Ο Έλον Μασκ τοποθετήθηκε για πρώτη φορά το Σάββατο σχετικά με τις διακοπές στη λειτουργία του δορυφορικού συστήματος του ουκρανικού στρατού, υποστηρίζοντας σε ανάρτησή του στο X ότι η Ουκρανία είχε παραβιάσει τους όρους χρήσης της υπηρεσίας διαδικτύου Starlink, χρησιμοποιώντας την «για επιθετικά πλήγματα με drones με σκοπό τη δολοφονία ανθρώπων».
Ο 55χρονος Μασκ πρόσθεσε ότι η εταιρεία του, SpaceX, η οποία διαχειρίζεται το δορυφορικό σύστημα Starlink, είχε κλείσει το «παραθυράκι» που επέτρεπε αυτή τη χρήση την περασμένη εβδομάδα, χωρίς ωστόσο να δώσει πολλές λεπτομέρειες.
Διαχώρισε το Starlink, το οποίο, όπως είπε, είναι μια υπηρεσία που προορίζεται για πολίτες, από το Starshield, ένα σύστημα που αναπτύχθηκε από τη SpaceX και ελέγχεται από την αμερικανική κυβέρνηση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικούς σκοπούς.
Στην Ουκρανία, τα drones λειτουργούν κανονικά δήλωσε ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έπειτα από περισσότερο από μία εβδομάδα διαβουλεύσεων και αντιπαραθέσεων με την Ουάσιγκτον σχετικά με την επιβράδυνση στην ταχύτητα, η οποία είχε παρεμποδίσει κρίσιμες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
«Οι ταχύτητες είναι πλέον εκεί που πρέπει να είναι», δήλωσε ο Ζελένσκι σε βίντεο που ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Η αποκατάσταση άρχισε κατά τη διάρκεια της νύχτας και μέχρι σήμερα το πρωί οι ταχύτητες ήταν ήδη επαρκείς».
Η ανάρτηση του Μασκ το Σάββατο ήταν η πρώτη φορά που σχολίασε τις διακοπές στα δορυφορικά συστήματα επικοινωνίας που διαχειρίζεται, τα οποία έχουν καταστεί ζωτικής σημασίας εργαλείο για την Ουκρανία στον πόλεμό της με τη Ρωσία. Η Ουκρανία χρησιμοποιεί το Starlink για επικοινωνίες, ενώ αξιοποιεί το Starshield για ορισμένες μορφές αεράμυνας και για την καθοδήγηση drones σε εδάφη υπό ρωσική κατοχή.
Επίσης το Σάββατο, η SpaceX απέστειλε επιστολή στο Κογκρέσο σχετικά με τις υπηρεσίες της στην Ουκρανία. Στην επιστολή, η SpaceX επανέλαβε ότι δεν έγιναν αλλαγές στο Starshield, το οποίο βρίσκεται υπό τον έλεγχο της αμερικανικής κυβέρνησης. Αντιθέτως, η εταιρεία ανέφερε ότι έγιναν αλλαγές στο Starlink επειδή η Ουκρανία χρησιμοποιούσε το σύστημα για «επιθετικές στρατιωτικές αεροπορικές αποστολές».
Σύμφωνα με τους ΝΥΤ, η εταιρεία πρόσθεσε ότι αποκατέστησε την υπηρεσία Starlink «ώστε να παραμείνει ευθυγραμμισμένη με όσα αντιλαμβανόμαστε ως πολιτικές και προτεραιότητες της αμερικανικής κυβέρνησης».
Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι οι διακοπές στα δορυφορικά συστήματα επικοινωνίας της χώρας είχαν καταστήσει τους αμάχους πιο ευάλωτους στις ρωσικές επιθέσεις. Διοικητές μονάδων στην πρώτη γραμμή ανέφεραν ότι οι αιφνίδιες αλλαγές επηρέασαν σημαντικά πλήγματα κατά των ρωσικών γραμμών εφοδιασμού, έθεσαν σε κίνδυνο τη ζωή στρατιωτών και οδήγησαν στην απώλεια ακριβού εξοπλισμού.
Ο Σερχίι Στερνένκο, ο οποίος είχε διατελέσει σύμβουλος του πρώην υπουργού Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαΐλο Φεντόροφ, αντέκρουσε τον ισχυρισμό του Μασκ ότι η Ουκρανία χρησιμοποιούσε το Starlink για επιθετικές επιχειρήσεις. Η χρήση του Starlink για την καθοδήγηση drone ήταν «τεχνικά αδύνατη», έγραψε στο X. «Η Ουκρανία δεν παραβίασε τους όρους χρήσης».
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Τραμπ είχε τηλεφωνήσει στον Μασκ νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα και του είχε ζητήσει να αποκαταστήσει την πλήρη πρόσβαση της Ουκρανίας στα συστήματα επικοινωνίας.
Το επεισόδιο ανέδειξε τη γεωπολιτική επιρροή που ασκεί ο Μασκ μέσω της SpaceX. Ενώ το Starlink έχει πλέον περισσότερους από 13 εκατομμύρια συνδρομητές, παρέχοντας υπηρεσίες διαδικτύου ακόμη και σε νοικοκυριά, το Starshield θεωρείται ολοένα και περισσότερο η ραχοκοκαλιά των στρατιωτικών επικοινωνιών των ΗΠΑ.
Η Ουκρανία φοβόταν ότι οι ανεξήγητες αλλαγές στη δορυφορική υπηρεσία της, οι οποίες σημειώθηκαν την περίοδο που ο πρόεδρος Τραμπ χαλάρωνε τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και απαιτούσε από την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις σε διυλιστήρια πετρελαίου, αποτελούσαν μέρος μιας προσπάθειας να εξαναγκαστεί το Κίεβο σε συνθηκολόγηση με τη Μόσχα.
«Ευχαριστώ όλους τους Αμερικανούς και όλους τους εταίρους μας που αντιμετώπισαν το ζήτημα με τη δέουσα σοβαρότητα και βοήθησαν πραγματικά — μέλη του Κογκρέσου, γερουσιαστές, όλα τα μέσα ενημέρωσης, το υπουργείο Εξωτερικών και τον πρόεδρο», δήλωσε ο Ζελένσκι. «Η προστασία της ανθρώπινης ζωής έχει σημασία».
Ο υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Γεβχέν Χμάρα, είχε ανακοινώσει νωρίτερα το Σάββατο ότι drones που συνδέονται με το Starshield είχαν πετάξει με ταχύτητες κοντά στα 250 μίλια την ώρα για πρώτη φορά μετά τις αρχικές διακοπές.
«Αυτό αποτελεί ακόμη ένα παράδειγμα του ότι ο άμεσος διάλογος και η σταθερή στάση του προέδρου της Ουκρανίας στο ανώτατο επίπεδο αποφέρουν αποτελέσματα», ανέφερε ο Χμάρα σε ανακοίνωσή του.