Η ασπίδα της ΕΕ στη βιομηχανική επίθεση της Κίνας

Όπως υπογραμμίσαμε σε προηγούμενο άρθρο μας η Ευρώπη ειδικά και η Δύση γενικότερα, δέχεται αφόρητη βιομηχανική ανταγωνιστική πίεση από την Κίνα, η οποία όσο υπάρχει ακόμα χρόνος, έστω και με αθέμιτα μέσα, προσπαθεί να κερδίζει μερίδια αγοράς.

Στο πλαίσιο αυτής της ανταγωνιστικής αντιπαράθεσης, η Ευρώπη δεν κάθεται με σταυρωμένα τα χέρια Πιέζει για την εφαρμογή προστατευτικών μέτρων, μέσω νόμου ενισχυτικού της βιομηχανίας. Έτσι, ο προτεινόμενος νόμος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βιομηχανική επιτάχυνση (ΙΑΑ) είναι ένα ενθαρρυντικό βήμα, το οποίο πρέπει να ενισχυθεί όσο η Κίνα επιδιώκει να προκαλεί.

Όπως παρατηρούν αναλυτές της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ο νόμος έχει πολλές παγίδες. Και από την άποψη αυτή, μια πρώτη παγίδα είναι αυτή που προβλέπει ότι οι δημόσιες αρχές, μπορούν να αγοράζουν μη ευρωπαϊκά προϊόντα εάν οι προμηθευτές από τη Γηραιά Ήπειρο ή οι επιλέξιμοι εταίροι προσφέρουν τιμές που είναι πάνω από 25% υψηλότερες ή ακόμη και 30% υψηλότερες σε ορισμένες περιπτώσεις. Ωστόσο, τα κινεζικά προϊόντα είναι συχνά 40% φθηνότερα, ακριβώς λόγω των στρεβλώσεων που προσπαθεί να αντιμετωπίσει η Eυρωπαϊκή Ένωση. Εάν δεν μειωθούν τα κατώτατα όρια, το κείμενο κινδυνεύει να δημιουργήσει ένα κενό και όχι πραγματική προστασία.

Δεύτερον, η ΙΑΑ προτείνει έναν υπερβολικά ευρύ ορισμό του ευρωπαϊκού περιεχομένου. Θεωρώντας τις εισροές από τους 76 εμπορικούς εταίρους της E.E. ως «τοπικό περιεχόμενο», ο κανονισμός αυτός ανοίγει τον δρόμο για το κινεζικό περιεχόμενο που ενσωματώνεται μέσω τρίτων χωρών, καθιστώντας εν μέρει το κριτήριο της ευρωπαϊκής προτίμησης άνευ νοήματος.

Φυσικά, μακροπρόθεσμα, η διοργανική συμφωνία θα χρησιμεύσει ως βάση για εμπορικές διαπραγματεύσεις, οι οποίες μπορούν να επιτρέψουν στην Ευρώπη να ανοίξει τις αγορές της με αντάλλαγμα την αμοιβαιότητα. Αλλά αυτό είναι μόνο ένα μέρος του παζλ που πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή για να αλλάξει το ΓΟΚ ανταγωνιστικότητας 2,0 που επιβάλει η Κίνα.

Πέρα όμως από το νόμο ΙΑΑ, η Ευρώπη έχει και άλλα χαρτιά στη διάθεσή της, Ποια είναι όμως;

«...To πρώτο αφορά την προμήθεια σπάνιων γαιών. Υπάρχουν ενεργές συζητήσεις μεταξύ της κυβέρνησης των ΗΠΑ και των Ευρωπαίων εκπροσώπων για την οικοδόμηση μιας δυτικής αγοράς. Ομολογουμένως, το επίπεδο τιμών θα ήταν υψηλότερο. Επιπλέον, αυτές οι προσπάθειες θα διαρκέσουν χρόνια. Αλλά νομίζω ότι θα πρέπει να μας δώσουν περισσότερη ανθεκτικότητα...», τονίζει ο οικονομολόγος Κριστόφ Περιγιά.

«...Ένα άλλο, λιγότερο γνωστό πλεονέκτημα της Ευρώπης αφορά την κατασκευή τσιπ. Σε αυτόν τον τομέα, η Κίνα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον ευρωπαϊκό εξοπλισμό. Μηχανήματα που μπορείτε να βρείτε στη Γερμανία και την Ολλανδία. Μπορεί μάλιστα να ειπωθεί ότι χωρίς αυτά, η κινεζική βιομηχανία τσιπ θα ήταν σε κακή θέση.

Αυτό προφανώς δεν είναι ευχάριστο χαρτί, διότι οποιαδήποτε ευρωπαϊκή πρωτοβουλία μπορεί να οδηγήσει σε αντίποινα. Ωστόσο, θα μπορούσε να είναι χρήσιμο μια μέρα εάν η Κίνα συνεχίσει να ξεπερνά τα όρια...», υποστηρίζει ο οικονομικός αρχισυντάκτης του γαλλικού «L'Express» Σεμπάστιαν Ζουλιάν.

Τέλος, όπως ανέφερε πρόσφατα ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, η Ευρώπη μπορεί να αντλήσει έμπνευση από το άρθρο 301 του αμερικανικού νόμου περί εμπορίου του 1974. Αυτό επιτρέπει στον Εμπορικό Αντιπρόσωπο των ΗΠΑ να ανταποκρίνεται σε ένα ευρύ φάσμα ξένων πρακτικών που θεωρούνται παράλογες ή εισάγουν διακρίσεις, ακόμη και όταν αυτές οι πρακτικές δεν αντιστοιχούν αυστηρά σε παραβιάσεις που ορίζονται από το δίκαιο του ΠΟΕ.

Αυτό το όργανο διαφέρει από τα συμβατικά εργαλεία. Δεν απαιτεί απόδειξη της ύπαρξης επιδοτήσεων για κάθε εταιρεία χωριστά. Επιτρέπει την επιβολή στοχευμένων δασμών σε ολόκληρους τομείς και τη διατήρησή τους για όσο διάστημα εξακολουθεί να υφίσταται η υποκείμενη στρέβλωση.

Το πεδίο εφαρμογής του είναι πολύ ευρύ: οι ΗΠΑ το έχουν ήδη χρησιμοποιήσει κατά της κλοπής πνευματικής ιδιοκτησίας, της μεταφοράς τεχνολογίας ή των κινήσεων νομισμάτων. Ακριβώς με την επίκληση αυτού του άρθρου η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε δασμούς στις κινεζικές εισαγωγές.

Η EE δεν διαθέτει συγκρίσιμο μέσο, ικανό να ανταποκριθεί στις στρεβλώσεις χωρίς να πυροδοτήσει έναν ολοκληρωτικό εμπορικό πόλεμο. Στο μέλλον, θα μπορούσαμε να εξεταστεί ένα σενάριο στο οποίο η Κίνα θα ανατιμούσε το γουάν με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη από την E.E. ενός άρθρου 301 που θα είχε υιοθετήσει.

Πριν φτάσουμε, όμως, σε αυτό το σημείο, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να ενισχύσει την ενότητά της. Τον τελευταίο καιρό, η ίδια η Γερμανία συνέβαλε στην αποδυνάμωση του περιεχομένου ΙΑΑ. Και στην πραγματικότητα αφήνει τους Γάλλους να βγάλουν το φίδι από την τρύπα.