Council on Foreign Relations, εκτιμά ότι μια διαταραχή σε αυτούς τους κλάδους θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές πολιτικές πιέσεις στο Πεκίνο, επηρεάζοντας την απασχόληση, τις τοπικές οικονομίες και την κοινωνική σταθερότητα.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής διεθνούς οικονομικής πολιτικής του German Economic Institute, Juergen Matthes, υποστήριξε ότι η Κίνα χρησιμοποιεί μαζικές επιδοτήσεις και παρεμβάσεις στο νόμισμά της, αλλά η Ευρώπη πρέπει να διατηρήσει τα μέσα πίεσης ως διαπραγματευτικά εργαλεία και όχι να τα ενεργοποιήσει άμεσα.
Δύο εμπορικά μέτωπα
Ένα από τα βασικά ζητήματα που εξετάζει το Βερολίνο είναι ο τρόπος με τον οποίο η ΕΕ θα παραμείνει ενωμένη σε περίπτωση κινεζικών αντιποίνων, καθώς αυτά ενδέχεται να πλήξουν δυσανάλογα ορισμένα κράτη-μέλη. Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο του Centre for European Reform, Sander Tordoir, θα απαιτηθεί ευρωπαϊκός μηχανισμός αποζημιώσεων ώστε να διατηρηθεί η συνοχή της Ένωσης.
Παράλληλα, η Γερμανία και η ΕΕ επιδιώκουν να αποφύγουν το ενδεχόμενο να βρεθούν ταυτόχρονα αντιμέτωπες με δύο μεγάλες εμπορικές συγκρούσεις, μία με την Κίνα και μία με τις ΗΠΑ, μετά και τις πρόσφατες απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για νέους δασμούς στην ΕΕ ως απάντηση στο πρόστιμο ύψους 1 δισ. δολαρίων που επιβλήθηκε στην Google της Alphabet.
Η αλλαγή στάσης του Βερολίνου αποτυπώνεται και στις πρόσφατες παρεμβάσεις του αντικαγκελάριου Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, ο οποίος έχει προτείνει υποχρεωτικές κοινοπραξίες για μη ευρωπαϊκές εταιρείες με στόχο τη μεταφορά τεχνογνωσίας, κατά το πρότυπο που εφαρμόζει εδώ και χρόνια η ίδια η Κίνα.
«Ο στόχος δεν είναι να αποκλειστεί η Κίνα από την τεχνολογία για πάντα», δήλωσε ο Tordoir. «Ο στόχος είναι να καταδειχθεί ότι και η Γερμανία διαθέτει μέσα πίεσης και ότι η Κίνα εξακολουθεί να έχει κρίσιμες εξαρτήσεις από την Ευρώπη».