Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι τάσσεται υπέρ της απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ, καθώς οι εκρηκτικές τιμές των καυσίμων πιέζουν τους Αμερικανούς αγρότες και οδηγούς φορτηγών και απειλούν να τροφοδοτήσουν περαιτέρω τον πληθωρισμό ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
«Έχω πει, ας μην εξάγουμε το ντίζελ», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ μετά από διμερή συνάντηση με τον ηγέτη της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη Νέα Υόρκη την Τρίτη. «Το έχω θέσει στους ανθρώπους μου. Το συζητώ».
Η στήριξη του Τραμπ στο μέτρο έρχεται καθώς Ρεπουμπλικανοί νομοθέτες που εκπροσωπούν αγροτικές περιοχές, με επικεφαλής τον γερουσιαστή της Αϊόβα Τσακ Γκράσλεϊ, ζητούν μέτρα για να περιοριστεί η απότομη άνοδος των τιμών του καυσίμου που τροφοδοτεί τους αγροτικούς και βιομηχανικούς τομείς της Αμερικής.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ επιβεβαίωσε την Τρίτη ότι η κυβέρνηση «εξετάζει... κατά πόσο είναι εφικτό από πλευράς της συνολικής δυναμικότητας διύλισης και κατά πόσο θα λειτουργούσε μια πλήρης ή μερική απαγόρευση».
Οι δηλώσεις σηματοδοτούν μια απότομη στροφή της Ουάσιγκτον, η οποία μόλις τη Δευτέρα επέμενε ότι μια τέτοια απαγόρευση δεν βρισκόταν στο τραπέζι. Ο υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η κυβέρνηση «θα εξέταζε μια απαγόρευση εξαγωγών εάν πιστεύαμε ότι αυτό θα μπορούσε πράγματι να μειώσει τις τιμές, αλλά αυτό δεν ισχύει».
Οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ κατέγραψαν την Τρίτη νέο ρεκόρ, στα 6,53 δολάρια ανά γαλόνι, σύμφωνα με την αυτοκινητιστική ένωση AAA, καθώς οι παγκόσμιες προμήθειες υφίστανται πιέσεις λόγω των πολέμων στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία. Οι τιμές έχουν αυξηθεί περισσότερο από 70% από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Πριν από έναν χρόνο βρίσκονταν κάτω από τα 3,70 δολάρια.
«Χαίρομαι που ο πρόεδρος Τραμπ είναι μαζί μας», δήλωσε ο βουλευτής του Τενεσί Τιμ Μπέρτσετ, ο οποίος έχει καταθέσει νομοσχέδιο για την επιβολή απαγόρευσης. Είπε ότι η στήριξη του προέδρου θα ωθήσει τους νομοθέτες να συσπειρωθούν υπέρ του νομοσχεδίου του.
«Όλοι μιλούν πολύ σκληρά, αλλά όταν βλέπεις να ανάβει το [τηλέφωνό] σου και να καλεί ο Ντόναλντ Τζ. Τραμπ, αρχίζουν να ακούν», δήλωσε ο Μπέρτσετ στους Financial Times.
Ούτε ο Τραμπ ούτε ο Μπέσεντ διευκρίνισαν εάν μια ενδεχόμενη απαγόρευση θα επιδιωχθεί μέσω νομοθεσίας ή εκτελεστικής δράσης. Σύμφωνα με την Congressional Research Service, ο πρόεδρος «έχει συναγόμενη εξουσία να ανακοινώνει και να επιβάλλει απαγόρευση εξαγωγών μέσω του Emergency Powers Act».
Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου αρνήθηκε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τα συγκεκριμένα μέτρα που εξετάζονται ή το πιθανό χρονοδιάγραμμα, παραπέμποντας τους Financial Times στις δηλώσεις του προέδρου.
Υπογραμμίζοντας την πίεση που δέχεται ο Λευκός Οίκος από τις υψηλές τιμές των καυσίμων, ο Τραμπ πίεσε τον Ζελένσκι σε τηλεφωνική επικοινωνία την Κυριακή να σταματήσει τις επιθέσεις με drones σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου.
Μια απαγόρευση εξαγωγών θα έπληττε σκληρά τις αναπτυσσόμενες χώρες και θα προκαλούσε κλυδωνισμούς σε ολόκληρη την Ευρώπη, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές αμερικανικών πετρελαϊκών προϊόντων.
