Η άνοδος της Wall Street σε επίπεδα-ρεκόρ φέτος, παρά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την εκτόξευση του κόστους δανεισμού, τροφοδοτήθηκε από μία και μόνο επενδυτική ιδέα: τη διαρκή ώθηση που προσέφερε στις μετοχές η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης (AI).
Έπειτα από εβδομάδες προειδοποιητικών σημάτων από τις αγορές πιστώσεων, το κυρίαρχο αυτό αφήγημα των αγορών κατέρρευσε θεαματικά την Πέμπτη, προκαλώντας μαζικές ρευστοποιήσεις ύψους 3,2 τρισ. δολαρίων, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από τις πολιτικές επιπτώσεις των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με επενδυτές, το κύμα πωλήσεων τροφοδοτήθηκε από τη βίαιη απομόχλευση θέσεων σε τεχνολογικές μετοχές που είχαν συσσωρεύσει τα hedge funds, με ορισμένα να περιορίζουν την έκθεσή τους με τον ταχύτερο ρυθμό από την περίοδο της πανδημίας COVID-19, καθώς και από την έξοδο ιδιωτών επενδυτών από την αγορά.
«Είναι σαν χημική αντίδραση», δήλωσε στους Financial Times ανώτερο τραπεζικό στέλεχος στον τομέα των μετοχών. «Υπάρχουν ένα, δύο, τρία στοιχεία και μετά ακολουθεί έκρηξη. Οι εκλογές ήταν το εκρηκτικό στοιχείο».
Ο τεχνολογικά βαρύς δείκτης Nasdaq 100 υποχώρησε περισσότερο από 6% την Πέμπτη, σε μία από τις χειρότερες συνεδριάσεις που έχουν καταγραφεί για τις μετοχές των εταιρειών ημιαγωγών, προτού ενισχυθεί κατά 1,4% την Παρασκευή, ολοκληρώνοντας την εβδομάδα με απώλειες 4,9%.
Η κατάρρευση των τεχνολογικών μετοχών αιφνιδίασε τους επενδυτές. Αρχικά, οι μετοχές κινήθηκαν ανοδικά την Τετάρτη, μετά τη σαρωτική επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο, καθώς οι επενδυτές έκλεισαν τις θέσεις αντιστάθμισης που είχαν δημιουργήσει ενόψει των εκλογών, μετά την αποσαφήνιση του αποτελέσματος, και επανατοποθετήθηκαν σε μετοχές. Την αισιοδοξία ενίσχυσε η απότομη πτώση των τιμών του πετρελαίου, καθώς ενισχύονταν οι προσδοκίες για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν.
«Παρότι οι κίνδυνοι που συνδέονται τόσο με το Ιράν όσο και με τη χρηματοδότηση της τεχνητής νοημοσύνης είναι πιθανό να παραμείνουν, θεωρούμε ότι οι επενδυτές έχουν περιορίσει επαρκώς την έκθεσή τους στον κίνδυνο και ότι οι μετοχές μπορούν να κινηθούν υψηλότερα», ανέφερε η Citi σε σημείωμά της την Τετάρτη, αποτυπώνοντας το κλίμα της αγοράς.
Ωστόσο, η ηρεμία διαλύθηκε την Πέμπτη, καθώς οι τιμές του πετρελαίου ανέκαμψαν και η αγορά επικεντρώθηκε στο ενδεχόμενο οι νεοεκλεγέντες Δημοκρατικοί να επιβραδύνουν την ανάπτυξη των υποδομών που είναι κρίσιμη για τις επενδύσεις ύψους 1 τρισ. δολαρίων στην τεχνητή νοημοσύνη, τις οποίες αναμένουν ορισμένοι αναλυτές για το επόμενο έτος.
«Οι ενδιάμεσες εκλογές έβαλαν τέλος στην παραδοχή ότι η τεχνητή νοημοσύνη διαθέτει λευκή επιταγή», δήλωσε ο Λουντοβίκ Σιμπράν, επικεφαλής επενδύσεων της γερμανικής Allianz. «Η αγορά μόλις συνειδητοποίησε ότι το “ο ουρανός είναι το όριο” δεν αποτελεί μέθοδο αποτίμησης».
Η χρηματιστηριακή αγορά, με την έντονη βαρύτητά της στις τεχνολογικές μετοχές, είχε επωφεληθεί φέτος από τη διπλή επίδραση της άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης στις τιμές των μετοχών: αφενός, είχαν ενισχυθεί τα εταιρικά κέρδη των επιχειρήσεων που προμηθεύουν τα απαραίτητα «εργαλεία» για την ανάπτυξη της τεχνολογίας, όπως οι κατασκευαστές ημιαγωγών, και αφετέρου είχαν προσφέρει σημαντική στήριξη στις προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης.
