Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η πιο πρόσφατη πρότασή του για συνομιλίες αποτελεί την «τελευταία ευκαιρία» για το Ιράν, αφού ματαίωσε, όπως είπε, μια μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Το Ιράν αρνήθηκε ότι βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, αλλά ανέφερε ότι οι συνομιλίες με το Ομάν για την αύξηση της διέλευσης πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ σημειώνουν πρόοδο.
«Θέλω να τους δώσω και την απολύτως τελευταία ευκαιρία πριν από τον αποκεφαλισμό», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο. «Θα το μάθετε σήμερα ή αύριο. Εννοώ ότι τα πράγματα θα εξελιχθούν γρήγορα, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Δεν είναι κάτι ιδιαίτερα περίπλοκο.»
Δεν ήταν σαφές σε ποιες διαπραγματεύσεις αναφερόταν ο Τραμπ ή ποιοι συμμετείχαν σε αυτές. Έχει επανειλημμένα επικαλεστεί διπλωματικές προσπάθειες αφού υπαναχώρησε από απειλές στρατιωτικής κλιμάκωσης, μόνο και μόνο για να δει τις συνομιλίες να καταρρέουν, θυμίζει το Bloomberg. Τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στις αρχές του πολέμου εξόντωσαν μεγάλο μέρος της ανώτατης ηγεσίας του Ιράν.
Το Ιράν δεν έχει δείξει κανένα σημάδι ότι προτίθεται να επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, όπως έχει απαιτήσει ο Τραμπ. Αντίθετα, η Τεχεράνη ανέφερε ότι συζητά με το Ομάν μια νέα ναυτιλιακή διαδρομή και όχι το εάν θα επαναλειτουργήσουν τα ίδια τα Στενά.
Μια επίθεση εναντίον φορτηγού πλοίου θα μπορούσε να περιπλέξει τις διπλωματικές προσπάθειες, αφού το UK Maritime Trade Operations ανακοίνωσε αργά τη Δευτέρα ότι πλοίο το οποίο έπλεε περίπου 20 ναυτικά μίλια βορειοανατολικά του Αλ Χασάμπ, στο Ομάν, εξέπεμψε σήμα ότι επλήγη από άγνωστο βλήμα.
Οι συνομιλίες με το Ομάν αφορούν μια «προσωρινή» διαδρομή για να διασφαλιστεί η ασφάλεια των πλοίων, δήλωσε τη Δευτέρα ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ. «Επί του παρόντος δεν διαπραγματευόμαστε με τις Ηνωμένες Πολιτείες.»
Η δήλωση αυτή προκάλεσε οργισμένη αντίδραση από τον Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε την ιρανική ηγεσία «απίστευτα δόλια». Υποστήριξε ότι έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες και ότι έχουν προγραμματιστεί και άλλες, χωρίς ωστόσο να δώσει οποιαδήποτε λεπτομέρεια. «Είτε το Ιράν θέλει να το παραδεχθεί είτε όχι, στην πραγματικότητα συζητάμε για μια λύση», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Το Brent ενισχύθηκε οριακά στα 84,10 δολάρια ανά βαρέλι μετά τις δηλώσεις του Τραμπ, ενώ η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου είχε υποχωρήσει κατά έξι μονάδες βάσης, στο 4,68%, κατά την προηγούμενη συνεδρίαση.
Αργά τη Δευτέρα, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος κάλεσε τις ΗΠΑ να «κάνουν το πρώτο βήμα και να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους», επιστρέφοντας στους όρους της συμφωνίας που είχαν συνάψει οι δύο πλευρές τον Ιούνιο. Ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι «τα αμερικανικά πολεμικά πλοία και οι βάσεις θα βρεθούν σε σοβαρό κίνδυνο» εάν ο Τραμπ δεν άρει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων.
Το Bloomberg μετέδωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η Μουσκάτ και η Τεχεράνη συζητούσαν την επαναλειτουργία της λεγόμενης μεσαίας διόδου μέσω των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, η δίοδος έχει ναρκοθετηθεί από το Ιράν και ενδέχεται να χρειαστεί να εκκαθαριστεί πριν τα πλοία μπορέσουν να τη χρησιμοποιούν σε τακτική βάση.
Το στρατηγικό αυτό θαλάσσιο πέρασμα, ζωτικής σημασίας για τη μεταφορά πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου και άλλων εμπορευμάτων, όπως τα λιπάσματα, παραμένει ουσιαστικά κλειστό. Ελάχιστα πλοία διέρχονται από αυτό, τουλάχιστον με ενεργοποιημένους τους αναμεταδότες εντοπισμού τους. Όσα το διασχίζουν κινούνται είτε μέσω της βόρειας διαδρομής, κοντά στις ιρανικές ακτές, με την άδεια του Ιράν, είτε μέσω της νότιας διαδρομής, πλησίον του εδάφους του Ομάν.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι «δεν θα υπάρξει χρέωση» για τη διέλευση από τα Στενά, κάτι που η Τεχεράνη έχει θέσει ως βασικό όρο για οποιαδήποτε συμφωνία.
Επέκρινε τις ExxonMobil Holdings Corp. και Chevron Corp. για τα εκτοξευμένα κέρδη τους, λέγοντας ότι «βγάζουν υπερβολικά πολλά χρήματα», και τις κάλεσε να «επιστρέψουν ένα μέρος αυτών στο κοινό» μειώνοντας τις τιμές λιανικής της βενζίνης.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ακύρωσε τα απειλούμενα πλήγματα — τα οποία, όπως υποστήριξε, θα ήταν πρωτοφανή «από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο» — έπειτα από πιέσεις που δέχθηκε από το Ιράν και χώρες της Μέσης Ανατολής.
Ο διάδοχος του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Ο de facto ηγέτης του βασιλείου «υπογράμμισε την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στον διάλογο για τη μείωση της κλιμάκωσης και τη σημασία της καταβολής κάθε δυνατής προσπάθειας για την επίτευξη ηρεμίας», σύμφωνα με το επίσημο σαουδαραβικό πρακτορείο ειδήσεων.
Τα αραβικά κράτη του Κόλπου, ολοένα και πιο απογοητευμένα καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στον έκτο μήνα του, φοβούνται ότι οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση θα πυροδοτήσει νέες επιθέσεις του Ιράν με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους εναντίον του εδάφους τους, των υποδομών τους και των οικονομιών τους.
Το Ιράν έχει επιτεθεί στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν κατά τις πρόσφατες συγκρούσεις με τις ΗΠΑ, ενώ πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ έχουν δεχθεί πλήγματα κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Η Σαουδική Αραβία έχει επίσης δεχθεί επιθέσεις τις τελευταίες εβδομάδες από υποστηριζόμενες από το Ιράν πολιτοφυλακές στο Ιράκ και από τους Χούθι στην Υεμένη.
Οι αμερικανικές πρεσβείες σε ολόκληρη την περιοχή έχουν προειδοποιήσει τους Αμερικανούς πολίτες να προετοιμαστούν για πιθανές ακυρώσεις πτήσεων και κλεισίματα του εναέριου χώρου.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα εντείνει τους βομβαρδισμούς έως ότου το Ιράν ανοίξει εκ νέου τα Στενά, φθάνοντας τελικά στο σημείο να στοχοποιήσει μη στρατιωτικές υποδομές και σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει με σφοδρά αντίποινα σε τέτοιου είδους επιθέσεις.