Σε όλο και πιο δύσκολη θέση αναμένεται να βρεθούν οι αεροπορικές εταιρείες τους επόμενους μήνες, καθώς το υψηλό κόστος των καυσίμων τις αναγκάζει να αναστέλλουν πτήσεις, να περιορίζουν τις δαπάνες τους και να ζητούν παρατάσεις στην πληρωμή των μισθωμάτων για τα αεροσκάφη τους.
Οι επικεφαλής του κλάδου προειδοποιούν για τις πιέσεις που έρχονται, καθώς οι αερομεταφορές οδεύουν προς τον πρώτο χειμώνα μετά το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν, πλήττοντας ήδη την κερδοφορία των εταιρειών.
Η easyJet, μία από τις μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες της Ευρώπης, και η γερμανική Lufthansa περιορίζουν ήδη τις πτήσεις τους ενόψει της χειμερινής περιόδου. Τον χειμώνα η ζήτηση υποχωρεί, ενώ σε προηγούμενες χρονιές οι πιέσεις της χαμηλής περιόδου οδήγησαν ακόμη και αεροπορικές εταιρείες σε χρεοκοπία.
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται και στην απόφαση της Delta Air Lines να αναθεωρήσει προς τα κάτω χθες Παρασκευή την πρόβλεψή της για τα ετήσια κέρδη. Η εταιρεία εκτιμά ότι η άνοδος των τιμών των καυσίμων λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα αυξήσει το κόστος της κατά 6 δισ. δολάρια φέτος.
«Αυτή είναι πλέον μια κρίση πλήρους κλίμακας», δήλωσε ο επικεφαλής της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι. «Την επόμενη χρονιά όλοι θα πιεστούν. Εμείς προσπαθούμε να περιορίσουμε όσο περισσότερο γίνεται τις απώλειες και να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα».
Στελέχη του κλάδου, αναλυτές και χρηματοδότες δήλωσαν στους Financial Times ότι ο κίνδυνος να καταρρεύσουν αεροπορικές εταιρείες μέσα στον χειμώνα, από αυτόν τον μήνα έως τα τέλη Μαρτίου, είναι μεγαλύτερος από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια.
Εάν υπάρξουν νέες χρεοκοπίες, θα προστεθούν στην κατάρρευση της αμερικανικής Spirit Airlines τον Μάιο και στην παύση λειτουργίας της airBaltic τον περασμένο μήνα.
«Αυτόν τον χειμώνα οι μικρές και μεσαίες εταιρείες θα δυσκολευτούν πολύ και θα αντιμετωπίσουν προβλήματα επιβίωσης», δήλωσε ο Λουίς Γκαγιέγο, διευθύνων σύμβουλος της IAG, του ομίλου στον οποίο ανήκει η British Airways. «Ορισμένες θα φτάσουν ένα βήμα πριν από την κατάρρευση, ενώ κάποιες δεν θα τα καταφέρουν».
Ο επικεφαλής της Ryanair εκτίμησε ότι η άνοδος των τιμών των καυσίμων που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα διατηρηθεί τουλάχιστον έως το 2028.
Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο καθώς λήγουν οι συμφωνίες με τις οποίες οι αεροπορικές εταιρείες είχαν «κλειδώσει» τις τιμές των καυσίμων για να προστατευθούν από τις ανατιμήσεις. Τώρα καλούνται είτε να συνάψουν νέες συμφωνίες, αποδεχόμενες πολύ υψηλότερες τιμές, είτε να αγοράζουν καύσιμα από την αγορά και να αναλάβουν τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων.
«Ακόμη κι αν αγοράζεις σήμερα καύσιμα για παράδοση σε έξι μήνες, η τιμή τους φτάνει τα 1.200 με 1.300 δολάρια ανά τόνο, επίπεδο εξαιρετικά υψηλό», δήλωσε ο επικεφαλής της easyJet, Κέντον Τζάρβις. Σε κανονικές συνθήκες, οι τιμές κινούνται γύρω στα 700 δολάρια ανά τόνο.
Παράλληλα, η διαφορά ανάμεσα στην τιμή του αργού πετρελαίου και σε εκείνη των καυσίμων αεροσκαφών έχει διευρυνθεί τόσο πολύ, ώστε αρκετοί αεροπορικοί όμιλοι, μεταξύ των οποίων η Lufthansa και η IAG, έχουν αρχίσει να αντισταθμίζουν τον κίνδυνο απευθείας για τα καύσιμα αεροσκαφών και όχι μόνο για το πετρέλαιο. Η διαφορά αυτή είναι γνωστή στις αγορές ως crack spread.
Οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δεν αντισταθμίζουν με ανάλογο τρόπο τον κίνδυνο από τις διακυμάνσεις των τιμών των καυσίμων αεροσκαφών, με αποτέλεσμα να είναι περισσότερο εκτεθειμένες στη φετινή εκτίναξή τους.
«Όλα δείχνουν ότι θα είναι ένας δύσκολος χειμώνας, ακόμη και για τις εταιρείες που έχουν προστατευθεί από τις διακυμάνσεις των τιμών», δήλωσε ο αναλυτής αερομεταφορών Τζον Στρίκλαντ. «Θα δούμε πολλές ακυρώσεις πτήσεων, ενώ για ορισμένες εταιρείες τίθεται ακόμη και θέμα επιβίωσης».
