Όταν οι χώρες χάνουν την εμπιστοσύνη των αγορών, οι παραδοσιακοί επενδυτές αρχίζουν να αποχωρούν. Αν τότε δεν βρεθεί οριακός αγοραστής, τα ομόλογα καταρρέουν, οι αποδόσεις τους εκσφενδονίζονται και οι χώρες βρίσκονται σε κρίση.Σήμερα, το παγκόσμιο χρέος βρίσκεται στα 365 τρισ. δολάρια και το παγκόσμιο ΑΕΠ στα 115-120 τρισ., δηλ. το χρέος είναι 3 φορές περίπου το ΑΕΠ. Οι χώρες με το υψηλότερο χρέος και τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα έχουν το πρόβλημα.
Η Γαλλία είναι η πρώτη χώρα του πυρήνα της ευρωζώνης, η οποία φαίνεται να χάνει την αξιοπιστία της στις αγορές. Η επανατιμολόγηση του χρέους της με διεύρυνση της διαφοράς απόδοσης (spread) του 10ετούς ομολόγου της από το αντίστοιχο της Γερμανίας στις 150 μονάδες και πλέον πρόσφατα αντικατοπτρίζει αυτή την πραγματικότητα.
Είναι κάτι που δεν έχουμε δει ξανά από το 2012 όταν η κρίση χρέους στην ευρωζώνη ήταν ακόμη σε εξέλιξη και είναι λογικό να προβληματίζει. Μερικοί θεωρούν ότι ίσως η ευρυζώνη είναι στα πρόθυρα μιας δεύτερης κρίσης χρέους και μάλιστα πιο σοβαρής καθώς σε μια τέτοια περίπτωση θα απαιτηθούν τρισ. ευρώ για να διασωθεί η Γαλλία,
Είναι όμως έτσι; Οι δυο προηγούμενες κρίσεις στην αγορά ομολόγων, το 1994 και το 2011, ίσως έχουν την απάντηση.
Το 1994, η κρίση ξεκίνησε από τις ΗΠΑ και συγκεκριμένα μετά την αιφνιδιαστική απόφαση της Fed υπό τον Άλαν Γκρήνσπαν να αυξήσει το βασικό επιτόκιο στο 3,25% από 3% μετά από 5 χρόνια για να αποφύγει την υπερθέρμανση της αμερικανικής οικονομίας και την άνοδο του πληθωρισμού. Όμως, η αγορά δεν ήταν μόνο απροετοίμαστη. Ήταν επίσης υπερμοχλευμένη καθώς αρκετά hedge funds και άλλοι έκαναν χρήση του περιβόητου carry trade, δηλαδή του δανεισμού σε φθηνό νόμισμα για τοποθετήσεις σε άλλο με υψηλότερες αποδόσεις.
Μέσα σε ένα χρόνο, το βασικό επιτόκιο της Fed είχε διπλασιασθεί στο 6% και το ξεπούλημα στην αμερικανική αγορά ομολόγων είχε μεταφερθεί στην Ευρώπη κι αλλού. O καταλύτης ήταν η αιφνιδιαστική αύξηση επιτοκίων από την Fed σε μια υπερμοχλευμένη αγορά όπου οι πωλήσεις έφερναν πωλήσεις. Η κρίση του 1994 έμεινε γνωστή ως «Η μεγάλη σφαγή των ομολόγων» (the great bond massacre) και κύριο χαρακτηριστικό της ήταν η συγχρονισμένη άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων παντού και η υποχώρηση τους μετά τον Οκτώβριο του 1994 και περισσότερο μέσα στο 1995.
Αν συγκρίνουμε την κρίση του 1994 με την σημερινή θα δούμε ότι έχουν ένα κοινό στοιχείο. Την αύξηση των αποδόσεων σε όλα τα ομόλογα, ασχέτως αν αλλού ήταν περισσότερο π.χ. Γαλλία, Ιταλία, Ελλάδα και αλλού λιγότερο π.χ. Γερμανία.
Αντίθετα, στη κρίση του χρέους της ευρωζώνης το 2011-2012, η αιτία ήταν το υψηλό δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα στην Ελλάδα, κυρίως, και στις άλλες χώρες της ευρωπεριφέρειας (PIIGS). Δεν ήταν η ανησυχία για τον υψηλό πληθωρισμό όπως το 1994.
Γι’ αυτό και η αντίδραση της αγοράς ήταν διαφορετική. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της Γερμανίας υποχώρησε αλλά των ομολόγων της Ελλάδας, της Ιταλίας και των άλλων PIIGS ανέβηκαν πολύ με αποτέλεσμα την διεύρυνση των spread έναντι της Γερμανίας. Αυτό δεν το έχουμε δει μέχρι στιγμής αν και οι ανησυχίες για την δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας έχουν ενταθεί, φέρνοντας στο νου την Ελλάδα.
Αν λοιπόν δούμε τις αποδόσεις της Γαλλίας και των άλλων υπερχρεωμένων χωρών να ανεβαίνουν και της Γερμανίας να υποχωρούν λόγω εισροών από κεφάλαια που αναζητούν καταφύγιο, η σημερινή κρίση στη Γαλλία θα αρχίσει να μοιάζει με εκείνη της περιόδου 2011-2012. Τότε, θα μπορούμε να μιλάμε για κρίση χρέους Ν.2 στην ευρωζώνη.
Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.