Στοιχεία του ομίλου ερευνών Kpler δείχνουν ότι οι εξαγωγές ντίζελ των ΗΠΑ προς την Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά μέσο όρο σχεδόν 50% από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, με τους όγκους να ξεπερνούν τον Αύγουστο το ρεκόρ των 506.000 βαρελιών ημερησίως.
Ο Ματ Σμιθ, αναλυτής στην Kpler, δήλωσε: «Μια απαγόρευση εξαγωγών από τις ΗΠΑ θα ήταν κακή είδηση για τη Λατινική Αμερική, τον κορυφαίο προορισμό του αμερικανικού ντίζελ, αλλά και για την Ευρώπη και την Αφρική, οι οποίες βασίζονται ολοένα περισσότερο στις αμερικανικές προμήθειες εν μέσω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή».
Οι ΗΠΑ δεν έχουν επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων από την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970, αν και οι περισσότερες εξαγωγές αργού πετρελαίου παρέμειναν απαγορευμένες έως το 2015.
Το 2022, όταν οι τιμές εκτινάχθηκαν μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο τότε πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ζήτησε από το υπουργείο Ενέργειας να εξετάσει πιθανούς περιορισμούς στις εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων, αλλά τελικά δεν ελήφθη κανένα μέτρο.
Η πετρελαϊκή βιομηχανία έχει αντιταχθεί σθεναρά σε οποιουσδήποτε περιορισμούς στις εξαγωγές, υποστηρίζοντας ότι θα οδηγούσαν σε αύξηση των τιμών σε περιοχές των ΗΠΑ που βασίζονται σε εισαγόμενα καύσιμα.
Μετά τις δηλώσεις του Τραμπ, ο Μάικ Σόμερς, διευθύνων σύμβουλος του American Petroleum Institute, δήλωσε ότι ο περιορισμός των αμερικανικών εξαγωγών ενέργειας θα επιδείνωνε περαιτέρω το πρόβλημα, επιβαρύνοντας τις προκλήσεις στον τομέα της διύλισης και πλήττοντας τους καταναλωτές.
«Η απάντηση είναι περισσότερη προσφορά και μεγαλύτερη ευελιξία — όχι νέοι περιορισμοί που κινδυνεύουν να κάνουν μια δύσκολη κατάσταση ακόμη χειρότερη», δήλωσε.
Όμως, με έξι εβδομάδες να απομένουν έως τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, πολλοί Ρεπουμπλικανοί — ιδίως σε εκλογικές περιφέρειες με επίκεντρο τη γεωργία — δέχονται έντονες πιέσεις από τους ψηφοφόρους τους να λάβουν ουσιαστικά μέτρα για τον περιορισμό των τιμών των καυσίμων.
«Η τιμή των καυσίμων θα είναι το [ζήτημα] των ενδιάμεσων εκλογών», δήλωσε ο Μπέρτσετ στους Financial Times. «Θα μας το χρεώσουν, είτε το αξίζουμε είτε όχι. Εμείς είμαστε αυτοί που βρίσκονται στην εξουσία και είναι δύσκολο να το αποφύγουμε».
Η βουλευτής της Αϊόβα Μαριάνετ Μίλερ-Μικς κάλεσε τη Δευτέρα τον Λευκό Οίκο να «σταματήσει την αιμορραγία» αναστέλλοντας τις εξαγωγές. Ο ηγέτης της πλειοψηφίας στη Γερουσία Τζον Θουν δήλωσε ότι είναι ανοιχτός στην εξέταση μιας απαγόρευσης.
Ωστόσο, δεν θα στήριζαν όλοι οι Ρεπουμπλικανοί την κίνηση. Ο βουλευτής της Νεμπράσκα Ντον Μπέικον δήλωσε στους Financial Times ότι «κανονικά, η κρατική παρέμβαση οδηγεί σε χειρότερα αποτελέσματα».
«Οι υψηλές τιμές θα δώσουν κίνητρο να διοχετευθεί περισσότερο ντίζελ στις αγορές και οι τιμές θα αυτοδιορθωθούν. Θα πρέπει επίσης να ασκούμε πίεση στη Ρωσία για να σταματήσει την εισβολή της», δήλωσε.