Διαβεβαιώσεις ότι η κυριαρχία στη Γροιλανδία δεν πρόκειται να τεθεί υπό διαπραγμάτευση από τη συμφωνία με την κυβέρνηση των ΗΠΑ έδωσε η Δανία χθες Σάββατο. Μια συμφωνία η οποία θα επιτρέψει σημαντική διεύρυνση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο αρκτικό νησί.
Οι ΗΠΑ, η Δανία και η Γροιλανδία ανακοίνωσαν την Παρασκευή ότι κατέληξαν σε συμφωνία ώστε οι ΗΠΑ να επεκτείνουν το στρατιωτικό τους αποτύπωμα στο αυτοδιοικούμενο έδαφος της Δανίας, εμποδίζοντας παράλληλα αντίπαλες δυνάμεις από το να δημιουργήσουν βάσεις εκεί.
Βασικές λεπτομέρειες της συμφωνίας -συμπεριλαμβανομένης του μεγέθους της ενίσχυσης, αλλά και του αν θα εκχωρηθεί στην Ουάσιγκτον οποιαδήποτε επίσημη αρμοδιότητα επί της εξωτερικής πολιτικής και των φυσικών πόρων— δεν έχουν ακόμη δοθεί στη δημοσιότητα.
Δανία και Γροιλανδία εξέφρασαν την ελπίδα ότι η συμφωνία, η οποία αναμένεται να υπογραφεί στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ την ερχόμενη εβδομάδα, θα βάλει τέλος σε μήνες αβεβαιότητας που προκλήθηκαν από τις απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να καταλάβει τον έλεγχο της περιοχής.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε την Παρασκευή στην πλατφόρμα Truth Social ότι, βάσει της συμφωνίας, «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ την πλήρη δυνατότητα να πράξουν ό,τι είναι απαραίτητο στη Γροιλανδία, προκειμένου να διασφαλίσουν και να υπερασπιστούν την ασφάλεια της Γροιλανδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής».
Ηγέτες της Δανίας και της Γροιλανδίας επιχείρησαν να καθησυχάσουν την κοινή γνώμη των χωρών τους, τονίζοντας ότι η συμφωνία θα σεβαστεί το δικαίωμα της Γροιλανδίας στο να καθορίζει μόνη της τη διακυβέρνσησή της, καθώς και την κυριαρχία του Δανικού Βασιλείου.
«Η περίοδος αβεβαιότητας ελπίζουμε ότι θα δώσει τη θέση της σε μια δεσμευτική συμφωνία που ενισχύει την ασφάλεια στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό —και συνεπώς την κοινή μας ασφάλεια στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης— σεβόμενη παράλληλα τις "κόκκινες γραμμές" του Βασιλείου», δήλωσε χθες Σάββατο ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν.
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, επεσήμανε ότι η προτεινόμενη συμφωνία «αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου μας, καθώς και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση».
Το όραμα του Τραμπ για τη συμφωνία στη Γροιλανδία
«Η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ μόνιμο έλεγχο στην ασφάλεια, καθώς και σε κάθε άλλη ανάγκη στη Γροιλανδία», δήλωσε ο Τραμπ την Παρασκευή, προσθέτοντας ότι κανένας αντίπαλος δεν θα επιτραπεί να διατηρεί βάση ή στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, ούτε να πραγματοποιεί ευαίσθητες επενδύσεις εκεί, χωρίς τη ρητή γραπτή έγκριση της Ουάσινγκτον.
Ο Τραμπ προέβη στην ανακοίνωση αφότου το Reuters αποκάλυψε με αποκλειστικό του δημοσίευμα ότι οι ΗΠΑ και η Δανία βρίσκονται πολύ κοντά σε συμφωνία.
«Αυτό πιθανότατα δεν είναι το τέλος των φιλοδοξιών του προέδρου Τραμπ για τη Γροιλανδία και σίγουρα όχι το τέλος του στρατηγικού ενδιαφέροντος των ΗΠΑ για την περιοχή και τους πόρους της», σχολίασε ο Μίκελ Βέντμπι Ράσμουσεν, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης.
Εάν η Κοπεγχάγη εκχωρήσει οποιαδήποτε επίσημη αρμοδιότητα στην Ουάσιγκτον, εγείρεται το ερώτημα στη Γροιλανδία για το αν «αυτή είναι η αρχή της αντικατάστασης της αποικιακής σχέσης με τη Δανία με μια νέα αποικιακή σχέση με τις ΗΠΑ», πρόσθεσε ο ίδιος.
Οι απειλές του Τραμπ, οι οποίες κορυφώθηκαν τον Ιανουάριο, πυροδότησαν μια διπλωματική κρίση που δοκίμασε τις σχέσεις εντός του ΝΑΤΟ, υποχρεώνοντας τη Δανία και τη Γροιλανδία σε διαπραγματεύσεις με στόχο την απορρόφηση των πιέσεων.
Εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ δήλωσε το Σάββατο ότι η Συμμαχία χαιρετίζει τη συμφωνία, η οποία «θα συμβάλει στην προώθηση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της συνεργασίας σε αυτή τη ζωτικής σημασίας περιοχή».
Ωστόσο, ορισμένοι κάτοικοι στην πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, Νουούκ, παραμένουν σκεπτικοί απέναντι στη σύσφιξη των σχέσεων με την Ουάσινγκτον.
«Ο Τραμπ πρέπει να μείνει πολύ, πολύ, πολύ μακριά από τη Γροιλανδία», δήλωσε στο Reuters η Μαριάν Χάνσεν, μια 71χρονη συνταξιούχος σεφ στο Νουούκ. «Δεν θα πρέπει να περιμένει ότι τα παιδιά και τα εγγόνια μας θα γίνουν Αμερικανοί στο μέλλον».