Περικοπές ύψους 159 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει το νέο σχέδιο για τον επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που παρουσίασε σήμερα Σάββατο η Ιρλανδία που έχει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε.
Σύμφωνα με το Politico, το Δουβλίνο που συντονίζει τις διαπραγματεύσεις, προτείνει να μειωθεί κατά περίπου 8% ο συνολικός προϋπολογισμός για την περίοδο 2028-2034, επιχειρώντας να ικανοποιήσει τη συμμαχία χωρών με επικεφαλής τη Γερμανία, η οποία ζητά σημαντικές περικοπές.
Το νέο διαπραγματευτικό κείμενο της ιρλανδικής προεδρίας, γνωστό ως negobox, προβλέπει μείωση κατά 122 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές σε σύγκριση με το προηγούμενο σχέδιο, που είχε παρουσιάσει η κυπριακή προεδρία τον Ιούνιο. Η πρόταση προμηνύει δύσκολες διαπραγματεύσεις μεταξύ των ηγετών των 27 κρατών-μελών στην προσεχή σύνοδο κορυφής.
Οι χώρες της Ε.Ε. παραμένουν διχασμένες. Από τη μία πλευρά, τα κράτη-μέλη που τάσσονται υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας ζητούν περικοπές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ από το σχέδιο προϋπολογισμού, το οποίο προσεγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ.
Από την άλλη, οι χώρες του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης, αντιτίθενται στις μειώσεις.
Σε μια κίνηση συμβιβασμού προς τη δεύτερη ομάδα, η Ιρλανδία εξαιρεί από τις περικοπές τις αγροτικές επιδοτήσεις και τις περιφερειακές ενισχύσεις. Πρόκειται για κονδύλια με ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, τα οποία αντιστοιχούν περίπου στο ήμισυ του συνολικού προϋπολογισμού.
Το μεγαλύτερο μέρος των περικοπών αφορά, αντίθετα, άλλους τομείς: η αναπτυξιακή βοήθεια μειώνεται κατά 38 δισ. ευρώ, τα κονδύλια για την ανταγωνιστικότητα κατά 75 δισ. ευρώ και οι διοικητικές δαπάνες της Ε.Ε κατά 10 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, το Δουβλίνο καταργεί το αποθεματικό έκτακτης ανάγκης γνωστό ως «EU Facility cushion». Το συγκεκριμένο εργαλείο επέτρεπε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διαθέτει πόρους για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων κρίσεων κατά τη διάρκεια της επταετούς δημοσιονομικής περιόδου.
Ο Ιρλανδός υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Τόμας Μπερν, ο οποίος ηγείται των διαπραγματεύσεων, υπερασπίστηκε την πρόταση, χαρακτηρίζοντάς την ισορροπημένο συμβιβασμό μεταξύ των 27 κρατών-μελών.
«Προστατεύσαμε τις παραδοσιακές πολιτικές της Ένωσης, οι οποίες είναι πολύ σημαντικές για την Ε.Ε. και την ενιαία αγορά. Ταυτόχρονα, στρέφουμε το βλέμμα και στο μέλλον», δήλωσε στους δημοσιογράφους.
Αντιδράσεις από τις χώρες που ζητούν περικοπές
Η ιρλανδική πρόταση, ωστόσο, δύσκολα θα ικανοποιήσει τις χώρες που επιμένουν στη μείωση των δαπανών. Οι συγκεκριμένες κυβερνήσεις έχουν προειδοποιήσει ότι δεν πρέπει να γίνουν δυσανάλογες περικοπές σε νέες κοινές προτεραιότητες της Ε.Ε., όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η αναπτυξιακή χρηματοδότηση.
«Η ιρλανδική πρόταση απογοητεύει και απέχει πολύ από το να αποτελέσει βάση συμφωνίας. Η μεγάλη αύξηση των δαπανών του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα είναι μη προσιτή και οικονομικά μη βιώσιμη. Δίνοντας προτεραιότητα σε πολιτικές του 20ού αιώνα, η πρόταση δεν προετοιμάζει την ΕΕ για τον 21ο αιώνα», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης.
