Πώς η κυβέρνηση κρατά καθηλωμένες τις ΜμΕ στην Ελλάδα

Από την 1η Ιανουαρίου 2025 τέθηκε σε εφαρμογή η Οδηγία (ΕΕ) 2020/285, που προβλέπει γενναίες αλλαγές στο καθεστώς ΦΠΑ για τις μικρές επιχειρήσεις στην Ε.Ε. ενιαίο ευρωπαϊκό όριο έως 100.000 ευρώ για απαλλαγή, εθνικά όρια έως 85.000 ευρώ, μεταβατικές περίοδοι και απλοποίηση διαδικασιών. Πρόκειται για μια μεταρρύθμιση-ανάσα για τις ΜμΕ, που θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά τους και θα επιτρέψει εξωστρέφεια χωρίς ασφυκτικούς ελέγχους.

Στην Ελλάδα, όμως, η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική.

Η χώρα μας διατηρεί το χαμηλότερο όριο απαλλαγής ΦΠΑ στην Ευρώπη: μόλις 10.000 ευρώ. Δεν έχει προσαρμόσει τον Κώδικα ΦΠΑ ώστε να προβλέπει μεταβατικό στάδιο για τις επιχειρήσεις που ξεπερνούν αυτό το όριο. Αντιθέτως, η απαλλαγή παύει άμεσα, πνίγοντας επιχειρηματίες που μόλις ξεκίνησαν να αναπτύσσονται.

Η ως άνω απαλλαγή διατηρεί δυνητικό χαρακτήρα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να καθορίσουν το εθνικό τους όριο απαλλαγής στο ύψος που ανταποκρίνεται καλύτερα στις οικονομικές και πολιτικές τους συνθήκες, με την επιφύλαξη του ανώτατου ορίου που προβλέπεται στην παρούσα οδηγία. Τι γίνεται όμως με την πολιτική βούληση και ευθύνη, όταν η κυβέρνηση επιλέγει να αγνοεί τις ανάγκες της αγοράς και τις ευκαιρίες που δίνει το ευρωπαϊκό δίκαιο και επιλέγει τη στασιμότητα;

Η απαλλαγή των πολύ μικρών επιχειρήσεων από την καταβολή ΦΠΑ μπορεί να έχει θετικές επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητά τους λόγω μειωμένου διοικητικού βάρους (εξοικονόμηση χρόνου και πόρων στη συμμόρφωση με τον ΦΠΑ), επιτρέποντάς τους να επικεντρωθούν στην επιχειρηματική ανάπτυξη. Επίσης, η μη καταβολή ΦΠΑ σημαίνει βελτιωμένη ταμειακή ροή, η οποία μπορεί να είναι κρίσιμη για τις μικρές επιχειρήσεις.

Στην Ελλάδα, η απαλλαγή από τον ΦΠΑ για τις μικρές επιχειρήσεις θα μπορούσε να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά τους, ιδίως σε τομείς με χαμηλά περιθώρια κέρδους. Επίσης, μπορεί να κάνει τις επιχειρήσεις πιο ανταγωνιστικές σε παγκόσμιο επίπεδο, αυξάνοντας τις εξαγωγές και τα μερίδια αγοράς τους. Ωστόσο, απαιτείται προσεκτική εξέταση για να αποφευχθεί η δημιουργία στρεβλώσεων ή κινήτρων για τις επιχειρήσεις να παραμείνουν μικρές ή να παρουσιάζουν ψευδώς χαμηλούς τζίρους.

Η απαλλαγή των μικρών επιχειρήσεων από τον ΦΠΑ μπορεί να επηρεάσει την αύξηση του ΑΕΠ της ελληνικής οικονομίας μέσω της ενθάρρυνσης των ιδιωτικών επενδύσεων παγίου κεφαλαίου καθώς δεν φορολογείται η παραγωγικότητα του επενδυμένου κεφαλαίου τους. Η αύξηση των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου θα μπορούσε να οδηγήσει με τη σειρά τουσε αύξηση της παραγωγικότητας αλλά και των πραγματικών μισθών των εργαζομένων.

Τα συνολικά οφέλη ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας μπορεί να αντισταθμίσουν πλήρως ή σε ικανοποιητικό βαθμό την απώλεια από τα μειωμένα φορολογικά έσοδα από τον ΦΠΑ, καθησυχάζοντας τυχόν φόβους για επιδείνωση της δημοσιονομικής θέσης της χώρας. Εν κατακλείδι, η απαλλαγή ΦΠΑ για μικρές επιχειρήσεις είναι ένα μέτρο προς τη σωστή κατεύθυνση για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης. Η αποτελεσματικότητα του μέτρου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους οικονομικούς θεσμούς της χώρας και το πλαίσιο πολιτικής που ασκείται προκειμένου η εφαρμογή του να αποδώσει το μέγιστο δυνατό οικονομικό αποτέλεσμα.

Το ΠΑΣΟΚ λοιπόν, είναι το μόνο κόμμα που έχει ξεκάθαρη, ρεαλιστική, εναρμονισμένη αλλά και αναπτυξιακή πρόταση: Απαλλαγή από ΦΠΑ έως και 20.000 ευρώ, σταδιακά, ώστε να μην πιεστεί ο δημοσιονομικός χώρος.

Η κυβέρνηση δηλώνει "εναρμονισμένη", όμως απέχει πλήρως από το πνεύμα της Οδηγίας, που στόχο έχει την ενίσχυση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας και την ανακούφιση των πολιτών. Η κυβέρνηση οφείλει να πάψει να προσαρμόζει την ευρωπαϊκή πολιτική μόνο στα μέτρα της λογιστικής διαχείρισης και να την εφαρμόσει ως αναπτυξιακό εργαλείο.

Το ερώτημα είναι απλό: Πώς μπορεί μια μικρή ελληνική επιχείρηση να αναπτυχθεί ή να εξάγει, όταν πνίγεται φορολογικά στα 10.000 ευρώ, χωρίς περιθώριο ανάπτυξης;

Το ΠΑΣΟΚ με σοβαρότητα, τεκμηρίωση και πολιτικό θάρρος επιλέγει να μιλήσει τη γλώσσα της αλήθειας, με σχέδιο, τεκμηρίωση και ευρωπαϊκή κατεύθυνση.

* Η Μαρινίκη Θεοδώρου είναι αναπληρώτρια Γραμματέας του Τομέα Οικονομικών ΠΑΣΟΚ