Τώρα, οι επενδυτές βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο να αντιστραφούν αυτές οι δύο κινητήριες δυνάμεις, ενώ οι αγορές καλούνται να ενσωματώσουν στις αποτιμήσεις τους ένα πλήγμα στην οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ, την ίδια στιγμή που οι καθυστερήσεις και οι ρυθμιστικοί περιορισμοί επιβαρύνουν τις προοπτικές κερδοφορίας των εταιρειών που δραστηριοποιούνται άμεσα στις υποδομές της τεχνητής νοημοσύνης.
«Το επενδυτικό αφήγημα της τεχνητής νοημοσύνης έχει χάσει μέρος της αξίας του», δήλωσε ο Νιχίλ Σρινιβασάν, επικεφαλής επενδύσεων σε ένα νεοσύστατο macro fund της Benzaiten Macro, με έδρα τη Σιγκαπούρη, και πρώην επικεφαλής επενδύσεων σε οργανισμούς, μεταξύ των οποίων και η ιταλική Generali.
Οι μετοχές «προεξοφλούν το μέλλον και το μέλλον πέρα από τα επόμενα λίγα χρόνια αποτελεί πλέον ερωτηματικό», πρόσθεσε. Εκτιμά ότι η ανάπτυξη στις ΗΠΑ θα είναι πιο συγκρατημένη το επόμενο έτος, λόγω των χαμηλότερων επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη και των επιπτώσεων που αυτές θα έχουν στην κατανάλωση.
Η εκλογή Δημοκρατικών κυβερνητών, οι οποίοι αναμένεται να περιορίσουν την κατασκευή data centers σε πολιτείες όπως το Τέξας, σε συνδυασμό με την αυξημένη πιθανότητα ευρύτερων αντιδράσεων κατά της τεχνητής νοημοσύνης από ένα Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών, ήταν αρκετή για να αναστατώσει μια αγορά που ανησυχούσε όλο και περισσότερο για τις επιπτώσεις του υψηλότερου κόστους δανεισμού στις αδιάκοπες δαπάνες των αποκαλούμενων hyperscalers για την ανάπτυξη των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.
Η πρόσφατη περίοδος δημοσίευσης αποτελεσμάτων για το τρίτο τρίμηνο είχε προκαλέσει μεταβλητότητα, καθώς οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες παρουσίασαν τεράστια επενδυτικά σχέδια, αλλά ταυτόχρονα ανέφεραν υποτονικά έσοδα από τις βασικές επιχειρηματικές τους δραστηριότητες.
Παράλληλα, η πτώση των τιμών των ομολόγων πιο ριψοκίνδυνων δανειοληπτών που συνδέονται με την άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης, όπως οι αποκαλούμενες neoclouds, ενίσχυσε τους φόβους για μια κρίση στην αγορά πιστώσεων.
Τώρα, οι διαχειριστές κεφαλαίων ανησυχούν ότι τίθεται υπό αμφισβήτηση η ανάπτυξη των data centers που έχει ήδη ενσωματωθεί στις ταχέως αυξανόμενες εκτιμήσεις για τα εταιρικά κέρδη, πάνω στις οποίες βασίζονται οι αποτιμήσεις των μετοχών. «Το βασικό ζήτημα που μας ανησυχεί είναι ότι η υλοποίηση όλων αυτών των κεφαλαιουχικών δαπανών (capex) θα είναι δυσκολότερη, με [...] περισσότερες καθυστερήσεις και όλους αυτούς τους περιορισμούς», δήλωσε ο Στίβεν Τζόουνς, επικεφαλής επενδύσεων της Aegon Asset Management.
Traders από τον χώρο των τραπεζών ανέφεραν ότι μία από τις αφορμές για το κύμα πωλήσεων της Πέμπτης προήλθε από τους ιδιώτες επενδυτές, οι οποίοι είχαν αποδειχθεί σταθεροί αγοραστές στις προηγούμενες περιόδους μεταβλητότητας, εκμεταλλευόμενοι τις πτώσεις των τιμών.
Στοιχεία της Vanda Research, εταιρείας που ειδικεύεται στην ανάλυση των επενδυτικών ροών, δείχνουν καθαρές εκροές 388 εκατ. δολαρίων από μεμονωμένες μετοχές από ιδιώτες επενδυτές κατά τις δύο πρώτες ώρες των συναλλαγών της Πέμπτης. Για σύντομο χρονικό διάστημα, η εξέλιξη αυτή έδειχνε ότι η ημέρα θα μπορούσε να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη ημερήσια έξοδο ιδιωτών επενδυτών από μεμονωμένες μετοχές από την πανδημία COVID-19, προτού οι επενδυτές επαναγοράσουν ορισμένες μετοχές κατά τις δύο τελευταίες ώρες της συνεδρίασης.
Καθώς οι μετοχές υποχωρούσαν, τα hedge funds αναγκάστηκαν να προχωρήσουν σε «απομόχλευση» (degross), δηλαδή να κλείσουν μοχλευμένες θέσεις για να περιορίσουν τον κίνδυνό τους, εντείνοντας έτσι το κύμα πωλήσεων, σύμφωνα με επενδυτές.
«Επικράτησε ο φόβος. Πρόκειται για την κλασική ανθρώπινη ψυχολογία», δήλωσε ανώτερος trader μετοχών σε μεγάλη τράπεζα. «Οι επενδυτές πρέπει να αντλήσουν μετρητά, επειδή έχουν υποστεί απώλειες από το επενδυτικό στοίχημα στην τεχνητή νοημοσύνη».
Μέσα στην αναταραχή, το hedge fund Walleye ανακοίνωσε ότι κλείνει μέρος των δραστηριοτήτων του στον τομέα των μετοχών και επιστρέφει ένα μέρος των κεφαλαίων στους επενδυτές του.
Η JPMorgan ενημέρωσε τους πελάτες της ότι η Πέμπτη ήταν η χειρότερη ημέρα για τα hedge funds από την περίοδο που ακολούθησε τους δασμούς της «Ημέρας Απελευθέρωσης» του Ντόναλντ Τραμπ πέρυσι, με τους πελάτες της στον κλάδο των hedge funds να καταγράφουν απώλειες 1,6%. Πρόσθεσε ότι η μείωση του δανεισμού από τα hedge funds, καθώς έκλειναν τις θέσεις τους, ήταν η εντονότερη σε διάστημα 20 ημερών από το κύμα ρευστοποιήσεων της πανδημίας COVID-19.
Καθώς οι τεχνολογικές μετοχές ανέκαμψαν την Παρασκευή, ορισμένοι επενδυτές υποστήριξαν ότι οι πολιτικοί κίνδυνοι είναι υπερβολικά διογκωμένοι και ότι θα απαιτούνταν σημαντική επιδείνωση των εταιρικών κερδών ή των οικονομικών προοπτικών για να διατηρηθεί το αρνητικό κλίμα στις αγορές.
«Αυτό ήταν μια ψήφος για τα data centers. Δεν ήταν καταδίκη της τεχνητής νοημοσύνης», δήλωσε ο Τζο Ζιντλ, επικεφαλής στρατηγικής αγορών του επενδυτικού ομίλου Cresset. Οι περιορισμοί στην ανάπτυξη θα αποτελέσουν πρόβλημα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, δεδομένου ότι «πολλά έργα βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή και είναι απίθανο να σταματήσουν», υποστήριξε.
Η Τζιτάνια Καντάρι, αναπληρώτρια επικεφαλής επενδύσεων στον τομέα των επενδυτικών λύσεων και των κεφαλαίων πολλαπλών κατηγοριών ενεργητικού της Morgan Stanley Investment Management, δήλωσε ότι «το μέγεθος των κινήσεων φαίνεται πολύ μεγαλύτερο από τον αντίκτυπο στα θεμελιώδη μεγέθη [...] είτε αυτό αφορά την επιβράδυνση των κεφαλαιουχικών δαπανών των hyperscalers είτε ορισμένες από τις ανησυχίες για τη χρηματοδότηση».
Η ανθεκτικότητα της αμερικανικής οικονομίας επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια από τα στοιχεία της Παρασκευής, σύμφωνα με τα οποία δημιουργήθηκαν 165.000 θέσεις εργασίας τον Οκτώβριο, αριθμός που ξεπέρασε κατά πολύ τις προσδοκίες της Wall Street.
Ωστόσο, εξετάζοντας τις μακροπρόθεσμες προοπτικές, άλλοι εκτιμούν ότι η αναταραχή αυτής της εβδομάδας αποτελεί ένδειξη πως η χρηματιστηριακή άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης στη Wall Street έχει φτάσει στο αποκορύφωμά της.
«Πιστεύω ότι η αγορά θα κινηθεί από εδώ και πέρα πτωτικά», δήλωσε ο Σρινιβασάν της Benzaiten Macro. «Μπορεί να σημειώσει άνοδο αυτή την εβδομάδα, την επόμενη εβδομάδα [...], αλλά η αγορά θα υποχωρήσει περαιτέρω».