Οι νέες ισορροπίες στη δεξιά πολυκατοικία

Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!

Εάν ο Αντώνης Σαμαράς κάνει τελικά κόμμα, δεν είναι πια το πλέον ενδιαφέρον ερώτημα. Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί περισσότεροι από ένα εκατομμύριο ψηφοφόροι εγκατέλειψαν τη Νέα Δημοκρατία μέσα σε διάστημα ενός έτους και γιατί, παρά τις κυβερνητικές προσπάθειες, δεν έχουν επιστρέψει.

Διότι αυτό είναι το πολιτικό γεγονός που καθορίζει τις εξελίξεις στην κεντροδεξιά παράταξη. Όλα τα υπόλοιπα έπονται.

Από τις βουλευτικές εκλογές του 2023 μέχρι τις ευρωεκλογές του 2024, η Νέα Δημοκρατία έχασε πάνω από ένα εκατομμύριο ψήφους. Και το σημαντικότερο; Έκτοτε δεν έχει καταφέρει να ανακτήσει το χαμένο έδαφος. Οι δημοσκοπήσεις μπορεί να παρουσιάζουν μικρές διακυμάνσεις αλλά η μεγάλη εικόνα παραμένει η ίδια. Ένα μεγάλο κομμάτι της εκλογικής της βάσης εξακολουθεί να βρίσκεται εκτός των τειχών.

Πρόκειται για μια απλή κυβερνητική φθορά; Δύσκολα.

Απώλεια τέτοιου μεγέθους δεν συνιστά συνηθισμένη δημοσκοπική κάμψη. Συνιστά πολιτική μετατόπιση. Και οι πολιτικές μετατοπίσεις, όταν παγιώνονται, δημιουργούν νέα δεδομένα, νέες ισορροπίες και συχνά νέους πολιτικούς φορείς.

Ακριβώς εκεί «πατά» το ενδεχόμενο ενός κόμματος Σαμαρά.

Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, ο χώρος δεξιά και δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας δεν μοιάζει κατακερματισμένος, αλλά υπό διαμόρφωση. Οι αναποφάσιστοι, οι απογοητευμένοι ψηφοφόροι της ΝΔ, όσοι μετακινήθηκαν προς μικρότερα δεξιά κόμματα και όσοι θεωρούν ότι η κυβέρνηση έχει απομακρυνθεί από τις παραδοσιακές αρχές της παράταξης συνθέτουν μια δεξαμενή πολιτικά υπαρκτή και εκλογικά υπολογίσιμη.

Γι' αυτό και η συζήτηση περί Σαμαρά δεν αφορά τόσο τον ίδιο όσο τη συνολική αναδιάταξη της λεγόμενης «δεξιάς πολυκατοικίας».

Η κυρίαρχη ανάγνωση υποστηρίζει ότι ένα νέο κόμμα θα αφαιρέσει ψήφους από τη Νέα Δημοκρατία. Πιθανότατα αυτό θα συμβεί. Θα επηρεάσει όμως ταυτόχρονα και τα λοιπά κόμματα του συγκεκριμένου χώρου. Η Νίκη, η Ελληνική Λύση και η Φωνή Λογικής απευθύνονται ήδη σε ένα κοινό που σε μεγάλο βαθμό προέρχεται από τη γαλάζια εκλογική δεξαμενή.

Η εμφάνιση ενός πρώην πρωθυπουργού με ισχυρό πολιτικό αποτύπωμα θα μπορούσε να μεταβάλει τους σημερινούς συσχετισμούς και να επαναπροσδιορίσει το ποιος εκφράζει τι στον χώρο δεξιά και δεξιότερα της ΝΔ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η λεγόμενη καραμανλική βάση της παράταξης. Όχι απαραίτητα ως οργανωμένο πολιτικό ρεύμα, αλλά ως κοινωνική και εκλογική αναφορά. Ως τμήμα του παραδοσιακού ακροατηρίου της ΝΔ. Εάν ένα τμήμα αυτής της βάσης θεωρήσει ότι η σημερινή ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας δεν την εκφράζει επαρκώς, τότε οι εξελίξεις μπορεί να αποδειχθούν πολύ πιο σύνθετες από μια απλή διάσπαση ή μετακίνηση ψήφων.

Οι πληροφορίες περί βουλευτών που εξετάζουν το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν τον πρώην πρωθυπουργό ενισχύουν αυτή την εικόνα. Ανεξαρτήτως του εάν επιβεβαιωθούν ή όχι, αποκαλύπτουν ότι η συζήτηση έχει περάσει από το επίπεδο της πολιτικής φημολογίας στο επίπεδο των πραγματικών διεργασιών. Ωστόσο, όλα τα παραπάνω απαντούν μόνο στο ερώτημα από πού μπορεί να αντλήσει ψήφους ένα κόμμα Σαμαρά. Δεν απαντούν στο γιατί να επιλέξουν οι πολίτες αυτό το κόμμα;

Διότι η διαφωνία με τον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν αρκεί για να οικοδομηθεί πλειοψηφικό πολιτικό ρεύμα. Ούτε η κριτική στα ελληνοτουρκικά, ούτε η καταγγελία της κυβερνητικής πολιτικής, ούτε η επίκληση της παραδοσιακής δεξιάς ταυτότητας συνιστούν από μόνες τους ολοκληρωμένη πρόταση διακυβέρνησης.

Οι πολίτες που εγκατέλειψαν τη Νέα Δημοκρατία δεν αναζητούν απλώς ένα νέο όχημα διαμαρτυρίας. Αναζητούν απαντήσεις για την ακρίβεια, τη στέγαση, το εισόδημα, την ασφάλεια, το δημογραφικό, την υγεία και τις προοπτικές της χώρας. Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η πραγματική πρόκληση για τον Αντώνη Σαμαρά. Όχι στο εάν μπορεί να εκφράσει τη δυσαρέσκεια ενός σημαντικού τμήματος της κεντροδεξιάς βάσης. Αυτό ήδη φαίνεται πιθανό. Το ερώτημα είναι εάν μπορεί να μετατρέψει αυτή τη δυσαρέσκεια σε πολιτική πρόταση εξουσίας.

Διότι τα κόμματα της διαμαρτυρίας βρίσκουν σχετικά εύκολα ακροατήριο. Το είδαμε με τα ποσοστά που εμφανίζει να συγκέντρωσε το κόμμα της Μ. Καρυστιανού και παλαιότερα με τον ΣΥΡΙΖΑ. Τα κόμματα εξουσίας χρειάζονται κάτι πολύ περισσότερο: σχέδιο, πρόσωπα, πρόγραμμα και πειστικό όραμα για την επόμενη ημέρα.

Και εκεί θα κριθεί τελικά το εγχείρημα Σαμαρά. Όχι εάν μπορεί να εκφράσει το πρόβλημα της δεξιάς παράταξης. Αλλά εάν μπορεί να πείσει ότι αποτελεί τη λύση του.