Το Συμβούλιο Ειρήνης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα (Τετάρτη), σε συνεδρίαση των μελών του, ένα σχέδιο ανάκαμψης εξαμήνου ύψους 2,45 δισ. δολαρίων για τη Γάζα.
Οπως μεταδίδει το Axios, η πρόταση περιλαμβάνει 66 έργα και αποτελεί έναν από τους πιο ολοκληρωμένους μέχρι σήμερα οδικούς χάρτες για το πώς θα μπορούσαν να εξελιχθούν οι πρώτοι μήνες της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης και διακυβέρνησης στη Γάζα.
Το σχέδιο είναι αποτέλεσμα εργασίας ενός έτους από δεκάδες ανθρώπους, τόσο στο Συμβούλιο Ειρήνης, στο οποίο συμμετέχουν 28 χώρες, όσο και στην παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση.
Προβλέπει δαπάνες για προσωρινή στέγαση, απομάκρυνση ερειπίων, αποκατάσταση νοσοκομείων, οικονομική ανάκαμψη και ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης ασφαλείας.
«Το σχέδιο δείχνει πώς μπορεί να στηθεί μια κυβέρνηση από το μηδέν, μια οικονομία από τα συντρίμμια και μια περιοχή από την καταστροφή», δήλωσε αξιωματούχος του Συμβουλίου Ειρήνης.
Ισραήλ και Χαμάς το κρίσιμο στοίχημα
Για να προχωρήσει το σχέδιο, ωστόσο, το Συμβούλιο Ειρήνης χρειάζεται τη συνεργασία του Ισραήλ και της Χαμάς.
Η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει συμφωνήσει επί της αρχής σε ορισμένες πτυχές του σχεδίου που έχουν συζητηθεί προηγουμένως, αλλά έχει αρνηθεί να αρχίσει την εφαρμογή του, κυρίως λόγω των πολιτικών συνθηκών ενόψει των εκλογών.
Η Χαμάς έχει επίσης συμφωνήσει επί της αρχής στον αφοπλισμό, όμως η δέσμευση αυτή δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί στην πράξη. Ένας από τους λόγους είναι ότι το Ισραήλ δεν προτίθεται να εφαρμόσει κατάπαυση του πυρός διάρκειας 14 ημερών πριν από την έναρξη της διαδικασίας αποστρατιωτικοποίησης.
Το Συμβούλιο Ειρήνης ελπίζει ότι μετά τις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου και τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης, η διαδικασία ανάκαμψης της Γάζας θα μπορέσει να ξεκινήσει.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Axios, οι εκλογές ενδέχεται να μην οδηγήσουν σε σαφή νικητή, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπηρεσιακή κυβέρνηση και πολιτικό αδιέξοδο, περιπλέκοντας περαιτέρω την εφαρμογή της πρότασης.
71,4 δισ. δολάρια για πλήρη ανοικοδόμηση
Το σχέδιο εκτιμά τις υλικές ζημιές στη Γάζα σε 35,2 δισ. δολάρια, ενώ αναφέρει ότι η πλήρης ανάκαμψη και ανοικοδόμηση θα απαιτήσουν περίπου 71,4 δισ. δολάρια σε ορίζοντα δεκαετίας.
Τα 66 έργα χωρίζονται σε έξι βασικούς τομείς: Ανάπτυξη υποδομών, ανθρώπινη ανάπτυξη, οικονομική επιτάχυνση, ψηφιακός μετασχηματισμός, νομικές υποθέσεις και ειρήνη και ασφάλεια.
Οι υποδομές απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων, περίπου 1 δισ. δολάρια. Σε αυτά περιλαμβάνονται περίπου 400 εκατ. δολάρια για προσωρινά καταλύματα, 275 εκατ. δολάρια για την απομάκρυνση ερειπίων και μη εκραγέντων πυρομαχικών, 50 εκατ. δολάρια για την αποκατάσταση νοσοκομείων και 30 εκατ. δολάρια για την επισκευή του σοβαρά κατεστραμμένου οδικού δικτύου.
Το σχέδιο προβλέπει επίσης την επισκευή συνοριακών περασμάτων, την αποκατάσταση των δικτύων ηλεκτρισμού και ύδρευσης, την ανάπτυξη 25.000 φορητών κιτ ηλιακής ενέργειας, καθώς και το μόνιμο κλείσιμο σηράγγων κάτω από σημεία που απαιτούνται για έργα ανοικοδόμησης προτεραιότητας.
885 εκατ. δολάρια για την ασφάλεια
Τα έργα που σχετίζονται με την ασφάλεια αντιστοιχούν σε περίπου 885 εκατ. δολάρια και αποτελούν τη δεύτερη μεγάλη κατηγορία του σχεδίου.
Περίπου 275 εκατ. δολάρια προορίζονται για μόνιμη οχυρωμένη εγκατάσταση στη Ράφα, ικανή να υποστηρίξει 5.000 μέλη της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF). Επιπλέον 140 εκατ. δολάρια προβλέπονται για την πρόσληψη, εκπαίδευση, εξοπλισμό και ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης ασφαλείας.
