Οι τουρκικές προκλήσεις και η ουσία

Φίλτατοι, καλή σας ημέρα,

Η Ελλάδα των τελευταίων ετών δεν είναι η Ελλάδα της προηγούμενης δεκαετίας.

Έχει οικοδομήσει ένα ισχυρό πλέγμα στρατηγικών συμμαχιών με τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, το Ισραήλ και τις χώρες του Κόλπου. Έχει αναβαθμίσει τη γεωπολιτική της θέση και έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο ενεργειακό και στρατηγικό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Αλεξανδρούπολη, η ναυτική βάση της Σούδας, οι ενεργειακές υποδομές, ο κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου και η παρουσία αμερικανικών κολοσσών όπως η Chevron στις έρευνες νοτίως της Κρήτης, συνθέτουν μια νέα πραγματικότητα.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα επανεξοπλίζεται με ρυθμούς που είχε δεκαετίες να δει. Τα Ραφάλ, οι νέες φρεγάτες και η επικείμενη άφιξη των F-35 ενισχύουν ουσιαστικά την αποτρεπτική ισχύ της χώρας, όπως βεβαίως και οι κάθε λογής άλλες εξοπλιστικές προμήθειες στις οποίες προχωρά, ενισχύοντας και την ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής της βιομηχανίας.

Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η Τουρκία δεν αντιμετωπίζεται πλέον από τη Δύση ως ο «αναντικατάστατος σύμμαχος» άλλων εποχών.

Ωστόσο, πώς ακριβώς χρησιμοποιείται αυτή η ισχύς;

Διότι παρά τη διπλωματική και στρατιωτική της ενίσχυση, η Αθήνα εξακολουθεί να εμφανίζεται απρόθυμη να ασκήσει στην πράξη βασικά κυριαρχικά της δικαιώματα απέναντι στην Τουρκία.

Το επεισόδιο της Κάσου και η πρόσφατη παρενόχληση του ιταλικού πλοίου Ocean Link από τουρκικό πολεμικό, ενώ πόντιζε καλώδιο μεταξύ Αστυπάλαιας και Κώ, ήταν αποκαλυπτικά. Η Άγκυρα δεν περιορίζεται σε ρητορικές εξάρσεις ή θεωρητικές διεκδικήσεις. Επιχειρεί συστηματικά να επιβάλει στην πράξη περιορισμούς στην ελληνική κυριαρχία και στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Κάτι που γίνεται απολύτως σαφές και με την φερόμενη ως επικείμενη κατάθεση του νομοσχεδίου περί “γαλάζιας πατρίδας” εκ μέρους της.

Και η Αθήνα, σχεδόν μόνιμα πλέον, επιλέγει την αποφυγή της έντασης, επιλέγοντας να εμμένει στην πολιτική των “ήρεμων νερών”.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης μόλις χθες  δήλωσε στη Βουλή ότι ούτε το casus belli ούτε το τουρκολιβυκό μνημόνιο παράγουν έννομες συνέπειες, καθώς στερούνται ερείσματος στο Διεθνές Δίκαιο. «Δεν υπάρχει κανένα απολύτως τετελεσμένο. Ούτε το "casus belli" είναι τετελεσμένο. Ούτε το "τουρκολυβικό" (μνημόνιο)», δήλωσε χαρακτηριστικά

Νομικά, ασφαλώς, η θέση αυτή είναι ορθή.

Η γεωπολιτική όμως δεν λειτουργεί μόνο με νομικά επιχειρήματα. Λειτουργεί με ισχύ. Με παρουσία. Με άσκηση δικαιωμάτων.

Από το 1996, όταν η τουρκική Εθνοσυνέλευση ψήφισε το casus belli για τα 12 ναυτικά μίλια, έως σήμερα, η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ένα αναφαίρετο κυριαρχικό της δικαίωμα ως δικαίωμα υπό αίρεση.

Τριάντα χρόνια μετά, η επέκταση των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο παραμένει παγωμένη.

Οι έρευνες υδρογονανθράκων περιορίζονται νοτίως της Κρήτης. Στο Αιγαίο, πλην του Πρίνου, η ελληνική πλευρά αποφεύγει κάθε κίνηση που θα μπορούσε να προκαλέσει τουρκική αντίδραση.

Τα “τετελεσμένα”, όμως, του φίλτατου κ. Γεραπετρίτη, δεν δημιουργούνται μόνο από χάρτες, μνημόνια ή παράνομους “νόμους”. Δημιουργούνται όταν μια χώρα συνηθίζει να μην ασκεί τα δικαιώματά της επειδή φοβάται την αντίδραση του αντιπάλου.

Δημιουργούνται όταν η αποτροπή μετατρέπεται σταδιακά σε αυτοπεριορισμό.

Η Ελλάδα σήμερα διαθέτει συμμαχίες, εξοπλισμούς και διεθνές βάρος που δεν είχε εδώ και δεκαετίες. Αν όμως όλη αυτή η ισχύς καταλήγει απλώς να διαχειρίζεται τις τουρκικές αντιδράσεις αντί να κατοχυρώνει έμπρακτα τα ελληνικά δικαιώματα, τότε το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη ισχύος.

Είναι η έλλειψη βούλησης για την κατοχύρωση αυτών των δικαιωμάτων.