Η διευρυνόμενη κρίση στην αγορά επενδυτικών κεφαλαίων της Τουρκίας έχει πλέον φτάσει στην ηγεσία του κυβερνώντος AK, με την αντιπρόεδρό του Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά να αποχωρεί από τη θέση της στο κόμμα, μετά από καταγγελίες της αντιπολίτευσης για χρηματιστηριακές συναλλαγές στις οποίες εμπλέκονται η ίδια και ο σύζυγός της.
Η Καγιά, πρώην υπουργός Οικογένειας και Κοινωνικών Πολιτικών, δήλωσε αργά το Σάββατο ότι ζήτησε από τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος είναι πρόεδρος του κόμματος, να την απαλλάξει από τα καθήκοντά της, ώστε οι καταγγελίες να μπορούν να διερευνηθούν χωρίς η θέση της να αποτελεί μέρος της διαμάχης. Σε ανάρτησή της στο X είπε ότι ήθελε οι ισχυρισμοί να αποσαφηνιστούν «χωρίς να αφήνεται κανένα περιθώριο αμφιβολίας», μεταδίδει το Bloomberg.
Η κίνηση ήρθε λίγες ώρες αφότου ο εκπρόσωπος του κόμματος της αντιπολίτευσης Ζεϊνέλ Εμρέ, υποστήριξε ότι η Καγιά αγόρασε τον Απρίλιο μετοχές της Ozata Denizcilik Sanayi ve Ticaret AS αξίας περίπου 63,4 εκατ. λιρών ($1,3 εκατ.) και τις πούλησε τον Σεπτέμβριο έναντι περίπου 1,34 δισ. λιρών, καθώς η μετοχή της ναυπηγικής εταιρείας εκτινάχθηκε. Ο Εμρέ υποστήριξε επίσης ότι ο σύζυγος της Καγιά επένδυσε περίπου 99,7 εκατ. λίρες στην εταιρεία και αργότερα απέσυρε περίπου 826 εκατ. λίρες.
Ο Εμρέ δήλωσε ότι οι πωλήσεις ολοκληρώθηκαν πριν από τις 16 Σεπτεμβρίου, όταν η αναταραχή που σχετιζόταν με τα επενδυτικά κεφάλαια επεκτάθηκε στο χρηματιστήριο της Τουρκίας, και διερωτήθηκε εάν ο χρόνος των συναλλαγών υποδήλωνε προηγούμενη γνώση. Υποστήριξε επίσης ότι τα έσοδα μεταφέρθηκαν μέσω αρκετών λογαριασμών, μεταξύ άλλων και ενός εκτός Τουρκίας. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Η Καγιά δεν απάντησε σε κλήσεις και μηνύματα του Bloomberg με αίτημα για σχόλιο.
Η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ή SPK, δήλωσε την Παρασκευή ότι υπέβαλε μηνυτήριες αναφορές κατά 11 ατόμων για συναλλαγές στις μετοχές της Ozata Denizcilik, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος της Tera Investment Holding, Εμρέ Τεζμέν, και άλλα πρόσωπα που συνδέονται με την Tera.
Η ρυθμιστική αρχή επέβαλε διετή απαγόρευση συναλλαγών στα 11 άτομα, καθώς και στις Tera Yatirim Menkul Degerler και Tera Portfoy Yonetimi AS, σε σχέση με τις μετοχές της Ozata. Ούτε η Καγιά ούτε ο σύζυγός της περιλαμβάνονταν στα πρόσωπα που κατονομάστηκαν.
Οι πολιτικές επιπτώσεις σηματοδοτούν ένα νέο στάδιο σε μια κρίση της αγοράς που ξεκίνησε με προβλήματα ρευστότητας σε επενδυτικά κεφάλαια τα οποία διατηρούσαν μεγάλες θέσεις σε σχετικά μη ρευστοποιήσιμες τουρκικές μετοχές. Στις 17 Σεπτεμβρίου, οι αρχές διέταξαν την εκκαθάριση 131 funds που διαχειρίζονταν επτά εταιρείες διαχείρισης χαρτοφυλακίων. Η SPK αναφέρει ότι τα κεφάλαια αυτά είχαν 455.758 μεμονωμένους επενδυτές, ενώ τα δηλωμένα περιουσιακά στοιχεία τους αποτιμώνταν σε περίπου $20 δισ.
Οι αναγκαστικές πωλήσεις που ακολούθησαν προκάλεσαν απότομη πτώση στο χρηματιστήριο, ακόμη και καθώς οι ρυθμιστικές αρχές και η κεντρική τράπεζα έλαβαν μέτρα για την ενίσχυση της ρευστότητας της αγοράς. Έκτοτε, οι εισαγγελείς έχουν ξεκινήσει ευρύτερη έρευνα για συναλλαγές στην κεφαλαιαγορά, με ανώτερα στελέχη των Tera και Pusula Portfoy Yonetimi AS μεταξύ εκείνων που τέθηκαν υπό κράτηση και συνελήφθησαν.
Η έρευνα έχει επίσης επεκταθεί πέρα από την ίδια την αγορά. Το Συμβούλιο Διερεύνησης Οικονομικών Εγκλημάτων της Τουρκίας, ή MASAK, έχει παράσχει στους εισαγγελείς πληροφορίες για προηγούμενους μετόχους των κεφαλαίων που βρίσκονται υπό έρευνα, ενώ οι αρχές εξετάζουν χρηματοοικονομικές συναλλαγές και πιθανές μετακινήσεις περιουσιακών στοιχείων.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ δήλωσε το Σάββατο ότι οι αρχές δέσμευσαν τα περιουσιακά στοιχεία 46 νομικών προσώπων, 18 funds και 42 φυσικών προσώπων, αφού εξέτασαν τη δραστηριότητα τους μεταξύ 1ης Ιουλίου και 16ης Σεπτεμβρίου.
Ο Ερντογάν έχει χαρακτηρίσει την αναταραχή ως περιορισμένη σε ένα μικρό τμήμα των κεφαλαιαγορών και έχει δηλώσει ότι δεν συνιστά κίνδυνο για το χρηματοπιστωτικό σύστημα ή την οικονομία της Τουρκίας, ενώ έχει δεσμευτεί ότι όποιος ευθύνεται θα λογοδοτήσει.