Για να περιορίσει την πίεση στα οικονομικά της αποτελέσματα, η easyJet διπλασίασε τις περικοπές πτήσεων που σχεδίαζε για τον χειμώνα, αφαιρώντας επιπλέον 700.000 θέσεις από το πρόγραμμά της, σύμφωνα με τον κ. Τζάρβις.
Μόνο τον Σεπτέμβριο, οι αεροπορικές εταιρείες αφαίρεσαν 6 εκατ. θέσεις από τα προγράμματα πτήσεων του Οκτωβρίου, του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου, σύμφωνα με τα στοιχεία της Cirium. Οι περικοπές αντιστοιχούν περίπου στο 1% της συνολικής χωρητικότητας του κλάδου.
Στην προσπάθειά τους να μειώσουν το κόστος, οι εταιρείες στρέφονται όλο και περισσότερο και στον στόλο τους.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο εταιρείας εκμίσθωσης αεροσκαφών, σχεδόν δώδεκα αεροπορικές εταιρείες έχουν ήδη ζητήσει να καθυστερήσουν τις πληρωμές των μισθωμάτων τους. Ορισμένες επιδιώκουν να μεταθέσουν τις πληρωμές για αρκετούς μήνες, ενώ άλλες ζητούν μείωση των μηνιαίων δόσεων κατά περίπου 10%. Μεταξύ αυτών βρίσκονται και εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή του Κόλπου, ανέφερε η ίδια πηγή.
Στέλεχος ενός από τους μεγαλύτερους ομίλους εκμίσθωσης αεροσκαφών παγκοσμίως δήλωσε ότι ο όμιλος έχει δεχθεί «δύο αιτήματα από μικρότερες εταιρείες για αναβολή πληρωμών μισθωμάτων». Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι «η συντριπτική πλειονότητα των πελατών μας αναφέρει πως η ζήτηση παραμένει αρκετά καλή και οι αποδόσεις διατηρούνται σε σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα».
Οι αεροπορικές εταιρείες αποσύρουν επίσης παλαιότερα αεροσκάφη, τα οποία καταναλώνουν περισσότερα καύσιμα, ταχύτερα από ό,τι σχεδίαζαν, καθώς αυξάνονται οι παραδόσεις νέων αεροσκαφών από την Boeing και την Airbus.
Η easyJet έχει επιταχύνει την απόσυρση των Airbus A319, ενώ η Lufthansa σχεδιάζει να αποσύρει ορισμένα παλαιότερα αεροσκάφη νωρίτερα από ό,τι προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός.
Η easyJet επισπεύδει την απόσυρση των Airbus A319.
Ο επικεφαλής της Lufthansa, Κάρστεν Σπορ, δήλωσε ότι η γερμανική εταιρεία περιορίζει τις πτήσεις της για τον χειμώνα. Μεταξύ άλλων, θα αφήσει στο έδαφος μεγάλα αεροσκάφη Airbus A380 και Boeing 747, τα οποία δυσκολεύεται να γεμίσει όταν η ζήτηση υποχωρεί.
Παρά την ανησυχία για τους επόμενους μήνες, τα στελέχη του κλάδου επισημαίνουν ότι υπάρχουν και ορισμένες θετικές ενδείξεις.
Η ζήτηση για ταξίδια μεγάλων αποστάσεων στην επιχειρηματική θέση παραμένει ισχυρή, καθώς οι μεγάλες αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων δεν έχουν αποθαρρύνει τους επιβάτες. Αντίθετα, στην αγορά των κοντινών πτήσεων και των ταξιδιών αναψυχής αρχίζουν να εμφανίζονται σημάδια υποχώρησης.
«Όσο υψηλότερη είναι η κατηγορία του εισιτηρίου, τόσο μικρότερη είναι η επίπτωση», σημείωσε ο Σπορ. «Νομίζω ότι οι συνάδελφοί μου στις εταιρείες χαμηλού κόστους ανησυχούν περισσότερο».
Η easyJet ανέφερε ότι οι κρατήσεις για το επόμενο καλοκαίρι είναι λιγότερες σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Την ίδια ώρα, όμως, αυξάνεται ο αριθμός των πελατών που κλείνουν τα ταξίδια τους πιο κοντά στην ημερομηνία αναχώρησης.
Ο Γκαγιέγο της IAG σημείωσε ότι η ευρωπαϊκή αγορά ταξιδιών αναψυχής δέχεται μεγαλύτερες πιέσεις από άλλες αγορές, ενώ η ζήτηση για ακριβότερα εισιτήρια παραμένει «ισχυρή και ανθεκτική».
Ο όμιλος διατηρεί αμετάβλητο το συνολικό πρόγραμμα πτήσεών του για τον χειμώνα, αλλά έχει περικόψει ορισμένα δρομολόγια της Vueling από τη Βαρκελώνη και έχει μεταφέρει αεροσκάφη σε άλλες γραμμές.
«Κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί», σημείωσε ο Γκαγιέγο. «Θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί».