Βενεζουέλα... και στο βάθος Κούβα

Η πρόβλεψή τους για την πτώση του Νικολάς Μαδούρο από την εξουσία στη Βενεζουέλα δεν χρειάστηκε πολύ για να επιβεβαιωθεί. Μία με δύο μέρες αργότερα, ο Μαδούρο συνελήφθη σε επιχείρηση των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων (Delta Force) στο Καράκας και μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη για να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες περί διακίνησης ναρκωτικών.

Η άλλη πρόβλεψη ήθελε τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να αρρωσταίνει βαριά αυτή τη χρονιά. Όμως, ακόμη κι αν επιβεβαιωθεί η πρόβλεψή τους, η νέα εθνική στρατηγική ασφαλείας (national security strategy) των ΗΠΑ δεν πρόκειται να αλλάξει.

Το Δόγμα Μονρόε του 1823, σύμφωνα με το οποίο οποιαδήποτε προσπάθεια των ευρωπαϊκών κρατών να αναμειχθούν στις υποθέσεις των χωρών της Βόρειας και της Νότιας Αμερικής θα εκλαμβανόταν ως επιθετική ενέργεια και θα προκαλούσε την επέμβαση των ΗΠΑ, είναι κεντρικό κομμάτι της στρατηγικής ασφαλείας. 

Όσοι έλεγαν ότι η ναυτική δύναμη την οποία είχαν συγκεντρώσει πρόσφατα οι ΗΠΑ στη Καραϊβική δεν ήταν αρκετή για εισβολή σε κάποια χώρα αλλά ήταν πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που χρειαζόταν για τον έλεγχο των καρτέλ διακίνησης ναρκωτικών είχαν δίκιο.

Η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση εντός της Βενεζουέλας, η οποία κατέληξε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος κατηγορείται ευρέως για νοθεία στις προεδρικές εκλογές του 2024, ανέδειξε τον λόγο. Όμως, ο Μαδούρο είναι το μέσο για την επίτευξη του θεμελιώδους γεωπολιτικού στόχου που είναι η Κούβα, όπως άλλωστε επισημαίνει ο βετεράνος γεωπολιτικός αναλυτής Τζορτζ Φρίντμαν. Σημειώνεται ότι η Κούβα έχει υπογράψει αμυντική συμφωνία με τη Ρωσία, αλλά η τελευταία δεν μπορεί να κάνει πολλά πράγματα.  

Η οικονομία της Κούβας είναι σε πολύ άσχημη κατάσταση εδώ και καιρό. Μόνο αν μιλήσει κάποιος με ανθρώπους που ζουν εκεί μπορεί να καταλάβει τι συμβαίνει, π.χ. λίγες ώρες ηλεκτροδότησης την ημέρα. Η λειτουργία της οικονομίας της βασίζεται  στο πετρέλαιο που εισάγει. Αυτό προέρχεται κατά 80% από τη Βενεζουέλα και κατά 20% από το Μεξικό. Το τελευταίο εμφανίζεται πρόθυμο να ικανοποιήσει τον Τραμπ και να σταματήσει τις εξαγωγές του στην Κούβα. Αν σταματήσει και η Βενεζουέλα, η πίεση θα γίνει αφόρητη.

Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ πιέζουν για ανατροπή του καθεστώτος στην Κούβα εκ των έσω. Το ίδιο κάνουν στη Βενεζουέλα, η οποία βασίζεται στη χρηματοδότηση από τις εξαγωγές πετρελαίου και σε πολύ μικρότερο βαθμό από τα ναρκωτικά. Επιβάλλοντας ναυτικό αποκλεισμό στη Βενεζουέλα, επιδιώκουν να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις τους.

Η ενέργεια είναι το μέσο για την αλλαγή του καθεστώτος στις δυο χώρες από εγχώριες δυνάμεις που θα έχουν τη στήριξη των ΗΠΑ. Όμως, το αποτέλεσμα δεν μπορεί να είναι σίγουρο.  

Η αποδυνάμωση των καρτέλ είναι επίσης σημαντικό θέμα τόσο για τη διακίνηση των ναρκωτικών εντός των ΗΠΑ όσο  και για τον εξορθολογισμό της οικονομικής πολιτικής χωρών όπως η Κολομβία και το Μεξικό.  Τα καρτέλ εκτιμάται ότι ελέγχουν σημαντικό κομμάτι του φυσικού κεφαλαίου στις δύο χώρες.

Το νέο γεωπολιτικό πεδίο στο Δυτικό Ημισφαίριο που επιθυμούν οι ΗΠΑ συνδέεται επίσης με μια νέα οικονομική πραγματικότητα στη σφαίρα επιρροής τους στην οποία ούτε η Κίνα, ούτε η Ρωσία, ούτε κάποιος άλλος θα έχουν λόγο. Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής με το άφθονο εργατικό δυναμικό και τους πλούσιους φυσικούς πόρους θα εξάγουν φθηνά προϊόντα στις ΗΠΑ και θα δεχθούν μεγάλες άμεσες ξένες επενδύσεις. Μ’ αυτό τον τρόπο, οι ΗΠΑ θα μειώσουν την οικονομική εξάρτησή τους από την Κίνα και θα δημιουργήσουν νέες εφοδιαστικές αλυσίδες δίπλα τους. 

Όλα αυτά φαντάζουν ίσως εξωπραγματικά αλλά δεν είναι. Είναι μέρος της εθνικής στρατηγικής ασφαλείας των ΗΠΑ, η οποία ενέχει μεν αβεβαιότητα και κινδύνους στην εκτέλεση αλλά έχει ξεκάθαρη στόχευση με πολλούς αποδέκτες.