Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι η Αίγυπτος θα μπορούσε να ενταχθεί στο κοινό αμυντικό σύμφωνο που υπέγραψαν πρόσφατα η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής και άλλων χωρών.
Σε αποκλειστική συνέντευξή του στο Al Jazeera, ο Ερντογάν χαρακτήρισε «πιθανή» την ένταξη του Καΐρου, σημειώνοντας ότι η συμφωνία είναι ανοιχτή σε περαιτέρω διεύρυνση.
Όπως εξήγησε, το Σύμφωνο της Μέκκας προβλέπει ότι τα τρία κράτη θα προχωρούν σε κοινές ενέργειες σε περίπτωση που κάποιο από αυτά δεχθεί εξωτερική επίθεση.
«Η συμφωνία αυτή έστειλε ένα σημαντικό μήνυμα στον κόσμο», δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος, προσθέτοντας ότι η συμμετοχή της Αιγύπτου αποτελεί μία από τις επιλογές για τη μελλοντική επέκταση της συμφωνίας.
Συμφωνία συλλογικής άμυνας
Το σύμφωνο υπεγράφη την περασμένη Παρασκευή στη Μέκκα, από τον Ερντογάν, τον Σαουδάραβα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ.
Προβλέπει ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον οποιουδήποτε από τα τρία κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, δημιουργώντας έναν μηχανισμό συλλογικής αποτροπής που αναλυτές έχουν συγκρίνει με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, αξιωματούχοι του Πακιστάν έχουν προειδοποιήσει ότι η συμφωνία δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αντίστοιχο του ΝΑΤΟ ούτε ως συμμαχία που στρέφεται εναντίον συγκεκριμένης χώρας.
Ο Ερντογάν αναφέρθηκε επίσης στις εντάσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς και στις συγκρούσεις σε Συρία, Γάζα και Λίβανο.
«Προτεραιότητα το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ»
Ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ αποτελεί προτεραιότητα για την Άγκυρα, υποστηρίζοντας ότι η συνέχιση του κλεισίματός τους δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα κανενός.
Παράλληλα, αναγνώρισε τον ρόλο του Κατάρ στις προσπάθειες διαμεσολάβησης για τον τερματισμό των συγκρούσεων στην περιοχή.
Για τη Συρία, ο Ερντογάν διαβεβαίωσε ότι η Τουρκία θα κάνει ό,τι μπορεί για τη σταθερότητα της χώρας και ανέφερε ότι σχεδιάζει να την επισκεφθεί. Πρόσθεσε ότι οι Κούρδοι της Συρίας θα πρέπει να έχουν «μερίδιο στην ειρήνη και τη σταθερότητα», ενώ η Άγκυρα θα συνεχίσει να ενισχύει τις σχέσεις της με τις κουρδικές κοινότητες και να προστατεύει τα δικαιώματά τους στην περιοχή.
Για τη Γάζα, δήλωσε ότι η Τουρκία «δεν μπορεί να αφήσει μόνη τη Γάζα» και θα κάνει ό,τι είναι απαραίτητο για να τη στηρίξει. Υποστήριξε επίσης ότι η Χαμάς τηρεί τις δεσμεύσεις της με καλή πίστη, ενώ το Ισραήλ συνεχίζει τον πόλεμο.
Αναφερόμενος στον Λίβανο, χαρακτήρισε τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις πηγή σοβαρής ανησυχίας για την Άγκυρα. Όπως είπε, έθεσε την ανάγκη τερματισμού του πολέμου στον Λίβανο στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Τουρκία, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της Ουάσινγκτον στον τερματισμό των συγκρούσεων.
Η Τουρκία, η Ευρώπη και τα F-35
Ο Ερντογάν αναφέρθηκε ακόμη στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ δεν φαίνεται διατεθειμένη να εντάξει την Τουρκία στους κόλπους της.
Όπως είπε, η ένταξη στην ΕΕ δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα για την Άγκυρα και προειδοποίησε ότι η Ευρώπη θα είναι «η χαμένη» από αυτή την εξέλιξη.
Παράλληλα, δήλωσε ότι έχει λάβει δέσμευση από τον Τραμπ για τα μαχητικά F-35 και αναμένει να υλοποιηθεί.
Η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πολυεθνικό πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την απόκτηση του ρωσικού συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας S-400. Η Ουάσινγκτον είχε υποστηρίξει ότι το ρωσικό σύστημα θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την τεχνολογία stealth των αμερικανικών μαχητικών.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι η κυβέρνησή του θα άρει τις κυρώσεις CAATSA που επιβλήθηκαν στην Τουρκία το 2020 για την αγορά των S-400 και ότι η επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα των F-35 ήταν κάτι που «σίγουρα θα εξεταζόταν».
Ωστόσο, οποιαδήποτε πώληση των F-35 στην Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αντιδράσεις στο Κογκρέσο των ΗΠΑ, ενώ αμερικανικός νόμος του 2020 απαγορεύει στο Πεντάγωνο να μεταβιβάσει F-35 στην Τουρκία όσο η Άγκυρα διατηρεί τα S-400.