Το μοντέλο Σιγκαπούρης για τον έλεγχο των Airbnb

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Σιγκαπούρη αποτελεί μια από τις πλέον επιτυχημένες καπιταλιστικές κοινωνίες του κόσμου καταλαμβάνοντας συνήθως τις πρώτες θέσεις στους δείκτες ανταγωνιστικότητας παραγωγικότητας κλπ.

Παράλληλα ο κρατικός τομέας φημίζεται για την έλλειψη  διαφθοράς που τον χαρακτηρίζει. Το κράτος στην Σιγκαπούρη επιτελεί παρεμβατικό ρόλο που σαν κύριο ρόλο έχει τον περιορισμό έως την εξάλειψη φαινομένων κοινωνικής δυσαρμονίας.

Αυτή η φιλοσοφία εμπνέει και την πολιτική της χώρας στο θέμα  των βραχυχρονίων μισθώσεων τύπου Airbnb. Η κυβέρνηση της χώρας εφαρμόζει μια από τις πιο αυστηρές πολιτικές στον κόσμο, περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητα των ιδιοκτητών να νοικιάζουν τα ακίνητά τους σε τουρίστες για λίγες ημέρες.

Ο βασικός ρυθμιστικός φορέας για αυτό το ζήτημα είναι η Αρχή Αστικής Ανασυγκρότησης (Urban Redevelopment Authority - URA). Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, η ελάχιστη περίοδος ενοικίασης για ιδιωτικές κατοικίες, όπως τα διαμερίσματα (condominiums), είναι τρεις συνεχόμενοι μήνες.

Για τις δημόσιες κατοικίες, οι οποίες διαχειρίζονται από το Συμβούλιο Στέγασης και Ανάπτυξης (Housing & Development Board - HDB) και στεγάζουν περίπου το 80% του πληθυσμού, τα πράγματα είναι ακόμα πιο αυστηρά, καθώς η ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης ορίζεται στους έξι μήνες. Οποιαδήποτε μίσθωση για μικρότερο χρονικό διάστημα θεωρείται παράνομη.

Ο κύριος λόγος πίσω από αυτή την αυστηρή στάση είναι η διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και της ασφάλειας στις οικιστικές περιοχές. Η κυβέρνηση της Σιγκαπούρης υποστηρίζει ότι η συνεχής εναλλαγή ξένων επισκεπτών σε οικιστικά συγκροτήματα αλλοιώνει τον χαρακτήρα των γειτονιών, προκαλεί προβλήματα θορύβου, μειώνει την ασφάλεια των μόνιμων κατοίκων και επιβαρύνει τις κοινόχρηστες υποδομές.

Επιπλέον, σε μια χώρα με περιορισμένο γεωγραφικό χώρο, η διασφάλιση προσιτής και σταθερής στέγασης για τους πολίτες αποτελεί κορυφαία εθνική προτεραιότητα. Οι αρχές φοβούνται ότι η ανεξέλεγκτη εξάπλωση του Airbnb θα οδηγούσε σε τεχνητή αύξηση των ενοικίων και των τιμών των ακινήτων -όπως ακριβώς συμβαίνει με άλλες χώρες στον κόσμο.

Οι κυρώσεις για τους παραβάτες είναι εξαιρετικά βαριές. Οι ιδιώτες που συλλαμβάνονται να νοικιάζουν παράνομα τα ακίνητά τους αντιμετωπίζουν πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως και τα 200.000 δολάρια Σιγκαπούρης (περίπου 140.000 ευρώ) για την πρώτη παράβαση.

Σε περίπτωση υποτροπής, τα πρόστιμα αυξάνονται κατακόρυφα, ενώ προβλέπεται ακόμα και ποινή φυλάκισης. Η URA διενεργεί τακτικούς ελέγχους και βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε καταγγελίες γειτόνων που ενοχλούνται από την παρουσία τουριστών.

Παρά τις έντονες πιέσεις από την ίδια την πλατφόρμα της Airbnb, η οποία πρότεινε εναλλακτικά μοντέλα λειτουργίας με συγκεκριμένα όρια ημερών ανά έτος, η κυβέρνηση αρνήθηκε να υποχωρήσει. Μετά από δημόσια διαβούλευση, αποφασίστηκε ότι δεν υπάρχει ευρεία κοινωνική συναίνεση για τη χαλάρωση των μέτρων, καθώς η πλειονότητα των κατοίκων προτιμά την ησυχία και την ασφάλεια της γειτονιάς του.

Για τους τουρίστες, αυτό σημαίνει ότι η εύρεση οικονομικής στέγης μέσω πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης στη Σιγκαπούρη είναι σχεδόν αδύνατη ή εξαιρετικά ριψοκίνδυνη. Αν μια καταχώριση είναι διαθέσιμη για λίγες διανυκτερεύσεις, είναι σχεδόν βέβαιο ότι λειτουργεί παράνομα. Οι επισκέπτες καλούνται να στρέφονται στις παραδοσιακές λύσεις, όπως τα ξενοδοχεία και τα αδειοδοτημένα aparthotels ή serviced apartments, τα οποία διαθέτουν ειδική άδεια για φιλοξενία μικρής διάρκειας.

Συμπερασματικά, η Σιγκαπούρη προτάσσει την ποιότητα ζωής των μόνιμων κατοίκων της και τη σταθερότητα της στεγαστικής της αγοράς έναντι των οικονομικών οφελών των μεσιτικών γραφείων όπως γίνεται στην Ελλάδα. Η πολιτική της αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυστηρού κρατικού ελέγχου, που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την  προσέγγιση άλλων παγκόσμιων μητροπόλεων.

Στη Σιγκαπούρη στόχος της πολιτικής της απαγόρευσης των βραχυχρονίων μισθώσεων είναι να έχουν όλοι (ιδιαίτερα τα νέα ζευγάρια) στέγη στην οποία θα ζήσουν, Στην Ελλάδα αντίθετα τα αποτελέσματα  της πολιτικής ενθάρρυνσης και ανοχής των βραχυχρονίων μισθώσεων είναι η αδυναμία των νέων να αποκτήσουν στέγη -αγοράζοντας ή ενοικιάζοντας.