Στους BRICS στρέφεται το Ιράν αναζητώντας διπλωματικά και οικονομικά στηρίγματα, καθώς η σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εισέρχεται σε νέα, επικίνδυνη φάση και η αμερικανική πίεση περιορίζει όλο και περισσότερο τις δυνατότητες της Τεχεράνης να πραγματοποιεί εμπορικές και ενεργειακές συναλλαγές.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έφτασε σήμερα Παρασκευή στο Νέο Δελχί, όπου αναμένεται να έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι, πριν από τη σύνοδο κορυφής των BRICS που πραγματοποιείται αυτό το Σαββατοκύριακο, σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Bloomberg.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών αναμένεται να βρεθούν ο πόλεμος και οι επιπτώσεις του στο Στενό του Ορμούζ, αλλά και οι εμπορικές και οικονομικές σχέσεις των δύο χωρών.
Το Ιράν θέλει τους BRICS απέναντι στην αμερικανική πίεση
Το Ιράν, που βρίσκεται αντιμέτωπο με βαριές αμερικανικές κυρώσεις και περισσότερους από έξι μήνες αμερικανικών επιθέσεων, είναι ένα από τα μέλη των BRICS που ενδιαφέρονται περισσότερο να αναδειχθεί η ομάδα των αναδυόμενων οικονομιών σε αντίβαρο στην οικονομική και πολιτική τάξη που καθοδηγείται από τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, οι αυξανόμενες εντάσεις του Ιράν με άλλα μέλη της ομάδας, και ιδιαίτερα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, περιπλέκουν την προσπάθεια διαμόρφωσης κοινής θέσης στη σύνοδο του Νέου Δελχί.
Τα ΗΑΕ εντάχθηκαν στους BRICS μαζί με το Ιράν το 2024, όμως κατά τη διάρκεια του πολέμου έχουν δεχθεί επανειλημμένες ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones, οι οποίες προκάλεσαν ζημιές σε ενεργειακές υποδομές και αεροδρόμια.
Τα ΗΑΕ απάντησαν τον Αύγουστο διακόπτοντας τους οικονομικούς δεσμούς με το Ιράν, με το οποίο διατηρούσαν επί χρόνια στενές εμπορικές σχέσεις.
Οι εντάσεις έγιναν εμφανείς και σε συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των BRICS τον Μάιο, όταν το Ιράν συγκρούστηκε με τα ΗΑΕ και πίεσε την ομάδα να καταδικάσει την κοινή αμερικανοϊσραηλινή επίθεση.
Η διαφωνία συνέβαλε σε αδιέξοδο, με αποτέλεσμα οι BRICS να μην καταφέρουν να συμφωνήσουν σε κοινή δήλωση.
Προσπάθεια για κοινό μέτωπο
Ενόψει της συνάντησης των ηγετών αυτό το Σαββατοκύριακο, οι διαφωνίες σχετικά με τη διατύπωση της κοινής δήλωσης για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή παρέμεναν.
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις και ζήτησαν να μην κατονομαστούν επειδή δεν είχαν εξουσιοδότηση να μιλήσουν δημόσια, οι διαφορές έχουν περιοριστεί μετά από εποικοδομητικές συζητήσεις.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι έχουν σημειωθεί πρόοδος και σε ευρύτερα ζητήματα συνεργασίας, μεταξύ άλλων στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης, του πολιτισμού και της τεχνολογίας.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.
Οι τιμές του πετρελαίου προς τα $107
Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή έχουν ενταθεί τις τελευταίες εβδομάδες.
Οι ΗΠΑ αύξησαν τις τελευταίες ημέρες τις επιθέσεις τους εναντίον ιρανικών πετρελαιοφόρων, σε απάντηση στις ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους εναντίον πλοίων του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού.
Παράλληλα, έχουν ενταθεί οι συγκρούσεις μεταξύ των Χούθι που υποστηρίζονται από το Ιράν και των δυνάμεων που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία στην Υεμένη.
Η διεύρυνση της σύγκρουσης έχει οδηγήσει τις τιμές αναφοράς του πετρελαίου προς τα 107 δολάρια το βαρέλι.
Η Τεχεράνη αναζητά συναλλαγές χωρίς δολάριο
Στη σύνοδο των BRICS, το Ιράν επιδιώκει να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη οικονομική πίεση από τις ΗΠΑ ενισχύοντας το εμπόριο εκτός δολαρίου και ενδυναμώνοντας τις διπλωματικές του σχέσεις.
Η Ουάσινγκτον έχει επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια του Περσικού Κόλπου, περιορίζοντας δραστικά τις εξαγωγές πετρελαίου της χώρας, ενώ πιέζει και άλλες χώρες να περιορίσουν τους εναπομείναντες εμπορικούς δεσμούς τους με την Τεχεράνη.
Η πίεση αυτή έχει συμβάλει σε ελλείψεις προϊόντων, μεταξύ των οποίων η βενζίνη, σε πληθωρισμό που ξεπερνά το 80% και σε ένα νόμισμα που έχει επανειλημμένα υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
«Ο στόχος μας στους BRICS είναι να αντιμετωπίσουμε τη μονομέρεια των ΗΠΑ», δήλωσε ο Πεζεσκιάν στην κρατική τηλεόραση πριν αναχωρήσει από την Τεχεράνη.
«Οι επενδύσεις στη Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα των BRICS θα πραγματοποιούνται από κοινού, χωρίς εξάρτηση από το δολάριο ΗΠΑ», πρόσθεσε.
Η Ινδία προσπαθεί να ισορροπήσει
Η επίσκεψη του Πεζεσκιάν είναι η πρώτη επίσκεψη Ιρανού προέδρου στην Ινδία εδώ και περισσότερα από οκτώ χρόνια.
Ινδία και Ιράν διατηρούν εδώ και χρόνια φιλικές σχέσεις, όμως ο πόλεμος που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν τον Φεβρουάριο έχει διαταράξει τις ενεργειακές διασυνδέσεις και τη μακροχρόνια πρόσβαση της Ινδίας σε προμήθειες μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Οι δύο χώρες επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τις εμπορικές τους σχέσεις, όπως δήλωσε ο Μόντι σε συνάντηση με τον Πεζεσκιάν στο περιθώριο της συνόδου του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης στο Κιργιστάν τον Αύγουστο.
Οι προσπάθειες αυτές, ωστόσο, θα μπορούσαν να περιπλακούν από την προσπάθεια του Νέου Δελχί να αποκαταστήσει τις δικές του τεταμένες σχέσεις με την Ουάσινγκτον, μετά από περισσότερο από έναν χρόνο εντάσεων γύρω από τους δασμούς.
Κίνα και Ρωσία οι βασικοί σύμμαχοι
Το Ιράν διαθέτει δύο φυσικούς συμμάχους στους BRICS που είναι πιθανότερο να στηρίξουν τη θέση του: την Κίνα και τη Ρωσία.
Η Κίνα, μακράν η μεγαλύτερη οικονομία της ομάδας, έχει εξελιχθεί σε σημαντική οικονομική σανίδα σωτηρίας για το Ιράν, αγοράζοντας μεγάλες ποσότητες ιρανικού πετρελαίου.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, παραμένει σημαντικός εταίρος ασφαλείας για την Τεχεράνη.