«Αυτό το διαπραγματευτικό κείμενο δεν μπορεί να αποτελέσει βάση συμφωνίας μεταξύ των κρατών-μελών. Χρειαζόμαστε επειγόντως περισσότερο δημοσιονομικό ρεαλισμό και λιγότερες αυταπάτες», προσέθεσε.
Η Γερμανία και οι σύμμαχοί της είχαν επικρίνει την κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ε..Ε, επειδή στο προηγούμενο σχέδιο, τον Ιούνιο, είχε προτείνει περικοπές μόλις 32 δισ. ευρώ.
Δύσκολη αναμένεται να είναι η αποδοχή του νέου σχεδίου και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
«Η ιρλανδική προεδρία σημείωσε ελάχιστη πρόοδο, δεν παρουσίασε ουσιαστικά νέες λύσεις και κατέληξε σε έναν ασθενέστερο προϋπολογισμό», έγραψε σε δήλωσή του λίγο μετά τη δημοσιοποίηση της πρότασης ο διαπραγματευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος για τον προϋπολογισμό, Ζίγκφριντ Μουρεσάν.
«Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν μπλοφάρει: ο προϋπολογισμός που προτείνει η ιρλανδική προεδρία δεν πρόκειται να λάβει τη συγκατάθεσή μας», πρόσθεσε.
Οι πρέσβεις των 27 κρατών-μελών θα τοποθετηθούν επί του σχεδίου σε συνεδρίαση αύριο Κυριακή, ενώ θα προετοιμάσουν και τη συζήτηση των ηγετών για την ερχόμενη Πέμπτη.
Οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να καταλήξουν σε συμφωνία έως το τέλος του έτους, πριν από τις εκλογές σε Γαλλία,Πολωνία καιΙταλία, οι οποίες ενδέχεται να περιπλέξουν περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις.
Αλλαγές στους νέους φόρους
Η ιρλανδική προεδρία δεν προχώρησε σε σημαντικές αλλαγές στο πακέτο των πέντε νέων ευρωπαϊκών φόρων, γνωστών ως «ίδιοι πόροι», που είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πέρυσι. Στόχος είναι να αποφέρουν συνολικά 66 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό της Ε.Ε.
Η εξέλιξη αυτή απογοητεύει χώρες όπως η Γαλλία, η οποία πίεζε το Δουβλίνο να εντάξει στο διαπραγματευτικό κείμενο και τις εισφορές που έχει προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τους ψηφιακούς κολοσσούς, τα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια και τις εταιρείες κρυπτονομισμάτων, ώστε να αυξηθούν τα δυνητικά έσοδα.
Ορισμένες από τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μεταξύ των οποίων ο εταιρικός φόρος με την ονομασία CORE και η επιβάρυνση για τις ρυπογόνες επιχειρήσεις μέσω του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS), βρίσκονται στο στόχαστρο των κυβερνήσεων εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο διαπραγματεύσεων. Ως εκ τούτου, θεωρείται δύσκολο να υλοποιηθούν.
Παρά τις πιέσεις να αποσυρθούν οι πλέον αμφιλεγόμενες προτάσεις, η Ιρλανδία διατήρησε και τους πέντε φόρους στο τραπέζι, προτείνοντας μόνο τεχνικές αλλαγές για να καμφθούν οι αντιρρήσεις.
Ειδικότερα, πρότεινε τη σταδιακή εφαρμογή των εισφορών του ETS για τις φτωχότερες χώρες, οι οποίες πλήττονται δυσανάλογα από την επιβάρυνση, καθώς και την αύξηση των συνεισφορών στον προϋπολογισμό της ΕΕ μέσω της επιβάρυνσης στις εισαγωγές άνθρακα, η οποία γίνεται αποδεκτή από τις περισσότερες κυβερνήσεις.
Οι διαφωνίες για τους ίδιους πόρους αναμένεται να κορυφωθούν στη συζήτηση των ηγετών την προσεχή Πέμπτη. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να καταλήξει στη συγκεκριμένη συνεδρίαση σε ένα πακέτο δυνητικών φόρων που θα είναι αποδεκτό από τις κυβερνήσεις.