Ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, προσφέρθηκε να συμβάλει στη διευθέτηση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, κατά τη συνάντησή του με τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν, ενόψει περιφερειακής συνόδου κορυφής που πραγματοποιείται σήμερα στο Τουρκμενιστάν.
Η παρέμβαση της Μόσχας έρχεται ενώ η σύγκρουση με το Ιράν, η οποία ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου με αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στην Ισλαμική Δημοκρατία, εξακολουθεί να προκαλεί έντονη διπλωματική κινητικότητα.
«Είμαστε έτοιμοι να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να συμβάλουμε στη διευθέτηση αυτής της κατάστασης», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος, σύμφωνα με όσα μετέδωσαν το βράδυ της Πέμπτης τα ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων.
Ο Πούτιν υποστήριξε ότι το Ιράν καταβάλλει «πραγματικές προσπάθειες για να τερματιστεί η σύγκρουση», ενώ ο Πεζεσκιάν επανέλαβε ότι η χώρα του παραμένει προσηλωμένη στον διάλογο, εκφράζοντας παράλληλα δυσπιστία απέναντι στην Ουάσιγκτον.
«Κάθε φορά που διαπραγματευόμαστε με τις ΗΠΑ, αυτές επιτίθενται ξανά», δήλωσε ο Ιρανός πρόεδρος, σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό μέσο ενημέρωσης IRIB.
Η σύνοδος στο Τουρκμενιστάν και η στρατηγική σχέση Μόσχας - Τεχεράνης
Οι δύο ηγέτες αναμένεται να συμμετάσχουν στη σύνοδο κορυφής της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ), η οποία έχει προγραμματιστεί στην Αβάζα, θέρετρο στις ακτές της Κασπίας Θάλασσας, στο Τουρκμενιστάν. Στο περιθώριο της συνόδου προβλέπονται και άλλες διμερείς συναντήσεις μεταξύ ηγετών των χωρών που συμμετέχουν στην οργάνωση.
Ο Πούτιν εξέφρασε παράλληλα την ικανοποίησή του για την «θετική εξέλιξη» των σχέσεων Ρωσίας και Ιράν, οι οποίες έχουν ενισχυθεί σε διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Η συνεργασία των δύο χωρών βρίσκεται, ωστόσο, στο επίκεντρο διεθνών αντιδράσεων. Το Κίεβο και δυτικές κυβερνήσεις κατηγορούν την Τεχεράνη ότι έχει προμηθεύσει τη Ρωσία με τεχνολογία μη επανδρωμένων αεροσκαφών Shahed και πυραύλων μικρού βεληνεκούς. Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία κατηγορείται ότι έχει διαβιβάσει στην Τεχεράνη δεδομένα στόχευσης για πλήγματα κατά αμερικανικών συμφερόντων στη Μέση Ανατολή.
Η προηγούμενη συνάντηση των δύο προέδρων είχε πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο στο Κιργιστάν, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, καθώς η Μόσχα και η Τεχεράνη ενίσχυαν τους οικονομικούς και στρατιωτικούς δεσμούς τους.
Η ΚΑΚ ως εργαλείο διατήρησης της ρωσικής επιρροής
Η Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 1991, κατά τις τελευταίες εβδομάδες ύπαρξης της Σοβιετικής Ένωσης, με στόχο να διατηρήσει τους δεσμούς μεταξύ των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ.
Όπως εξηγεί ο Γιάνιμπεκ Αρίνοφ, ερευνητής γεωπολιτικής της Κεντρικής Ασίας με έδρα το Καζακστάν, η οργάνωση δημιουργήθηκε για να συμβάλει στη διαχείριση προβλημάτων μεταξύ των μελών της, από οικονομικά ζητήματα έως πολιτικές και διοικητικές διαφορές. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ΚΑΚ διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο τη δεκαετία του 1990, αλλά έκτοτε δεν έχει εξελιχθεί ουσιαστικά.
Ορισμένες χώρες έχουν αποχωρήσει από την οργάνωση. Η Γεωργία αποσύρθηκε μετά τον ρωσογεωργιανό πόλεμο του 2008, ενώ η Ουκρανία σταμάτησε να συμμετέχει μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014. Η Μολδαβία ανακοίνωσε την αποχώρησή της το 2023, στο πλαίσιο της προσέγγισής της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για τη Μόσχα, η ΚΑΚ εξακολουθεί να αποτελεί μέσο διατήρησης της επιρροής της στον μετασοβιετικό χώρο. Όπως επισημαίνει ο Τεμούρ Ουμάροφ, ερευνητής στο Κέντρο Κάρνεγκι Ρωσίας-Ευρασίας στο Βερολίνο, η οργάνωση λειτουργεί ως ένδειξη ότι η Ρωσία διαθέτει τη δική της σφαίρα επιρροής, η οποία αποκτά θεσμική υπόσταση μέσα από αυτήν.
Ωστόσο, τα κράτη-μέλη επιδιώκουν να διευρύνουν τις διεθνείς συνεργασίες τους και να διαφοροποιήσουν τους οικονομικούς και διπλωματικούς εταίρους τους, ενισχύοντας κυρίως τις σχέσεις τους με την Κίνα και τις δυτικές χώρες.
Ο Αρίνοφ επισημαίνει ότι ακόμη και αν η Ρωσία επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει την ΚΑΚ για να προωθήσει αντιδυτική ή αντιουκρανική ρητορική, αυτό δεν σημαίνει ότι τα υπόλοιπα μέλη θα υιοθετήσουν συστηματικά τις θέσεις της.
Σε αδιέξοδο οι διπλωματικές προσπάθειες για την Ουκρανία
Την ίδια στιγμή, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία συνεχίζεται, με τις επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς να έχουν ενταθεί τους τελευταίους μήνες και από τις δύο πλευρές του μετώπου, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Οι διπλωματικές προσπάθειες των ΗΠΑ για την εξεύρεση ειρηνικής λύσης παραμένουν σε αδιέξοδο. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Πέμπτη την κατάσταση «πολύ επικίνδυνη».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