Άλλα 120 εκατ. δολάρια θα κατευθυνθούν στη συγκρότηση παλαιστινιακής αστυνομίας. Χιλιάδες Παλαιστίνιοι από τη Γάζα έχουν επιλεγεί και ελεγχθεί για να υπηρετήσουν στη νέα αστυνομική δύναμη, όμως το Ισραήλ έχει εμποδίσει την έξοδό τους από τη Γάζα για εκπαίδευση στην Αίγυπτο.
Ποσό 20 εκατ. δολαρίων θα χρηματοδοτήσει πρόγραμμα επαναγοράς όπλων, με κίνητρα για την παράδοση όπλων και πυρομαχικών από τη Χαμάς και μέλη άλλων ένοπλων οργανώσεων και την ασφαλή καταστροφή τους.
Σύμφωνα με το σχέδιο, η παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση θα αναλάβει τελικά και τη διαχείριση των συνοριακών περασμάτων της Γάζας με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, τόσο για εμπορεύματα όσο και για επιβάτες.
Από τις σκηνές σε προσωρινά καταλύματα
Μία από τις άμεσες προτεραιότητες είναι η μετακίνηση των Παλαιστινίων από τις σκηνές.
Περίπου 400 εκατ. δολάρια προορίζονται για μονωμένα προκατασκευασμένα καταλύματα για εκτοπισμένους Παλαιστινίους που σήμερα ζουν σε σκηνές.
Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα χρηματοδοτήσουν πιλοτικό «Emirati Neighborhood» στην περιοχή της Ράφα, σχεδιασμένο να στεγάσει 50.000 ανθρώπους που σήμερα ζουν σε σκηνές και θα διαθέτει ανεξάρτητα δίκτυα κοινής ωφέλειας.
Το σχέδιο προβλέπει επίσης περίπου 300 εκατ. δολάρια για προγράμματα υγείας, εκπαίδευσης και κοινωνικής πρόνοιας.
Η πρόταση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια. Στόχος είναι επίσης να δημιουργηθούν οι υποδομές μιας λειτουργικής παλαιστινιακής διοίκησης και να επανεκκινήσει ο ιδιωτικός τομέας της Γάζας.
Στα έργα περιλαμβάνονται σύστημα ψηφιακής ταυτότητας, ψηφιακές πληρωμές, συνδεσιμότητα 4G, ηλεκτρονικά συστήματα υγείας και εκπαίδευσης, επιχορηγήσεις για την επανεκκίνηση μικρών επιχειρήσεων και ένα νέο επενδυτικό ταμείο για τη Γάζα.
Το Συμβούλιο Ειρήνης και η παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση αναφέρουν ότι η ανάκαμψη θα πρέπει να έχει παλαιστινιακή ηγεσία και να βασίζεται στην «παλαιστινιακή ιδιοκτησία».
Το ζήτημα της χρηματοδότησης
Το βασικό άμεσο εμπόδιο είναι η χρηματοδότηση. Το Συμβούλιο Ειρήνης και η παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση δεν έχουν ακόμη εξασφαλίσει το σύνολο των 2,45 δισ. δολαρίων.
Αξιωματούχοι του Συμβουλίου Ειρήνης υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι δεν χρειάζεται να συγκεντρωθεί ολόκληρο το ποσό αμέσως μόλις η νέα παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση εισέλθει στη Γάζα.
Εκφράζουν επίσης την πεποίθηση ότι, μόλις ξεπεραστούν τα πολιτικά εμπόδια, οι χώρες-δωρητές θα ανταποκριθούν στη χρηματοδότηση των επιμέρους έργων.
Εκπρόσωποι από 35 χώρες αναμένεται να συμμετάσχουν στην ενημέρωση του Συμβουλίου Ειρήνης σήμερα (Τετάρτη), μεταξύ άλλων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και αρκετά κράτη-μέλη της που δεν συμμετέχουν στο Συμβούλιο.
Ο ανώτερος σύμβουλος και γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος ηγήθηκε της προσπάθειας της αμερικανικής κυβέρνησης για τη Γάζα, και ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ θα μιλήσουν στην εκδήλωση.
Στους συμμετέχοντες που θα ενημερώσουν τη συνάντηση περιλαμβάνονται επίσης ο ύπατος εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ειρήνης Νικολάι Μλαντένοφ, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, ο επικεφαλής της παλαιστινιακής τεχνοκρατικής κυβέρνησης Άλι Σάαθ, ο διοικητής της ISF στρατηγός Τζάσπερ Τζέφερς και οι σύμβουλοι του Συμβουλίου Ειρήνης Γιακίρ Γκαμπάι, Λιράν Τάνκμαν, Άριε Λάιτστοουν και Τζος Γκρούενμπαουμ.