Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
Λίγο πριν από κάθε εκλογική αναμέτρηση, η ανάπτυξη γίνεται η πιο αγαπημένη λέξη της πολιτικής. Οι παρουσιάσεις γεμίζουν διαγράμματα, οι δείκτες αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο, τα δισεκατομμύρια πολλαπλασιάζονται και η σύγκλιση με την Ευρώπη επιστρέφει ως η μεγάλη εθνική υπόσχεση.
Το ίδιο συνέβη και χθες, με την παρουσίαση του νέου Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης ύψους 23 δισ. ευρώ. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για την ανάγκη η ανάπτυξη να φτάσει σε κάθε γωνιά της χώρας και να ωφελήσει κάθε Έλληνα. Είναι ένας στόχος την ανάγκη του οποίου δύσκολα μπορεί να αμφισβητήσει κανείς. Η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη παραγωγή, υψηλότερα εισοδήματα και πραγματική σύγκλιση με την Ευρώπη.
Υπάρχει όμως ένα ερώτημα που δεν απαντάται στις κυβερνητικές παρουσιάσεις: Ποιος βιώνει αυτή την ανάπτυξη;
Γιατί πίσω από τους αισιόδοξους δείκτες υπάρχει μια δεύτερη Ελλάδα. Η Ελλάδα που δεν μετρά ποσοστά ανάπτυξης, αλλά δόσεις στεγαστικών, λογαριασμούς ρεύματος, οφειλές στην εφορία και δάνεια που δεν βγαίνουν. Η Ελλάδα που δεν αναρωτιέται πότε θα συγκλίνει με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά αν θα φτάσει ο μισθός μέχρι το τέλος του μήνα.
Εκεί οι αριθμοί λένε μια διαφορετική ιστορία: Το συνολικό ιδιωτικό χρέος, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, έφθασε τα 417 δισ. ευρώ. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο ξεπερνούν πλέον τα 114,5 δισ. ευρώ, έχοντας αυξηθεί κατά ακόμη 3,77 δισ. μέσα σε μόλις έναν χρόνο. Σχεδόν 3 δισ. ευρώ είναι και οι ανεξόφλητοι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ εκατομμύρια φορολογούμενοι εξακολουθούν να χρωστούν, άλλοι λίγα και άλλοι πολλά, προσπαθώντας απλώς να κρατήσουν το κεφάλι τους έξω από το νερό.
Κάπως έτσι δημιουργείται η μεγάλη αντίφαση της εποχής. Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (1,8% με 1,9% για το 2026, έναντι 0,8% της Ευρωζώνης), αλλά ταυτόχρονα η ελληνική κοινωνία συνεχίζει να βυθίζεται σε έναν ωκεανό χρεών.
Και όταν μια οικονομία χρειάζεται διαρκώς νέες ρυθμίσεις για να μπορέσουν οι πολίτες της να πληρώσουν φόρους, δάνεια και λογαριασμούς, τότε η συζήτηση δεν μπορεί να εξαντλείται στους ρυθμούς ανάπτυξης.
Οι νέες 72 δόσεις και η διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού ασφαλώς κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Προσφέρουν ανάσες σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που έχουν πραγματική ανάγκη. Αλλά ας μην αυταπατώμεθα. Οι ρυθμίσεις δεν αποτελούν δείκτη ευημερίας. Αποτελούν δείκτη δυσπραγίας.
Κάθε νέα ρύθμιση είναι χρήσιμη. Καμία όμως δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχία επειδή απλώς επιτρέπει σε έναν πολίτη να συνεχίσει να εξυπηρετεί χρέη που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα έπρεπε να είχε δημιουργήσει.
Γι' αυτό και η πραγματική σύγκλιση με την Ευρώπη δεν θα κριθεί μόνο από το κατά κεφαλήν ΑΕΠ ούτε από τα δισεκατομμύρια των επενδυτικών προγραμμάτων.
Θα κριθεί όταν συγκλίνει και η καθημερινότητα του Έλληνα πολίτη με εκείνη του μέσου Ευρωπαίου. Όταν θα μπορεί να αποταμιεύει αντί να ρυθμίζει. Όταν θα μπορεί να σχεδιάζει αντί να επιβιώνει. Όταν η οικονομική του ασφάλεια δεν θα εξαρτάται από την επόμενη πλατφόρμα ρυθμίσεων.
Η ανάπτυξη είναι απαραίτητη. Η προεκλογική ανάπτυξη, όμως, δεν αρκεί. Γιατί η ανάπτυξη δεν αποδεικνύεται στις παρουσιάσεις των υπουργείων ούτε στους πανηγυρικούς πίνακες των στατιστικών. Αποδεικνύεται στο τραπέζι της κουζίνας. Εκεί όπου κάθε οικογένεια αποφασίζει ποιος λογαριασμός θα πληρωθεί πρώτος και ποιος θα μεταφερθεί στον επόμενο μήνα. Εκεί όπου η «σύγκλιση με την Ευρώπη» δεν μετριέται σε ποσοστά του ΑΕΠ, αλλά στην αγωνία να φτάσει ο μισθός μέχρι το τέλος του μήνα.
Οι κυβερνήσεις μπορούν να δείχνουν το λιμάνι της ανάπτυξης. Οι πολίτες, όμως, θα συνεχίσουν να αμφιβάλλουν όσο αισθάνονται ότι παλεύουν μόνοι τους να μη βυθιστούν στον ωκεανό των χρεών.
Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.